Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Τέχνης συνειρμοί

Η ιστορία του Βαν Γκογκ που δεν πούλησε σχεδόν ούτε έναν πίνακα όσο ζούσε, είναι γνωστή τοις πάσι. Ο ζωγράφος αυτός, διάσημος σήμερα όσο κανείς άλλος στον κόσμο, υπήρξε από τους πλέον παραγωγικούς και σήμερα όλα τα μουσεία και οι συλλέκτες πληρώνουν αμύθητα ποσά για ν’αποκτήσουν κάτι δικό του. Οι λεπτομέρειες της θλιβερής ζωής του Φαν Χοχ (όπως προφέρεται το όνομά του στα ολλανδικά) είναι επίσης γνωστές και όλοι ξέρουμε για το κομμένο αυτί του, για τους απλούς ανθρώπους τους οποίους ζωγράφιζε, για τον αδελφό του Θεόδωρο που τον στήριζε, για τη φιλία του με τον Γκωγκέν. Τα ξέρουμε από την βιογραφία του Ι.Στόουν που έγινε ταινία με τον Κερκ Ντάγκλας στον πρωταγωνιστικό ρόλο, τα ξέρουμε κι από δεκάδες κείμενα που έχουν γραφτεί γι΄αυτόν σε εφημερίδες, περιοδικά και βιβλία. Ξέρουμε πώς ήταν το δωμάτιό του στην Αρλ, πόσο παλιά και φθαρμένα ήταν τα παπούτσια που φορούσε, πόσο κόκκινα ήταν τα μαλλιά και τα γένεια του.

Υπάρχει, όμως, μια σειρά έργων του που είναι λιγότερο προβεβλημένα από τα ηλιοτρόπια, τις ολλανδικές γέφυρες και τους πατατοφάγους του. Αυτά τα ασπρόμαυρα σκίτσα και οι λιθογραφίες, απεικονίζουν τους πιο ταπεινούς, τους πιο αδικημένους και ανώνυμους. Είναι οι ηλικιωμένοι «ορφανοί άντρες», είναι ένα γυμνό κορίτσι που κλαίει, η «Λύπη» προσωποποιημένη, είναι όλοι αυτοί που άγγιζαν την ευαίσθητη ψυχή του Βαν Γκογκ.

Χωρίς να το θέλω σκέφτομαι έναν άλλο ψυχικά βασανισμένο καλλιτέχνη, τον Έλληνα γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά που γεννήθηκε δυο χρόνια πριν τον Βαν Γκογκ. Από τον Πύργο της Τήνου, ήταν κι εκείνος εξ ίσου παραγωγικός, αποζητούσε επίσης καταφύγιο στην δημιουργία και άφησε στον κόσμο μερικά τέλεια έργα κλασσικής έμπνευσης, από τα οποία το πιο γνωστό είναι η «Κοιμωμένη» στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών. Ορισμένα από τα έργα του τα κατέστρεψε η μητέρα του γιατί πίστευε ότι στην τέχνη οφειλόταν η ασθένειά του. Ευτυχώς σώθηκαν αρκετά γλυπτά και σχέδιά του που παρουσιάστηκαν πριν μερικά χρόνια σε μια μεγάλη έκθεση της Γλυπτοθήκης στην Αθήνα μαζί με κάποιες επιστολές και σημειώσεις του.

Ένα ωραίο γεροντάκι, με κεφάλι πλούσια χιονισμένο από τα χρόνια και αφθόνως κατηυγασμένο από τον φωτοστέφανο της Δόξης

γράφει ο Μυριβήλης για τον Χαλεπά.

Με όλο τον σεβασμό και την αγάπη που τρέφω προς τον Μυριβήλη, δεν ξέρω αν η Δόξα πρόσφερε τίποτα στον Χαλεπά. Εκείνος όμως πρόσφερε στον κόσμο ένα έργο μεγάλης έμπνευσης και ομορφιάς που σε συνδυασμό με όσα ξέρουμε για εκείνον, εξακολουθεί να μας δημιουργεί ένα ρίγος καθώς το θαυμάζουμε. Γιατί, παρ’όλο που υπήρξαν κι άλλοι μεγάλοι γλύπτες με κλασσικά θέματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό, τα έργα του Χαλεπά είναι σαν να αγγίζουν μέσα μας μια πιο προσωπική χορδή και να μας μετουσιώνουν έστω και για λίγο μόνο.

Υ.Γ. Τα κατεστραμμένα έργα του Χαλεπά μου έφεραν στο μυαλό τα κατεστραμμένα έργα του Παπαλουκά στην Μικρασιατική Καταστροφή. Ο ζωγράφος είχε πάει σαν επίσημος καλλιτέχνης της Μικρασιατικής εκστρατείας και είχε δημιουργήσει πάμπολλα έργα εκεί. Οι πίνακες αυτοί μπήκαν σ’ένα τραίνο για να γυρίσουν στην Ελλάδα αλλά το τραίνο αυτό κάηκε από τον εχθρό.  Αν αυτή η ιστορία ή αυτός ο ζωγράφος σας φέρνει στο μυαλό κάποιον άλλο συνειρμό της τέχνης, μπορείτε να συνεχίσετε…

Λητώ Σεϊζάνη

Η Λητώ Σεϊζάνη είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. Έχει σπουδάσει Ιταλική φιλολογία και έχει κάνει μεταπτυχιακές σπουδές μετάφρασης. Έχει εργαστεί σαν μεταφράστρια σε διάφορα περιοδικά και σε έναν τηλεοπτικό σταθμό. Έχει δημοσιεύσει τέσσερις ποιητικές συλλογές και έχει μεταφράσει, μεταξύ άλλων, έργα των Τόμας Χάρντυ και Τζοβάννι Βέργκα. Πρόσφατα κυκλοφόρησε και το πρώτο της παιδικό βιβλίο με τίτλο "Η έξυπνη πριγκίπισσα". Συνεργάζεται από την αρχή με το P&I ως επιμελήτρια και αρθρογράφος. Μπορείτε να διαβάσετε κείμενά της στο site της.

Σχολιάστε το άρθρο

  • Δεν ξέρω αν κατέστρεφε τα έργα του ο Βαν Γκογκ, σίγουρα πάντως επιζωγράφιζε ελλείψει υλικού. Ο Χαλεπάς κατέστρεφε συνειδητά τα έργα του από μια περίοδο και μετά, πριν του τα κατέστρεφε η μάννα του και μόνο στην τελευταία περίοδο της ζωής του δούλευε γαλήνιος. Αυτό που με εντυπωσίασε στον Χαλεπά είναι ότι κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού του στο ψυχιατρείο στην Κέρκυρα-δέκα χρόνια- έκανε ένα και μόνο ένα μικρό γλυπτό. Την περίπτωση του Παπαλουκά δεν την εντάσσω στο ίδιο πλαίσιο, τα έργα καταστράφηκαν από εξωγενείς αιτίες.
    Από το βιβλίο της Γαλανάκη αντλούμε πληροφορίες και για τον τρόπο με τον οποίο η Ελένη Αλταμούρα κατέστρεψε το σύνολο των έργων της.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες Μαριάννα. Ο συνειρμός Β.Γκ.με Χαλεπά έγινε λόγω των ψυχικών διαταραχών και όχι λόγω των κατεστραμμένων έργων. Όσο για τον συνειρμό των χαμένων έργων Χαλ. και Παπαλουκά, προφανώς ήταν διαφορετικού είδους αιτίες. Απλώς είπα να ξεκινήσω μια σειρά συνειρμών, όποιοι κι αν είναι αυτοί. Οπότε συνεχίστε όπως σας αρέσει…

  • Pingback: Η επιτυχία περιμένει — People & Ideas

  • Pingback: Ο μεγαλύτερος Έλληνας ζωγράφος — People & Ideas

  • Pingback: Οι πίνακες του Βαν Γκογκ ζωντανεύουν — People & Ideas

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.