Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Με αφορμή τον Τσίλλερ

Η έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης για τον Τσίλλερ, τελειώνει σήμερα, 15 Οκτωβρίου 2010. Μακέτες και φωτογραφίες έργων του, επιστολές προς τον Δανό δάσκαλό του, Χάνσεν, καθώς και βιογραφικά στοιχεία του, έφεραν πιο κοντά μας τον Γερμανό αρχιτέκτονα που μας ήταν ήδη οικείος από τα έργα του όταν περνούσαμε έξω από το Ιλίου Μέλαθρον, το Μέγαρο Σταθάτου, το Εθνικό Θέατρο και άλλα κτήρια. Τα ονόματα του Χάνσεν και του Τσίλλερ καθώς και εκείνα των Κλεάνθη και Σάουμπερτ και του Καυτατζόγλου, συνδέθηκαν με τα νεοκλασσικά κτήρια της Αθήνας που ομόρφυναν την πόλη στην διάρκεια του 19ου αιώνα.

Ο Τσίλλερ έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Ελλάδα, παντρεύτηκε με Ελληνίδα και σχεδίασε πλήθος κτηρίων στην Αθήνα και σε πολλά άλλα μέρη της Ελλάδας. Τα σπίτια που είχε φτιάξει ο Τσίλλερ στον Πειραιά, τα αναφέρει στην αρχή του «Τρελαντώνη» η Πηνελόπη Δέλτα και τα περιγράφει: «Επτά ήταν τα σπίτια του Τσίλερ, όλα στην αράδα κ’ενωμένα∙ το πρώτο, το ακριανό, μεγάλο, με τρία πρόσωπα, τ’άλλα όλα όμοια, με μια βεραντούλα προς τη θάλασσα, και μιαν αυλή στο πίσω μέρος, προς το λόφο».

Από τα διάφορα που έμαθα σ’αυτή την έκθεση, εκείνα που συγκράτησα ήταν ότι πολλά από αυτά τα πανέμορφα κτήρια κατεδαφίστηκαν και στη θέση τους μπήκαν οι γνωστές πολυκατοικίες. Καθώς κάποια από τα σχέδια του Τσίλλερ υπάρχουν ακόμα, όπως φάνηκε στην έκθεση, θα μπορούσαν φυσικά να δημιουργηθούν εκ νέου όπως γίνεται σε άλλες χώρες του κόσμου. (Αλλά τι λέω τώρα; Είμαι σοβαρή; Σε ποιον απευθύνομαι;)

Κάτι άλλο που μου έκανε εντύπωση είναι ότι σε ένα από τα γράμματά του προς τον Χάνσεν όπου του αναφέρει με λεπτομέρειες την πρόοδο των εργασιών, τις οποίες εποπτεύει, ο Τσίλλερ μιλάει για τα αγάλματα που πρόκειται να τοποθετηθούν έξω από το Πανεπιστήμιο (έργο του Χάνσεν). Ο Καυτατζόγλου θέλει να τα αναθέσει όλα στους αδελφούς Φυτάλη ενώ ο Τσίλλερ προτιμά τον γλύπτη Κόσσο. Με το μυαλό του, που δεν κατανοεί τις αιώνιες ελληνικές έριδες, λέει ότι το πιο σωστό θα ήταν να μοιραστούν τα δυο εργαστήρια την δημιουργία τους και να τελειώσει το ζήτημα. Αναφέρει, όμως, ότι το θέμα είναι πολιτικό καθώς υπάρχει μια αντιπάθεια μεταξύ των παραπάνω από κάποια «προηγούμενη επανάσταση»! Τελικά ο Τσίλλερ κατάφερε να επιβάλει τη νοοτροπία του και η δουλειά δόθηκε και στους αδελφούς Φυτάλη και στον Κόσσο.

Το τρίτο που μου έκανε εντύπωση στην έκθεση για τον Τσίλλερ ήταν το ωραίο Δημοτικό Θέατρο της Αθήνας που κατεδαφίστηκε από ανθρώπινα χέρια και όχι από φυσική καταστροφή όπως εκείνο της Ζακύνθου, του ίδιου αρχιτέκτονα, που έπεσε στους σεισμούς.

Θα έλεγα ότι μου έκανε επίσης εντύπωση η δυσαρέσκεια με την οποία κάνουν τη δουλειά τους οι υπάλληλοι της Εθνικής Πινακοθήκης. Σκέψου να εργάζεσαι σ’ένα τόσο όμορφο περιβάλλον, μέσα στην Τέχνη, και να μην είσαι μόνιμα μ’ένα χαμόγελο στα χείλη. Αλλά αυτό δεν έχει να κάνει ούτε με προσωπικά προβλήματα που ίσως είχαν (όλοι μαζί;) ούτε με χαμηλούς μισθούς που ίσως παίρνουν (μήπως είναι οι μόνοι στον κόσμο;) αλλά με ήθη ελληνικά, τα ίδια περίπου που είχαν αφήσει έκπληκτο τότε και τον Τσίλλερ.

Ας επανέλθω, όμως, στην Αθήνα και στον Γερμανό αρχιτέκτονα. Κλείνω με κάτι που διάβασα στο ωραίο βιβλίο «Η Αθήνα των ανωνύμων» της Λίζας Μιχελή (Εκδόσεις Δρώμενα, 1990): «Προς τα τέλη του ΙΘ’ αιώνα, δημιουργείται στην Αθήνα αληθινή βιομηχανία που παράγει ακροκέραμα σε ποσότητα, πάνω σε σχέδια του Ε.Τσίλλερ, για να καλυφθεί η αυξημένη ζήτηση…Σύντροφος απαραίτητος του κλασσικιστικού οικοδομήματος είναι κι η φοινικιά…

[…]

Πού και πού οι πράσινες λόγχες που αναδεύουν ξεχωρίζοντας πάνω απ’τα σπιτάκια της Πλάκας, του Ψυρρή, του Μεταξουργείου, δίνουν το στίγμα για μας, τους αθεράπευτα ρομαντικούς, που ακολουθούμε τις τελευταίες φοινικιές με τον τηλεσκοπικό μας φακό, ανάμεσα στις πολυκατοικίες, εμάς τους Αθηναίους που επιμένουμε ν’αγοράζουμε ακροκέραμα, εδώ και δυο δεκαετίες ανελλιπώς, για να μεταμφιέζουμε τα μπαλκόνια και τα καθιστικά των διαμερισμάτων μας…»

Λητώ Σεϊζάνη

Η Λητώ Σεϊζάνη είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. Έχει σπουδάσει Ιταλική φιλολογία και έχει κάνει μεταπτυχιακές σπουδές μετάφρασης. Έχει εργαστεί σαν μεταφράστρια σε διάφορα περιοδικά και σε έναν τηλεοπτικό σταθμό. Έχει δημοσιεύσει τέσσερις ποιητικές συλλογές και έχει μεταφράσει, μεταξύ άλλων, έργα των Τόμας Χάρντυ και Τζοβάννι Βέργκα. Πρόσφατα κυκλοφόρησε και το πρώτο της παιδικό βιβλίο με τίτλο "Η έξυπνη πριγκίπισσα". Συνεργάζεται από την αρχή με το P&I ως επιμελήτρια και αρθρογράφος. Μπορείτε να διαβάσετε κείμενά της στο site της.

Σχολιάστε το άρθρο

  • Όλγα Λαζοπούλου

    Εξαιρετικό άρθρο Λητώ. Μου προκάλεσε, ωστόσο, μια νοσταλγία για το παρελθόν και μια θλίψη για το παρόν και το μέλλον. Ευτυχώς που κάτι έχει μείνει.

  • Μίνα Καραγιάννη

    Καλημέρα Λητώ.
    Χαίρομαι που πήγες στην έκθεση, εγώ δεν μπόρεσα να πάω.
    Οι εκθέσεις της Εθνικής Πινακοθήκης είναι από μόνες τους βαριεστημένες.
    Πάει εκείνη η εποχή του «Από το Θεοτοκόπουλο στο Σεζάν» που περιμέναμε στην ουρά για ώρες.
    Η Πινακοθήκη (δια της διευθύντριάς της βέβαια)ενώ έχει πεθάνει δεν το έχει καταλάβει.
    Οι υπάλληλοί της έχουν συμπεριφορά δημόσιου υπάλληλου όπως πολύ σωστά παρατηρείς..
    Είναι κρίμα πραγματικά τέτοιας δυναμικής μουσεία να στενάζουν κάτω από τη μονοκρατορία ισόβιων διευθυντών.
    Σε ευχαριστώ που το λες, για να μην τα λέω μόνο εγώ.
    Μίνα

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Ευχαριστώ Όλγα. Δεν είχα πρόθεση να σας μαυρίσω την καρδιά όπως έγραψα και αλλού. Το έκανα άθελά μου.
    Μίνα, πρόλαβα την έκθεση μια μέρα πριν κλείσει, κι απ’ό,τι μου είπαν ήταν η μισή, μόνο στην είσοδο, στο ισόγειο. Όσα κείμενα και αν γράψουμε, η νοοτροπία του δημοσίου θα εξακολουθεί πάντα να ταιριάζει και να αρέσει σε πολλούς Έλληνες. Αυτά τα αγέλαστα πρόσωπα που δεν χαίρονται με τη δουλειά τους. Αλλά για να επανέλθουμε στον Τσίλλερ, άφησε ωραία πράγματα πίσω του…

  • Pingback: Στα άδυτα τoυ σπάνιου Σταθμού Πελοποννήσου | People & Ideas

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.