Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Αντιγράφω, συνδυάζω, διαμορφώνω δηλαδή δημιουργώ!

Έχουμε την λανθασμένη πεποίθηση ότι η δημιουργία είναι προϊόν ξαφνικής έμπνευσης ή ένα χαρακτηριστικό ιδιαίτερων μυαλών που δέχονται κατά καιρούς εκλάμψεις. Λάθος. Η δημιουργία είναι το αποτέλεσμα της χρήσης κοινών εργαλείων σκέψης σε ήδη υπάρχον υλικό. Χτίζεται και τρέφεται από τις επιρροές που δεχόμαστε, από τον χρόνο που ασχολούμαστε με ένα αντικείμενο και από κάτι που κοιτάζουμε καχύποπτα: την αντιγραφή. Βασικό ανθρώπινο χαρακτηριστικό από όπου εκπορεύονται πολλά είδη συμπεριφοράς, είναι αυτή που μας επιτρέπει να μαθαίνουμε μέσω της μίμησης. Η δημιουργικότητα μπορεί έτσι να οριστεί ως η ικανότητα να συνδυάζουμε με μοναδικό τρόπο ήδη υπάρχοντα στοιχεία.

Remixer: δηλαδή αντιγράφω, συνδυάζω και διαμορφώνω ήδη υπάρχοντα έργα ώστε να παράγω κάτι καινούργιο. Συναντάμε αυτόν τον όρο πρώτη φορά στο τέλος του περασμένου αιώνα στον χώρο της μουσικής αλλά σήμερα η πρακτική αυτή υπάρχει παντού. Κάνουμε remix φωτογραφιών, βίντεο, μουσικής κτλ, μπορούμε να τα διοχετεύσουμε εύκολα σε παγκόσμιο επίπεδο χωρίς την ανάγκη ακριβών εργαλείων, παραγωγού και ιδιαίτερων ικανοτήτων. Ποια είναι η ιστορία του remix, τι διαστάσεις έχει πάρει σήμερα και πού οδηγούμαστε; Η ενδιαφέρουσα σειρά ντοκιμαντέρ Everything is a Remix του σκηνοθέτη Kirby Ferguson παρουσιάζει το θέμα και τις επίκαιρες προεκτάσεις του.

Το hiphop πρωτοχρησιμοποίησε λοιπόν το remix καθώς εισήγαγε δείγματα ήδη υπαρκτών τραγουδιών σε καινούργια κομμάτια. Άλλο τρανταχτό παράδειγμα είναι αυτό του σχήματος Led Zeppelin, του βρετανικού συγκροτήματος που δημιουργήθηκε το 1968 και θεωρείται σήμερα θρυλικό αλλά αντιμετωπστηκε στην εποχή του ως απλή συμμορία πνευματικών κλεφτών. Με κομμάτια όπως το Bring it on Home του Willie Dixon ή το Dazed and Confused του Jake Holmes, το Tarus του συγκροτήματος Spirit, που έδωσε την εισαγωγή του Stairway to Heaven, οι Led Zeppelin είναι οι πρώτοι που έκαναν remix σε μεγάλο βαθμό χωρίς βασικούς ηθικούς φραγμούς .

 

 

Ο χώρος του κινηματογράφου διαθέτει επίσης ενδιαφέροντα στατιστικά αυτής της πρακτικής. Από τις 100 δημοφιλέστερες ταινίες των τελευταίων δέκα ετών, οι 74 είναι συνέχειες, επανεκδόσεις ή διασκευές προϋπαρχόντων έργων. Μπορεί να ευθύνεται το υπέρογκο κόστος δημιουργίας τους. Ίσως τα κινούμενα σχέδια, οι τηλεοπτικές σειρές, τα παιχνίδια βίντεο, τα βιβλία είναι πηγές έμπνευσης εξαιρετικά πλούσιες και δεν μπορεί ο κινηματογράφος να τις ανταγωνιστεί. Το γεγονός παραμένει ότι οι περισσότερες από τις χολιγουντιανές επιτυχίες βασίζονται σε ήδη υπάρχοντα έργα. Λαμπρό παράδειγμα είναι το Star Wars που θεωρείται σημείο αναφοράς στην κινηματογραφική φαντασία, είναι γεμάτο από σκηνές παρμένες από το σινεμά ή την τηλεόραση και χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια κάλυψης.

 

 

Το τρίτο μέρος του ντοκιμαντέρ είναι αφιερωμένο στην εξέλιξη της τεχνολογίας και στις εφευρέσεις γενικά. Επεξηγεί πώς το τρίπτυχο “συλλέγω, αλλάζω, συνδυάζω” υποστηρίζει την καινοτομία και πώς κάθε εφεύρεση είναι ενταγμένη σε μια συνέχεια. Συμπεραίνουμε πως αυτό που ονομάζουμε “ιδέες” δεν αποτελούν μια ιδιοκτησία, απόλυτα μοναδική, πρωτότυπη, με καλά προσδιορισμένα όρια αλλά άπτονται μιας πιο ρευστής και σύνθετης έννοιας, ιδιαιτέρως πολύπλοκης.

 

 

Αξίζει να δείτε τουλάχιστον το τελευταίο μέρος του ντοκιμαντέρ που λειτουργεί ως περίληψη του συνολικού έργου. Τονίζει με ιστορικά στοιχεία πώς το υπαρκτό νομικό πλαίσιο ενσωμάτωσε το γεγονός ότι δεχόμαστε και δικαιολογούμε την αντιγραφή, αλλά όταν είναι να μας αντιγράψουν οι άλλοι γινόμαστε κτητικοί. Κατάντησε έτσι αναχρονιστικό, έμεινε πίσω από τις εξελίξεις του διαδικτύου, μακριά από την έννοια του μοιράσματος και της ελεύθερης διακίνησης της πληροφορίας και εν τέλει της δημιουργίας. Υποχείριο κερδοσκόπων και κυβερνήσεων, φαίνεται να μπορεί να βάλει σε κίνδυνο ατομικές ελευθερίες και την τεχνολογική και πνευματική εξέλιξή μας.


Σχολιάστε το άρθρο

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Εδώ τώρα μπορούν να γίνουν δύο συζητήσεις. Η μία για τη νομιμοποίηση της λογοκλοπής και η άλλη για το έργο που παράγεται και ανεβαίνει δωρεάν στο διαδίκτυο χωρίς να έχει καμμιά ελπίδα υλικής ανταμοιβής. Σχετικά με το δεύτερο, βέβαια, επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια των χρηστών το αν θα δώσουν «ό,τι έχουν ευχαρίστηση» όπως είδαμε πρόσφατα με την Βικιπαίδεια. Επί μήνες όλη η οικογένεια του ιδρυτή μας παρακαλούσε να δώσουμε κάτι και όταν κάποιες ευαίσθητες ψυχές συγκινήθηκαν, μάθαμε ότι συγκεντρώθηκε ένα αξιοσέβαστο ποσόν. Άρα υπάρχει ελπίδα τελικά. Όσο για την λογοκλοπή, θα με ενδιέφερε να ακούσω τις απόψεις σας.

  • Μα, it is elementary my dear Lito: Το να αντιγράφεις έναν είναι λογοκλοπή. Το να αντιγράφεις πολλούς είναι βιβλιογραφική έρευνα.

    P.S. Την υπόθεση με τη διατριβή ενός υπουργού της Μέρκελ, που ήταν copy-paste, δεν τη θυμάστε;;; και σε μια νύχτα αποκαθηλώθηκε κι αυτός και η διατριβή του κι έκτοτε ψειρίζουν νέα και παλαιά διδακτορικά και υπάρχει και ιστοσελίδα που αναρτούν σε ποιούς διδάκτορες, κάθε φύσης, αφαιρούν τον τίτλο για «ειδικούς λόγους».
    Οι Γερμανοί δεν είναι σαν κι εμάς! θα καταπιούν την κάμηλο μια, δυο, αλλά όταν έρχεται ή ώρα να διυλίσουν το κουνούπι, ουαί !!!! (βλ. Wulff).

  • Pingback: Αντιγράφω, συνδυάζω, διαμορφώνω δηλαδή δημιουργώ! |

  • Φαίδρα Σίμιτσεκ

    Καλησπέρα Λητώ και Makailer.

    Δεν νομίζω το θέμα να αφορά τόσο το copy paste που είναι κλοπή αν δεν τηρούνται οι κανόνες του creative commons ή τέλος πάντων οι όροι που έχει βάλει ο δημιουργός. Η πείρα που έχουμε στο διαδίκτυο μας δείχνει ότι πάνω κάτω τα πράγματα είναι σε μεγάλο βαθμό εντάξει.
    Το θέμα είναι ότι μεγάλες εταιρείες ή κυβερνήσεις πάνε να καπαρώσουν κοινωνική περιουσία είτε μέσω νόμων είτε μυστικών συμφωνιών και αυτό είναι πολύ επικύνδινο. Δείτε αυτό το βίντεο που δεν επικόλλησα για να μην επιβαρύνω το κείμενο αλλά μπήκε μέσω της τελευταίας αναφοράς.

  • Pingback: Το ζωντανό θεώρημα και η γενεσιουργία των καινοτόμων ιδεών | Cédric Villani — People & Ideas

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.