Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Συνoμιλία με τον Θάνο Καψάλη

Ο Θάνος Καψάλης είναι βιολόγος εκπαιδευτικός, αποσπασμένος στο Γραφείο Βιολογίας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.  Κατά το παρελθόν έχει αναμιχθεί στη συγγραφή σχολικών βιβλίων και βοηθημάτων. Τα τελευταία χρόνια έχει γοητευθεί από την αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδασκαλία. Στο πλαίσιο αυτού του ενδιαφέροντός του, παρήγαγε αρκετές σχετικές διδακτικές προτάσεις, ενώ μεταξύ άλλων δημιούργησε και διετέλεσε διαχειριστής του αδρανούς (για την ώρα) ηλεκτρονικού περιοδικού biology4u.

Του απευθύναμε μερικές  ερωτήσεις γύρω από το θέμα της διδασκαλίας των Φυσικών Επιστημών.  Είχε την ευγενή καλοσύνη να μας απαντήσει παραθέτοντας όλη την εμπειρία του με ειλικρίνεια, σαφήνεια, περιεκτικότητα και ζωντάνια.


Υπάρχουν πολλών ειδών γνώσεις, μεταξύ αυτών είναι η επιστημονική γνώση αλλά και η εμπειρική γνώση, αυτή που οικοδομείται σιγά σιγά από τη γέννησή μας. Ποιά σχέση υπάρχει μεταξύ τους; Είναι σχέση αντίθεσης, είναι δυναμική;

-Την πρώτη φορά που προσπάθησα να εξηγήσω στους μαθητές μου τι υποστηρίζει η θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου ή ο νόμος της αδράνειας του Νεύτωνα, αναγνώρισα στην κοινή εμπειρία τον υπ΄αριθμόν ένα εχθρό μου: Τίποτε απ’ όσα οι μαθητές μου είχαν βιώσει δεν μπορούσε να τους διαβεβαιώσει ότι οι οργανισμοί εξελίσσονται, και ότι κάποιο σώμα μπορεί να κινείται χωρίς να ασκηθεί δύναμη πάνω του.

Λίγο αργότερα θα αναγκαζόμουν να παραδεχτώ, πώς αυτός ο υπ’αριθμόν ένα εχθρός, η κοινή εμπειρία – η οποία ορθώνεται μπροστά σε όλους τους δασκάλους των Φυσικών Επιστημών (Φ.Ε.) όποτε επιχειρούν να διδάξουν αντικείμενα που δεν τα επιβεβαιώνει-, μπορεί με τους κατάλληλους χειρισμούς στη διδασκαλία να αποβεί ένας εξαιρετικός σύμμαχος.

Αυτό άραγε δεν μαρτυρά η επίκληση των απολιθωμάτων, της οργανικής ποικιλομορφίας και της τριβής (που αν μπορούσε μειωθεί τόσο ώστε να γίνει ανύπαρκτη, το αντικείμενο θα εξακολουθούσε να κινείται χωρίς να ασκείται πάνω του δύναμη); Θέλω λοιπόν με αυτά να πω ότι μέσα στην κοινή, στην κοινότατη εμπειρία είναι άδικο να βλέπει κανείς μόνο την πηγή που γεννά παρανοήσεις και εναλλακτικές ιδέες, οι οποίες αντιστρατεύονται στην επιστημονική θεώρηση του κόσμου. Ταυτόχρονα υπάρχει και το απαραίτητο ελάχιστο που ένας επιτυχημένος διδακτικός χειρισμός, ένα εύστοχο ερώτημα μπορούν να αξιοποιήσουν για να υπονομεύσουν μια σφαλερή πεποίθηση, ώστε να την μετατρέψουν σε επιστημονική γνώση.

 

Πώς ένας καθηγητής φυσικών επιστημών διαχειρίζεται την συνύπαρξη αυτών των διαφορετικών θεωρήσεων του κόσμου και πώς αυτό διαμορφώνει τον τρόπο που διδάσκει;

-Θυμάμαι ένα βιβλίο που είχε εκδοθεί στο τέλος της δεκαετίας του 70 από μια ομάδα επιστημόνων η οποία είχε δραστηριοποιηθεί στο πλαίσιο του Μάη του 68. Εκεί λοιπόν οι συγγραφείς ανέφεραν πάνω κάτω τα ακόλουθα: «Αν επιθυμείς να μάθεις πώς πετά ένα αεροπλάνο είναι φυσικό να αποταθείς στη Φυσική. Αν όμως θέλεις να ψάξεις αυτό που αισθάνεσαι όταν είσαι ερωτευμένος, δεν ανοίγεις τον Φρόυντ ή τον Γιουνγκ, αλλά διαβάζεις ένα ποίημα ή ακούς τη μουσική που συνέδεσες με το αγαπημένο πρόσωπο.» Παραθέτοντας ό,τι θυμάμαι από το βιβλίο αυτό, θέλω να πω ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι να γνωρίσει κανείς τον κόσμο, εκτός από την επιστήμη.

Αν αυτό δεν είναι σωστό τότε γιατί οι μεγάλοι ζωγράφοι μας έμαθαν να βλέπουμε τον κόσμο με άλλη ματιά, οι μεγάλοι μουσικοί να τον ακούμε με άλλο αυτί, και οι μεγάλοι ποιητές να αποκτούμε συνείδηση της ύπαρξής μας με τρόπο που κανένα μάθημα Ψυχολογίας ή Βιολογίας δεν μπορεί να μας δώσει;

Η αποδοχή και άλλων θεωρήσεων για την ερμηνεία του κόσμου δεν σημαίνει ότι οι δάσκαλοι των Φ.Ε. θα πρέπει να πάψουν να μεριμνούν για την εφαρμογή της επιστημονικής μεθόδου στη μελέτη των φυσικών και βιολογικών φαινομένων. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο τότε θα έμενε ανοικτό το πεδίο για κάθε είδους παραλογισμό, δοξασία, ή δεισιδαιμονία που αποπειράται να εξηγήσει το επιστητό.

Απλώς πιστεύω ότι το σχολείο οφείλει να παρουσιάζει στους μαθητές του όλες τις διαφορετικές θεωρήσεις και να τους διδάσκει να επιλέγουν αυτή που είναι πιο κατάλληλη για την προσέγγιση κάθε αντικειμένου.

Λυπάμαι αλλά όσο η Εξέλιξη μπορεί να ερμηνευτεί με τα αποσπάσματα της Γένεσης των σχολικών εγχειριδίων Θρησκευτικών, άλλο τόσο το μεταφυσικό ερώτημα, η ανθρώπινη συμπεριφορά και τα συναισθήματα μπορούν να ερμηνευτούν με αναγωγικές προσεγγίσεις στην ηλεκτρονική θεωρία, ή ακόμα και στην αλληλουχία των νουκλεοτιδίων των γονιδίων.

 

Πόση σημασία έχει η γλώσσα και το λεξιλόγιο στη διδασκαλία των φυσικών επιστημών;

-Μια παράδοση, από τις τόσες που άφησε πίσω της η δεκαετία του 80, ήθελε να μη διορθώνουν οι δάσκαλοι των Φ.Ε. και των μαθηματικών τα ορθογραφικά και τα συντακτικά λάθη των μαθητών τους. Τις συνέπειες στην εκπαίδευση, για τις οποίες φυσικά δεν ευθύνονται ούτε κυρίως ούτε μόνο οι δάσκαλοι Φ.Ε., τις γνωρίζουμε: Όσοι μαθητές δεν είχαν την ευκαιρία να αναπτύξουν τις γλωσσικές δεξιότητές τους στο οικογενειακό περιβάλλον τους, δυσκολεύονται να κατανοήσουν ένα επιστημονικό κείμενο και επίσης δυσκολεύονται να εκφράσουν (προφορικά ή γραπτά) την άποψή τους με σαφή, και τεκμηριωμένο τρόπο.

Σήμερα, πολλοί εκπαιδευτικοί κατανοούν ότι οι γλωσσικές δεξιότητες πρέπει να ασκούνται και στο πλαίσιο άλλων μαθημάτων πλην της γλώσσας και ότι τα οφέλη από την ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων είναι προφανή ιδιαιτέρως στα μαθήματα Φ.Ε. που απαιτούν δυνατότητα αφηρημένης σκέψης και ικανότητα για κυριολεκτικό, περιεκτικό, σαφή και τεκμηριωμένο λόγο.

Απλώς αναρωτιέμαι, ακόμη και αν θέλαμε να απαλλαγούμε από αυτήν την ολέθρια παράδοση, με ποιους δασκάλους θα το επιχειρήσουμε; Με αυτούς που υπήρξαν τότε μαθητές μας;

 

Η  κλασσική θεώρηση που θέλει η παρατήρηση του γύρω κόσμου να οδηγεί προς τη γνώση και που συνοψίζεται στο πολύπτυχο «παρατήρηση-υπόθεση-πείραμα-αποτελέσματα-ερμηνεία-συμπεράσματα» ισχύει ακόμα σήμερα στη διδασκαλία των φυσικών επιστημών;

-Πολύ βολική διαδοχή που υπάρχει σχεδόν σε όλες τις εισαγωγές των σχολικών εγχειριδίων Φ.Ε., ίσως διότι σχηματοποιεί με εύληπτο τρόπο, τα υποθετικά βήματα για την παραγωγή επιστημονικής γνώσης. Αντιπροσωπεύει όμως αυτή η διαδοχή τη δυναμική της παραγωγής της επιστημονικής γνώσης; Δεν έχω σπουδάσει φιλοσοφία της επιστήμης. Γνωρίζω όμως ότι η κοσμολογία του Κοπέρνικου, οι νόμοι του Κέπλερ, οι νόμοι του Νεύτωνα, δεν ήταν επιτεύγματα που προέκυψαν ως αποτέλεσμα πειραματικής δραστηριότητας, ενώ επιστημονικοί κλάδοι όπως η Μετεωρολογία, η Σεισμολογία, η Εξελικτική Βιολογία, θα κινδύνευαν να εξοβελισθούν από τις θετικές επιστήμες, μιας και κάνουν από καμμία, έως ελάχιστη χρήση του πειράματος.

Αναφορικά δε με το αν η διδασκαλία των Φ.Ε. γίνεται με τρόπο που ασπάζεται το συγκεκριμένο πρότυπο, ας είμαστε ειλικρινείς: Τα πάντα στη διδασκαλία των Φ. Ε. (όπως και κάθε άλλου μαθήματος) έχουν υπαχθεί σε μια μόνο ανάγκη, την παραγωγή δηλαδή υποψηφίων που είναι ικανοί να ανταποκριθούν στα θέματα των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Ελπίζω ότι ανάλογη απώλεια της εκπαιδευτικής αυτοτέλειας δεν θα υπάρχει στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο, αν και εκεί συχνά πυκνά, γονείς μου μεταφέρουν τις συστάσεις μερικών εκπαιδευτικών προς τους μαθητές τους του τύπου: «Μάθετε αυτά γιατί θα σας χρειαστούν “αργότερα”…»

 

Ο Γ. Μπασελάρ έγραψε το 1938: «για ένα επιστημονικό πνεύμα, κάθε γνώση είναι μια απάντηση σε ένα ερώτημα. Αν δεν υπάρχει ερώτηση, δεν μπορεί να υπάρξει επιστημονική γνώση». Ενώ  το 1990, ο Κ. Πόπερ είπε « η συνήθης παιδαγωγική είναι ένα σύνολο από απαντήσεις χωρίς ερωτήσεις και από ερωτήσεις χωρίς απαντήσεις». Πώς το σχολιάζετε;  Το επιστημονικό διάβημα αναδεικνύεται ή όχι στον τρόπο που διδάσκονται σήμερα οι φυσικές επιστήμες;

-Αν και οι δύο απόψεις αναφέρονται σε δύο διαφορετικά πράγματα, (του Μπασελάρ στην παραγωγή γνώσης και του Πόππερ στη μεταβίβασή της), οπότε δεν είναι ευθέως συγκρίσιμες, θα έλεγα ότι συμφωνώ με τη δεύτερη. Πράγματι στην ιστορία της επιστήμης υπάρχουν πολλά παραδείγματα απαντήσεων (όπως λ.χ. στις τυχαίες ανακαλύψεις όπως η πενικιλίνη) που δόθηκαν χωρίς κάν να διατυπωθούν ερωτήσεις, και προφανώς παραδείγματα ερωτήσεων που οι απαντήσεις τους ακόμη εκκρεμούν.

Συμφωνώ όμως με τη δεύτερη άποψη και για έναν ακόμη λόγο, τελείως άσχετο φυσικά με το πεδίο αναφοράς του αποφθέγματος του μεγάλου φιλοσόφου. Αναφέρομαι στο ελληνικό σχολείο, ένα σχολείο δηλαδή που δεν ενθαρρύνει την περιέργεια και δεν υποκινεί τη δημιουργία ερωτημάτων έτσι ώστε κάθε διδασκαλία συχνά να μοιάζει με ένα σύνολο «αυτόκλητων» απαντήσεων σε ερωτήσεις που κανένας μαθητής, ποτέ δεν είχε την ευκαιρία ή το ενδιαφέρον να διατυπώσει…

 

Η επιστημονική γνώση διαμορφώνεται συνεχώς και είναι φυσικό να υπάρχει σε κάποιο βαθμό μια ασυμβατότητα μεταξύ του σχολικού προγράμματος και της σύγχρονης επιστήμης. Πώς πρέπει όμως να αντιληφθεί ο καθηγητής την επιστημονική γνώση: ως κάτι συσσωρευτικό ή/ και ως ένα σύνολο σχέσεων;

-Η ανακάλυψη ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό έγινε το 1944, ενώ η ανακάλυψη της δομής του έγινε το 1953. Η συμπερίληψη των γνώσεων αυτών στα σχολικά εγχειρίδια ξέρετε πότε έγινε; Το 1972, δηλαδή μετά 28 και 19 χρόνια αντίστοιχα. Τι μαρτυρά αυτή η τεράστια καθυστέρηση; Ότι ο ρυθμός με τον οποίο ανανεώνει το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα προγράμματα σπουδών και βιβλία, είναι απελπιστικά αργός ώστε να ανταποκριθεί στο ρυθμό με τον οποίο προχωρά η επιστήμη.

Αν η αλματώδης πρόοδος που έχει συντελεστεί την τελευταία 30ετία στο χώρο της Βιολογίας περιοριζόταν μόνο σε αντικείμενα στενού ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος, η μη συμπερίληψή τους στη σχολική ύλη δεν θα ήταν πρόβλημα. Ατυχώς όμως ένα μεγάλο μέρος των σύγχρονων επιτευγμάτων αφορά αντικείμενα που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο έχουν υπεισέλθει στην καθημερινότητα του πολίτη (λ.χ. βλαστοκύτταρα, υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα), έτσι ώστε η υπαγωγή τους στη σχολική ύλη να μην είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα.

Αναφορικά με το 2o μέρος του ερωτήματος λυπάμαι να επαναλάβω, ότι στο μονοδιάστατο ελληνικό σχολείο, η διδασκαλία που θα επιχειρούσε να αναδείξοει τη γενετική μιας νέας επιστημονικής ιδέας και το συνεχή “διάλογό” της με προγενέστερες και μελλοντικές, ό,τι δηλαδή συνοψίζει την ομορφιά και την ευγένεια του επιστημονικού εγχειρήματος, σπανίως αποτολμάται από τους εκπαιδευτικούς, ενώ θα ήταν έκπληξη αν την επεδίωκαν και την επικροτούσαν οι μαθητές…

 

Τι θα θέλατε να έχετε αφήσει σαν κληρονομία στους μαθητές σας;

-Είχα και εγώ κάποτε τη φιλοδοξία (ή μήπως τη ματαιοδοξία;) να αφήσω κάτι πίσω στους μαθητές μου. Σήμερα; Σήμερα μετά από 27 χρόνια διδασκαλίας και πολυάριθμες συναντήσεις με παλιούς μαθητές μου στις οποίες αντιλήφθηκα ότι με χαιρετούν με τον ίδιο τρόπο που εγώ χαιρετώ την κοπέλα του φαρμακείου ή τον υπάλληλο της ΕΥΔΑΠ που με εξυπηρετούν, επιθυμώ ένα μόνο πράγμα: Να κατάφερα να τους μεταδώσω, όπως η κοπέλα του φαρμακείου σε μένα, την εικόνα και την αξία ενός ανθρώπου που προσπάθησε να κάνει (τα κατάφερε άραγε;) ευσυνείδητα τη δουλειά του.

 

 

Τις ερωτήσεις συνέταξε η Φαίδρα Σίμιτσεκ

Σχολιάστε το άρθρο

  • Λητώ Σεϊζάνη

    «Σήμερα, πολλοί εκπαιδευτικοί κατανοούν ότι οι γλωσσικές δεξιότητες πρέπει να ασκούνται και στο πλαίσιο άλλων μαθημάτων πλην της γλώσσας και ότι τα οφέλη από την ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων είναι προφανή ιδιαιτέρως στα μαθήματα Φ.Ε. που απαιτούν δυνατότητα αφηρημένης σκέψης και ικανότητα για κυριολεκτικό, περιεκτικό, σαφή και τεκμηριωμένο λόγο.»
    Επιβεβαιώνει εδώ ο κύριος Καψάλης την ανάγκη μιας συγκροτημένης και πλούσιας ελληνικής γλώσσας που θα στηρίζει, όχι μόνο την δημιουργία λογοτεχνίας, όχι μόνο την απλή καθημερινή συνεννόηση μεταξύ μας αλλά και την επιστήμη.

  • Φαίδρα Σίμιτσεκ

    Εμένα πάλι μου κάνει εντύπωση που χαλάρωσε στην πορεία του χρόνου η απόλυτη ανάγκη να καλλιεργηθεί συστηματικά στα παιδιά ένας επιστημονικός λόγος που να στηρίζεται στη σαφήνεια και την ακρίβεια. Είναι εκ των ων ουκ άνευ. Να ΄ταν μόνο αυτό όμως. Νομίζω ότι ο κ. Καψάλης λέει πολλά πράγματα για την παιδεία με ηρεμία και χωρίς να οξύνει τα πνεύματα και με τον τρόπο του βάζει τον καθένα, είτε είναι εκπαιδευτικός είτε όχι προ των ουσιαστικών ευθυνών του. Βέβαια μες στη δυναμική που αναπτύσσεται μεταξύ των καθηγητών και των μαθητών που βαριούνται, η οποιαδήποτε προσφορά φαντάζει έργο τιτάνειο. Αλλά υπάρχει. Γι’αυτό και η τελευταία του πρόταση «αξία ενός ανθρώπου που προσπάθησε να κάνει (τα κατάφερε άραγε;) ευσυνείδητα τη δουλειά του» είναι κατ’εμέ συγκινητική.

  • Κατερίνα Καλφοπούλου

    Καλησπέρα!!
    Διάβασα ασκαρδαμυκτί το κείμενο επειδή τα θέματα που θίγονται με απασσχολούν άμεσα ως διδάσκουσα των Μαθηματικών σε Λύκειο!
    Τολμώ να πω δυο πράγματα.
    1ο Η κοινή συνισταμένη των δυσκολιών σε όλα τα θετικά μαθήματα είναι σε πρώτη βάση αυτό που γενικά αποκαλούμε «γλωσσικές δεξιότητες».
    Όμως το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα δικά μας μόνο μαθήματα, από όσο συζητώ με φιλολόγους στο σχολείο.
    Προσωπικά για να ξεπεράσω μερικώς τον σκόπελο της γλώσσας καθιέρωσα στην Α’ Λυκείου το «γλωσσάρι των Μαθηματικών», σε μια προσπάθεια εκμάθησης στοιχειωδών γλωσσικών δομών, όπως ο ορισμός, η ιδιότητα κλπ..
    2ο και σημαντικότερο όλων είναι αυτό που λέτε εδώ:
    «…στο μονοδιάστατο ελληνικό σχολείο, η διδασκαλία που θα επιχειρούσε να αναδείξει τη γενετική μιας νέας επιστημονικής ιδέας και το συνεχή “διάλογό” της με προγενέστερες και μελλοντικές, ό,τι δηλαδή συνοψίζει την ομορφιά και την ευγένεια του επιστημονικού εγχειρήματος, σπανίως αποτολμάται από τους εκπαιδευτικούς, ενώ θα ήταν έκπληξη αν την επεδίωκαν και την επικροτούσαν οι μαθητές…»
    και το οποίο αποτελεί τη «μαύρη αλήθεια» που βιώνουμε!
    Επειδή συγκαταλέγω τον εαυτό μου σε ‘κείνους που – όχι κατ’ ανάγκην από ικανότητα ή δυνατότητα, αλλά ίσως κι από επιθυμία να σπάζω την ανία και τη ρουτίνα στη σχολική τάξη – αποτολμώ να κάνω διάφορα έξω από τα παγιωμένα, συμβαίνει να αντιμετωπίζω την έκπληξη των μαθητών!
    Η έκπληξη με τη σωστή διαχείρηση κάπότε φέρνει εξαιρετικά αποτελέσματα. Όχι στη Β ή στη Γ Λυκείου.
    Δυστυχώς εκεί τα πράγματα είναι μονόδρομος!
    Ας ελπίσουμε στις επικείμενες αλλαγές.

    Αν και οι εκπαιδευτικοί αναπαράγουμε το σύστημα που μας έκανε εκπαιδευτικούς!

  • Κα Καλφοπούλου με αιφνιδιάζει ευχάριστα το γεγονός ότι υπάρχουν αρκετοί μαθηματικοί που αντιλαμβάνονται, όπως εσείς, πως η έλλειψη γλωσσικών δεξιοτήτων, μπορεί να παρεμβάλει δυσκολίες στη διδασκαλία των μαθηματικών.
    Παράλληλα δεν είχα συνειδητοποιήσει (μέχρι να διαβάσω το σχόλιό σας) τι ακριβώς κατανοούν οι μαθητές με τις γλωσσικές δομές στις οποίες αναφέρεστε (ορισμός, ιδιότητες, αξίωμα, θεώρημα κ.τ.λ.) και πόσο αυτό που τελικά κατανοούν επηρεάζει την ικανότητά τους, να επικοινωνήσουν με τη μαθηματική σκέψη.
    Νομίζω ότι αν κάνατε τον κόπο να αναρτήσετε κάποιο απόσπασμα από το «γλωσσάρι των Μαθηματικών» που δίνετε στους μαθητές σας, θα μας δίνατε ένα καλό παράδειγμα προς μίμηση και για άλλα διδακτικά αντικείμενα.

  • Εμένα πάντως, η ηρεμία του κ.Καψάλη μου βγάζει πιο πολύ προς απογοήτευση παρά προσπάθεια άμβλυνσης των μεγάλων αντιφάσεων στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο. Πριν ένα μήνα, η δασκάλα του μικρού (Β’Δημοτικού) μου είπε:»Δεν πειράζει που κάνει πολλά ορθογραφικά λάθη, γιατί ήδη από τώρα κάνει αθροίσματα στο μυαλό του με τριψήφιους αριθμούς (;;!!). Και όπως ξέρετε, όλα τα μεγάλα μαθηματικά μυαλά ήταν ανορθόγραφα». Αφού ξεπέρασα την προσωρινή σαστιμάρα μου, κάθισα και σκέφτηκα αρκετά, αν πρέπει να αποδεχτώ τη φύση του μικρού ή τη φύση της εκπαίδευσης.
    Αυτό που υποστηρίζω πάντως για τις φυσικές επιστήμες, είναι ότι διδάσκονται έξω στη φύση κι όχι στα εργαστήρια, πόσο μάλλον στις αίθουσες. Οι ουτοπίες όμως έχουν θέση στο διαδίκτυο, αλλά όχι στην τρέχουσα πραγματικότητα. Οπότε δάσκαλοι με προσαρμοστικότητα στα τεχνολογικά δρώμενα του 21ου είναι απλώς αναντικατάστατοι και τέλος πάντων …να τους πληρώσουμε όσο-όσο, μπας και βρουν τα παιδιά μια άκρη, είτε στο γλωσσολογικό μοντέλο επικοινωνίας είτε στη διαμόρφωση καθολικής προσωπικότητας

  • Φαίδρα Σίμιτσεκ

    Καλησπέρα Makailer. Ανοίγεις εδώ ένα άλλο πολύ ενδιαφέρον θέμα που θέλει διερεύνηση… διάβαζα μάλιστα σήμερα κάτι απίστευτα πράγματα εφαρμογής ενός απλού και πολύ χρήσιμου λογισμικού δημιουργίας «νοητικής χαρτογράφησης» (mind map) στη διδασκαλία οποιουδήποτε μαθήματος, πράγμα που ενθουσιάζει τρομερά τα παιδιά. Το mind map κυκλοφορεί σε ελεύθερη έκδοση σαν freemind και σε απλά ελληνικά είναι ένα λογισμικό που βοηθάει στην οργάνωση ή δόμηση της σκέψης/ ένος θέματος κτλ.

  • Κατερίνα Καλφοπούλου

    Καλησπέρα σε όλους και ιδιαιτέρως στον hfr τον οποίον χαίρομαι που…αιφνιδίασα με το σχόλιο μου! Χαίρομαι πολύ που μου δίνει τη δυνατότητα να συμπληρώσω το αρχικό μου σχόλιο, κυρίως όμως χαίρομαι γιατί αναζητώντας στο μυαλό μου μιαν απάντησή εντόπισα κάποια ενδιαφέροντα θέματα σχετικά με την κατανόηση και για να ξεκαθαρίσω κάπως το τοπίο να εξηγήσω πως το «γλωσσάρι των Μαθηματικών» δεν είναι κάτι που δίνω έτοιμο εγώ, ούτε ως έντυπο ούτε καθ’υπαγόρευση για να το μάθουν οι μαθητές. Το «γλωσσάρι» λειτουργεί ως εξής:
    Όταν διαπιστώνω πως μια μαθηματική έννοια που είτε έπρεπε να την γνωρίζουν είτε εγώ νόμιζα πως την γνώριζαν (αφού θεωρητικά την έχουν διδαχτεί στο Γυμνάσιο), είναι άγνωστη τη σημειώνω στον πίνακα και ζητώ να βρουν και να γράψουν, ως εργασία στο σπίτι, τον ορισμό ή ό,τι απαιτεί η συγκεκριμένη έννοια. Στο επόμενο μάθημα κάποιοι μαθητές διαβάζουν τι έγραψαν. Ψάχνουν είτε σε λεξικά είτε στο διαδίκτυο και σπανιότερα σε βιβλία Μαθηματικών! Αυτά που ακούγονται από τα παιδιά σχολιάζονται γενικώς και όταν πρέπει διορθώνονται κυρίως από μένα.
    Τι πετυχαίνουμε με αυτό; Κρατηθείτε!! Αυτό που πετυχαίνουμε κυρίως είναι να «αντιληφθώ» εγώ τι έχουν στο μυαλό τους! Σας πληροφορώ ότι συχνά εκπλήσσομαι.. Σήμερα είχα μια ιδιαίτερη εμπειρία στη Γ’ όμως που δεν έχουμε γλωσσάρι, μεγάλα παιδιά γαρ! Είναι απίστευτα μεγάλη η απόκλιση στη σκέψη τετριμμένων θεμάτων, για τα οποία εμείς έχουμε δεδομένο πως οι μαθητές τα βάζουν στην ίδια ακριβώς βάση με μας..
    Από το γλωσσάρι δεν θα αναρτήσω κάτι όπως μου ζητάτε, γιατί είναι τετράδια των παιδιών και προσωπικές τους σημειώσεις, αλλά θα σας πρότεινα να ρίξετε μια ματιά σε μια σχετική μου ανάρτηση εδώ:
    http://mathandliterature.blogspot.com/2010/12/blog-post_22.html
    ή ακόμη κι εδώ:
    http://mathandliterature.blogspot.com/2011/01/blog-post_09.html

    Αν θέλετε να συζητήσουμε κι άλλες λεπτομέρειες είμαι στη διάθεσή σας.

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.