Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Αυταπάτες;

Γενετικώς τροποποιημένα προϊόντα (ΓΤΟ). Στο τέλος της δεκαετίας του ΄80, οπότε και άρχισαν να εμφανίζονται, δεν υπήρχε Ευρωπαίος που να σεβόταν τον εαυτό του και να μη του είχε δημιουργηθεί ένα ενστικτώδες αίσθημα αποστροφής ή επιφύλαξης προς αυτά. Από τότε οι αντιστάσεις μας έχουν κατά κάποιο τρόπο μουδιάσει μες στη δίνη του καταναλωτισμού και η αρχική φλόγα άρνησης ή επιφύλαξης απέναντι τους έχει εξασθενήσει αισθητά. Τα βιολογικά προϊόντα είναι ακριβά για να στηρίξουν ένα νοικοκυριό, έχουμε συνηθίσει την ύπαρξη των τροποποιημένων συστατικών στη τροφή μας σαν μέρος της καθημερινότητας μας και τα ράφια των σούπερ μάρκετ έχουν γεμίσει με τρόφιμα που τα περιλαμβάνουν. Δοκιμάστε να βρείτε ένα παιδικό γιαούρτι που να μην περιέχει τροποποιημένο άμυλο, θα εκπλαγείτε πόσο δύσκολο πράγμα είναι. Όμως, είκοσι χρόνια μετά, το θέμα της επίδρασης των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων στον άνθρωπο, στη κοινωνία και στο περιβάλλον δεν είναι πλήρως αποσαφηνισμένο επιστημονικά.  Σε έρευνα 1 που πραγματοποίησε η Marie-Monique Robin πάνω στον κολοσσό Μονσάντο (το σχετικό ντοκυμαντέρ της ARTE-TV θα προβληθεί στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών IFA τον Φεβρουάριο του 2011) είναι μια καλή αφορμή να προβληματιστούμε ξανά επί του θέματος. Χωρίς διάθεση να εμφανίσουμε δαίμονες εκεί που δεν υπάρχουν ή να καλλιεργήσουμε το φόβο μέσα απ’ την άγνοια. Εξάλλου, η βιοτεχνολογία δεν είναι μόνο η Μονσάντο ή τα τροποποιημένα προϊόντα αλλά και αξιόλογες προσπάθειες να δοθούν λύσεις σε πολλά προβλήματα τόσο στον χώρο της υγείας, όσο και σε περιβαλλοντικά ζητήματα. Αλλά αν ο άνθρωπος είναι αυτό που τρώει, τότε τι καταλήγουμε να είμαστε όταν δεν προβληματιζόμαστε επ’ αυτού;

 Η πολυεθνική, βιοτεχνολογική εταιρεία Monsanto των ΗΠΑ είναι ένας κολοσσός 17 500 υπαλλήλων που ηγείται παγκοσμίως της αγοράς των γενετικά τροποποιημένων σπόρων, με 1 δις δολάρια κέρδος το 2007 και 7,5 δις δολάρια τζίρο ετησίως. Κρατάει στα χέρια της τα δικαιώματα ευρεσιτεχνίας για ~90% των γενετικά τροποποιημένων καλαμποκιών, σόγιας, κόλζας και βαμβακιού που καλλιεργούνται συνολικά σε περίπου 100 εκατομμύρια εκτάρια σε όλο τον κόσμο. Το λογότυπό της είναι “Τροφή, Υγεία, Ελπίδα”.  Υπέρμαχος, της διαρκούς αγροτικής ανάπτυξης, υπόσχεται μεγάλη απόδοση στις καλλιέργειες, πάντα με σεβασμό στο περιβάλλον και όραμα επάρκειας τροφής για όλο τον πλανήτη. Μεγαλεπήβολα σχέδια για όλη την ανθρωπότητα αλλά δυστυχώς ένας επικίνδυνος μύθος.

Η εταιρεία αυτή δημιουργήθηκε ειδικευμένη αρχικά στη χημική βιομηχανία. Της χρωστάμε προϊόντα όπως το Orange agent, τα οποία χρησιμοποιήθηκε από τον Αμερικανικό στρατό στο πόλεμο του Βιετνάμ. Επίσης, τα PCB (polychlorobiphenyls) που είναι χλωριούχοι οργανικοί ρυπαντές, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν για 50 χρόνια ως ψυκτικά υγρά πριν απαγορευθούν λόγω μεγάλης τοξικότητας στις αρχές τις δεκαετίας του ‘80, ενώ το γεγονός γνώριζε η Monsanto από το 1937. Συνεχίζουμε με το ζιζανιοκτόνο Round Up, το οποίο διαφήμιζε ως βιοδιασπώμενο και που τελικά αποδείχθηκε εξαιρετικά καρκινογόνο. Στην Ευρώπη απαγορεύθηκε αλλά χρησιμοποιείται σήμερα στη Λατινική Αμερική, στην Ινδία… Μήπως οι πρακτικές του παρελθόντος φωτίζουν τις σημερινές; Είναι να αναρωτιέσαι. Η λογική πίσω από αυτή την εταιρία φαίνεται να είναι  απελπιστικά απλοϊκή. Στάσεις αυταρέσκειας, υπεροψίας, ιδιοκτησίας του πλανήτη ολόκληρου, χωρίς υποχρεώσεις, χωρίς δεσμούς με τους ανθρώπους, τη φύση, την ιστορία αλλά υπόδουλη μονάχα σ’ ένα νόμο, μια μονάδα, το κέρδος!

 Ποιοί κίνδυνοι όμως συνοδεύουν την ανάπτυξη και κατανάλωση των τροποποιημένων προϊόντων;

Είναι ο κίνδυνος εξάλειψης της (γενετικής) βιοποικιλίας που είναι παγκόσμια κληρονομιά. Μπορεί να υπάρξει μια γη φτωχότερη σε είδη και χωρίς έντομα;

Είναι ότι η χρήση γενετικά τροποποιημένων σπόρων ακυρώνει την κληρονομιά των αγροτικών πρακτικών και κλέβει απ’ τον αγρότη το δικαίωμα να χρησιμοποιεί τους σπόρους του για την επόμενη χρονιά, εφ’όσον αυτοί είναι στείροι. Έτσι γίνεται δέσμιος της βιοτεχνολογικής εταιρείας χάνοντας την αυτονομία του. Και οι φτωχοί του κόσμου γίνονται έτσι φτωχότεροι, παγιδευμένοι σ’ ένα γρανάζι χωρίς επιστροφή. Η τακτική που ακολούθησαν όλα τα μεγάλα ολοκληρωτικά συστήματα για να εδραιωθούν ακολουθείται και ‘δω και το μοτίβο είναι η αποκοπή από το παρελθόν.

Είναι τέλος, η επιστήμη που έχει πραγματοποιήσει λίγα βήματα σχετικά με την αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων για την υγεία (π.χ. αλλεργίες). Μικρή είναι η ανεξάρτητη επιστημονική πληροφόρηση, που δείχνει όμως ότι οι αρουραίοι αντιδρούν αρνητικά σε τροποποιημένη τροφή, με αύξηση του επιπέδου σακχάρων στο αίμα, μη φυσιολογικά επίπεδα σε ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια και τέλος ιστολογικές αλλοιώσεις στα νεφρά 2, 3, 4, 5 . Γιατί έχουμε εδώ ένα ταχυδακτυλουργικό κόλπο. Η χρηματοδότηση τέτοιων προγραμμάτων είναι μικρή επειδή θεωρείται ότι ένα διαγονιδιακό (γενετικά τροποποιημένο) φυτό δεν διαφέρει πολύ από τον φυσικό “αδελφό” του άρα δεν θα πρέπει να αποτελεί κίνδυνο για την υγεία. Τοξικολογικές  μελέτες που έχουν γίνει στην Ευρώπη, πάνω στην επίδραση του Soja round up ready της Monsanto σε ζώα αποδεικνύουν  κάτι πολύ ενδιαφέρον. Τα προβλήματα υγείας που εμφανίζονται  προέρχονται από τη χρήση του ζιζανιοκτόνου «round up» που χρησιμοποιείται υποχρεωτικά μ’ αυτό το ΓΤΟ, και όχι από τη γενετική τροποποίηση του φυτού αυτή καθ’ αυτή… Απ’ την άλλη, τα επιστημονικά δεδομένα που έχει παρουσιάσει η Monsantο, έχουν χαρακτηριστεί ως κακή επιστήμη με κενά στα αποτελέσματα και στα συμπεράσματα τους… μήπως θεωρούμαστε τα πειραματόζωα;

Επιστημονικά, καταλήγουμε ότι απαιτείται περισσότερη διαφάνεια και ενημέρωση της κοινωνίας σε ένα πολυδιάστατο θέμα, όπως και ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση του κάθε ΓΤΟ ξεχωριστά! Πώς όμως να πετύχει κανείς αυστηρότερους ελέγχους από όλους τους οργανισμούς τύπου FDA, όταν η πράξη δείχνει ότι το σύστημα είναι διάτρητο; Έτσι, νοιώθουμε συναισθηματικά μια προδοσία! Γιατί χωρίς επιστημονική διαφάνεια, χάνουμε σταδιακά τη σπλαχνική μας εμπιστοσύνη στη φύση και στο πιάτο μας! Σαν να μας χτύπησε μια κατάρα, που δεν έρχεται απ’ τον ουρανό αλλά από τη γη…

 

Notes:

  1. «Le Monde selon Monsanto», Marie-Monique Robin, éditions de la Découverte, 6 Mars 2008.
  2. Ian Pryme & Rolf Lembcke, «In vivo studies on possible health consequences of genetically modified food and feed-with particular regard to ingredients consisting of genetically modified plant materials», Nutrition and Health, vol. 17, 2003
  3. Bruce Hammond et al. «The feeding value of soybeans fed to rats, chickens, catfish and dairy cattle is not altered by genetic incorporation of glyphosate tolerance», The Journal of Nutrition, 1996, vol. 126, n° 3, p. 717-727.
  4. Manuela Malatesta et al., «Ultrastructural analysis of pancreatic acinar cells from mice fed on genetically modified soybean», Journal of Anatomy, vol. 201, 2002, p. 409-415.
  5. Manuela Malastesta et al., «Fine structural analyses of pancreatic acinar cell nuclei from mice fed on genetically modified soybean», European Journal of Histochemistry, 2003, oct.-dec., p. 385-388.

Σχολιάστε το άρθρο

  • Εξαιρετικό το άρθρο. Πολυδιάσταστο και πλήρες! Όλο το ζουμί είναι στην τελευταία παράγραφο. Δεν μπορεί στους ΓΤΟ να λειτουργήσει η επιστήμη. Πάντα θα εμπλέκονται τα συμφέρονται και η πολιτική γενικά.

    • Φαίδρα Σίμιτσεκ

      Χαίρομαι που σου άρεσε το άρθρο και δεν εντόπισες κάποια ουσιαστική παράβλεψη.
      Φοβερό που 20 χρόνια μετά αναρωτιόμαστε τα ίδια, αλλά όπως λες η πολυπλοκότητα του θέματος και τα τεράστια συμφέροντα που εμπλέκονται θολώνουν τα νερά της διαφάνειας.
      Συγκλονιστικό είναι και το θέμα των μαζικών αυτοκτονιών των αγροτών της Ινδίας δέσμιοι της Μονσάντο.
      Το ντοκιμαντέρ που αναφέρω πήρε πολλές καλές κριτικές (εξάλλου χρόνια δούλεψε η γυναίκα πάνω στο θέμα) και νομίζω αξίζει να το δει κανείς χωρίς να νοιώσει θύμα ανίδεων ακτιβιστών.

  • Για όσους δε ζουν σε «αμιγές» αστικό περιβάλλον κι έχουν έστω και «πέντε μέτρα γης», μπορούν να βοηθηθούν από την ιστοσελίδα http://www.peliti.gr/. Και ειδικότερα από το τμήμα
    http://www.peliti.gr/pages/diatirites_poikilion.htm
    Σε όλο αυτό τον ανεμοστρόβιλο της τροποποιημένης διατροφής, οι άμυνές μας είναι «κατά μόνας», τοπικές κι ερασιτεχνικές. Μια βιολογική καλλιεργειούλα (δική σου) εδώ, μια απομάκρυνση από τις «αμαρτωλές» ετικέτες εκεί, περισσότερα δεν μπορούν να γίνουν. Βαλλόμαστε από παντού, από αλυσίδες super-market, από discount, από δήθεν βιολογικούς, από υπερ-ραντισματοποιούς αγροτοκτόνους παραγωγούς, δεν ξέρεις από πού θα σου ΄ρθει!
    Εγώ πάντως σήμερα, που είχα χρόνο, ξερίζωσα τα ντοματίνια, που είχα όλο το καλοκαίρι και λίγο-λίγο μου απέδιδαν μέχρι και τώρα. Μάζεψα τις ώριμες για να κρατήσω σπόρο και τους βλαστούς στον κάδο της κομποστοποίησης. Όχι για να κάνω τον έξυπνο, αλλά δείτε και την περσινή παραγωγή.
    http://oudenoida.blogspot.com/2009/08/blog-post_6672.html
    Φτωχική-ξεφτωχική, αυτά μπορώ, αυτά κάνω. Κατά τα άλλα, καλό χειμώνα και (ξανα)βρείτε τη φύση μέσα σας
    Και για να μην ξεχνάμε, αυτό το χώμα -και τα προϊόντα του-είναι δικό τους και δικό μας (!!!)

    • Φαίδρα Σίμιτσεκ

      Ωραίο και εύστοχο το σχόλιό σου Makailer και μου άρεσε το αγωνιστικό σου σύνθημα στο τέλος! Ενδιαφέρουσα και η σελίδα στην οποία παραπέμπεις, τους είχα ακουστά.
      Είναι πράγματι θέμα ατομικής ευθύνης και το να έχει κανείς συνείδηση των πράξεων και επιλογών του. Στο μέτρο που μπορεί. Αυτό σημαίνει να καλλιεργεί κανείς τη σχέση του με τον εαυτό του, με τους άλλους, με τη φύση… τα κουβεντιάζαμε προχτές με τον Αντώνη στο άρθρο για την τηλεόραση. Κάτι κάνουμε εμείς οι μορφωμένοι, αυτοί οι καημένοι αγρότες του Τρίτου κόσμου τι να πουν;

  • Φαίδρα Σίμιτσεκ

    Αυτήν την Τετάρτη 9/2 στο αμφιθέατρο του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών, θα γίνει η προβολή της ταινίας «Ο Κόσμος κατά τη Monsanto» της Μαρί Μονίκ Ρομπέν.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΟΝΣΑΝΤΟ, ΕΝΑΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΕΦΙΑΛΤΗΣ
    Από τη διοξίνη στους ΓΤΟ, μία πολυεθνική που θέλει το καλό σας……..
    Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ Τρίτη 14 Φεβρουαρίου 2012

    «Προηγούμενο και για άλλες χώρες»

    Καταδίκη της Monsanto για τη δηλητηρίαση Γάλλου αγρότη με ζιζανιοκτόνο

    Σε μια απόφαση που λέγεται ότι μπορεί να επηρεάσει ανάλογες υποθέσεις σε άλλες χώρες, γαλλικό δικαστήριο έκρινε ένοχη την αμερικανική Monsanto, γίγαντα της αγροχημικής βιομηχανίας, για τη δηλητηρίαση αγρότη που εισέπνευσε ζιζανιοκτόνο της.

    «Πρόκειται για ιστορική απόφαση, καθώς είναι η πρώτη φορά που ένας παρασκευαστής [γεωργικών φαρμάκων] κρίνεται ένοχος για μια τέτοια δηλητηρίαση» δήλωσε στο Reuters ο Φρανσουά Λαφόργκ, δικηγόρος του αγρότη.

    Η Monsanto, που θα κληθεί να αποζημιώσει τον ενάγοντα, ανακοίνωσε λίγο αργότερα ότι θα ασκήσει έφεση, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά η αιτιακή σχέση ανάμεσα στην έκθεση στο ζιζανιοκτόνο και τα συμπτώματα του ενάγοντος.

    Ο καλλιεργητής σιτηρών Πολ Φρανσουά, σήμερα 47 ετών, εισέπνευσε το ζιζανιοκτόνο Lasso όταν άνοιξε ένα δοχείο ψεκασμού για να ελέγξει το εσωτερικό του. Εμφάνισε ζάλη, πονοκέφαλο, ναυτία, τραύλισμα και μυικούς πόνους, προβλήματα που όπως υποστηρίζει τον εμπόδισαν να επιστρέψει στην εργασία του για έναν χρόνο.

    Ο Φρανσουά θεωρεί ένοχη τη Monsanto επειδή η ετικέτα του Lasso δεν ανέφερε ότι το προϊόν περιείχε την τοξική ουσία χλωροβενζόλιο, ούτε συνιστούσε τη χρήση μάσκας ή άλλων μέσων προστασίας.

    Επιπλέον, αναφέρει το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο ενάγων επισήμανε ότι το Lasso παρέμεινε στην αγορά της Γαλλίας μέχρι το 2007 παρόλο που είχε απαγορευτεί στον Καναδά, τη Βρετανία και το Βέλγιο.

    Οι νομικοί εκπρόσωποι της Monsanto ανέφεραν πάντως ότι τα συμπτώματα δεν εμφανίστηκαν παρά αρκετούς μήνες μετά την εισπνοή του ζιζανιοκτόνου.

    «Εκτιμούμε ότι δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να δείχνουν την αιτιακή σχέση ανάμεσα στη χρήση του Lasso και τα προβλήματα υγείας του κ. Φρανσουά» δήλωσε ο Γιαν Φισέ, υπεύθυνος θεσμικών σχέσεων της εταιρείας.

    Το Lasso απαγορεύθηκε στη Γαλλία το 2007 βάσει οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

    Η εκδίκαση της έφεσης της Monsanto αναμένεται να απαιτήσει μέχρι έναν χρόνο.

  • Λητώ καλά το αναφέρεις ως νομικό δεδικασμένο, αλλά πάνω σε τι;; Σε μανατζερίστικα θέματα και διαδικαστικά προώθησης (ετικέτες προειδοποίησης κτλ). Είναι σαν όλες τις υπόθεσεις «αθώωσης» των ιατρών. Αν δεν υπάρχει το res ipsa etc, αν δεν «βγάζει μάτι» που λένε, τότε πάντα η σύνδεση αιτίου-αιτιατού ή πράξης-συνέπειας σκοπιμως θολώνεται, τη βγάζουν καθαρή κάποιοι και απλά χρέωνονται μια αστεία απόφαση, χωρίς κόστος ουσιαστικό. Η Μonsanto δεν έβαλε την ετικέτα, ένας αγρότης εισέπνευσε (άσε που μπορεί και να καταδικαστεί στο εφετείο, τι ήθελες άνθρωπε και το άνοιξες το κουτί, εσύ φταις!!!) και ένας πραγματογνώμονας θα αποφανθεί παροδικό ισχαιμικό εγκεφαλικό σε παλαιό υπόστρωμα. Το πρόβλημα είναι τόσο βαθύ και δεν μπορεί να λυθεί με τον τρόπο που πιάσαν και καταδικάσαν τον Καπόνε (φοροδιαφυγή). Δε θέλει κανείς να ακουμπήσει έναν Κολοσσό, πόσο μάλλον να προσπαθήσει να το ρίξει. Η βιολογική μας πορεία είναι ειλημμένη απόφαση. Γιατί;;; Γιατί έτσι συμφέρει!

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.