Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Λαϊκή ζωγραφική

Η πνευματική και οικονομική άνθηση σε συνδυασμό με το μαχητικό πνεύμα, που χαρακτηρίζουν την Ελλάδα του 18ου αιώνα, είχαν ως συνέπεια την καλλιτεχνική ανάσταση του ελληνικού λαού και τη δημιουργία της τέχνης που αποκαλούμε λαϊκή. Η λαϊκή ζωγραφική γνώρισε ιδιαίτερη ανάπτυξη από τον 18ο αιώνα και ώς τις αρχές του 20ού.

Τα έργα, ξεκινώντας από την αρχέγονη ανάγκη του ανθρώπου να διαμορφώσει αισθητικά τα πράγματα που χρησιμοποιεί, μένουν δεμένα με την αναγκαιότητα και την πρακτική σκοπιμότητα της καθημερινής ζωής και επί πλέον έχουν όλα τα γνωρίσματα των εκδηλώσεων του λαϊκού πολιτισμού.

Η λαϊκή ζωγραφική την εποχή του 18ου αιώνα λειτουργεί ως συμπληρωματικό διακοσμητικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής, σαν τοιχογραφική διακόσμηση αρχοντικών. Τα φορητά έργα είναι σπανιότατα. Εκείνο που χαρακτηρίζει την ελληνική τοιχογραφία είναι μια έντονη ροπή προς την αφήγηση και τον νατουραλισμό. Τα τοπία, οι θαλασσογραφίες, οι παραστάσεις πολιτειών και κυρίως της Κωνσταντινούπολης, μυθολογικά και ιστορικά όπως οι ναπολεόντειοι πόλεμοι, αποτελούν τα κύρια θέματα της λαϊκής ζωγραφικής. Τα θέματα αυτά τις περισσότερες φορές τα αντιγράφουν από χαλκογραφίες ή ξυλογραφίες που μέσω των εμπόρων φτάνουν στον Ελλαδικό χώρο ή μέσα από την παρατήρηση της φύσης.

Στις τοιχογραφίες αυτές, πέρα από τα άφθονα βυζαντινά και ανατολίτικα στοιχεία, συναντάμε και αρκετά δυτικά. Η δυτική επίδραση είναι εμφανής στα ελληνικά νησιά και σε περιοχές όπου η φραγκοκρατία και η δυτική κυριαρχία διήρκεσε περισσότερο. Βέβαια η ελληνική λαϊκή τέχνη δεν υιοθέτησε άκριτα τα ξένα στοιχεία αλλά επέλεξε μόνον όσα ταίριαζαν στην ιδιοσυγκρασία της. Σε όλα τα έργα κυριαρχεί ο αυθορμητισμός, η απελευθέρωση από περιορισμούς και η χρωματική αρμονία. Το σχέδιο λιτό, με γρήγορες πινελιές και σχηματοποιημένο, αποδίδει αυτά που συγκινούν τον καλλιτέχνη, ο οποίος δεν αναζητά την τέλεια απεικόνιση του αντικειμένου.

Αντιπροσωπευτικές για τη λαϊκή ζωγραφική του 18ου και 19ου αιώνα, είναι οι τοιχογραφίες στο αρχοντικό του Σβαρτς στα Αμπελάκια, σε αρχοντικά της Σιάτιστας, της Βέροιας, του Ζαγορίου. Οι περισσότερες από τις τοιχογραφίες δεν μας δίνουν πληροφορίες για τον ζωγράφο. Επειδή, όμως τα περισσότερα αρχοντικά στην Ήπειρο, στη Μακεδονία και στη Θεσσαλία τα κατασκεύασαν Ηπειρώτες τεχνίτες, που είχαν μαζί τους ξυλογλύπτες και ζωγράφους, η καταγωγή τους εντοπίζεται στην Ήπειρο και μάλιστα από τους Χιονιάδες.

Από το 1840, η λαϊκή ζωγραφική μπαίνει στην εξυπηρέτηση του έθνους. Από τους πιο γνωστούς είναι ο Παναγιώτης ο ζωγράφος, ο οποίος μαζί με τους γιους του ζωγράφισε 24 πίνακες του Αγώνα, υπό τις οδηγίες του Μακρυγιάννη. Άλλοι ζωγράφοι που μας έδωσαν σκηνές από την Επανάσταση και την εποχή του Όθωνα είναι ο Αθανάσιος Ιατρίδης, ο Αλέξανδρος Ησαϊας κ.ά. Η λαϊκή εικονογραφία ιστορικών και επίκαιρων γεγονότων θα παρουσιάσει άνθηση πάλι κατά την περίοδο των βαλκανικών πολέμων για να χαθεί κατά το 1922 με μικρή ανάκαμψη το 1940 -41.

Ένας από τους σημαντικότερους λαϊκούς ζωγράφους είναι ο Θεόφιλος Χατζημιχαήλ. Εμπνέεται από οτιδήποτε σχετίζεται με το παρελθόν και το παρόν της Ελλάδας. Τα έργα του τα διακρίνει η ειλικρίνεια, η αμεσότητα και η πηγαία εκφραστικότητα. Μέσα από τα έργα του εκφράζει τόσο τον εαυτό του όσο και τον ελληνικό λαό.

 

Σχολιάστε το άρθρο

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.