Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Όταν ο Μάκβεθ έγινε Μακμπέθ

Πρόσφατα είδα μια αφίσα που διαφήμιζε κάποια παράσταση έργου του Σαίξπηρ, του πασίγνωστου Μάκβεθ, που όμως αυτή τη φορά είχε γίνει Μακμπέθ. Είτε έχετε σπουδάσει Αγγλική φιλολογία στην Οξφόρδη, είτε έχετε πάρει μαθήματα αγγλικών από το συνοικιακό σας φροντιστήριο, όλοι βεβαίως ξέρετε ότι στο πρωτότυπο ο Μάκβεθ λέγεται Μακμπέθ. Και ότι το Λονδίνο λέγεται Λόντον στα αγγλικά.

Συνηθίζεται, όμως, ορισμένα πράγματα να περνούν σε άλλη γλώσσα μεταφρασμένα γι’αυτό και οι Άγγλοι ονομάζουν την Ελλάδα Greece και την πρωτεύουσά μας Athens.

Κάποτε ο καλός μεταφραστής Άρης Μπερλής απέδωσε τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ του Σουίφτ ως Ταξίδια του Γκάλιβερ και έτσι ποδοπάτησε για κακή μας τύχη ένα ευτυχές λάθος που είχε εδραιωθεί στη συνείδησή μας, ένα λάθος που παρέπεμπε στα ωραία παιδικά μας αναγνώσματα, στην αθώα παιδική μας ηλικία.

Το βιβλίο το μετέφρασε πολύ ωραία αλλά εκείνος ο Γκάλιβερ με ενοχλούσε όσο με ενοχλεί σήμερα ο Μακμπέθ κι ας είναι σωστός. Ας αρχίσουμε λοιπόν να λέμε και το Λονδίνο Λόντον από σήμερα και το Παρίσι Παρί, και την Ρώμη Ρόμα. Ούτως ή άλλως τον Σαίξπηρ τον κάναμε Σέξπιρ (προς το… σεξουαλικότερο).

Την αφορμή για το παραπάνω κείμενο μου την έδωσε φυσικά το υπέροχο θεατρικό του Σαίξπηρ, αλλά και συζήτηση της UNESCO για την μετάφραση.


Λητώ Σεϊζάνη

Η Λητώ Σεϊζάνη είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. Έχει σπουδάσει Ιταλική φιλολογία και έχει κάνει μεταπτυχιακές σπουδές μετάφρασης. Έχει εργαστεί σαν μεταφράστρια σε διάφορα περιοδικά και σε έναν τηλεοπτικό σταθμό. Έχει δημοσιεύσει τέσσερις ποιητικές συλλογές και έχει μεταφράσει, μεταξύ άλλων, έργα των Τόμας Χάρντυ και Τζοβάννι Βέργκα. Πρόσφατα κυκλοφόρησε και το πρώτο της παιδικό βιβλίο με τίτλο "Η έξυπνη πριγκίπισσα". Συνεργάζεται από την αρχή με το P&I ως επιμελήτρια και αρθρογράφος. Μπορείτε να διαβάσετε κείμενά της στο site της.

Σχολιάστε το άρθρο

  • Κάποιες φορές η μετάφραση παρεκτρέπεται. Εκείνος ο Γκιούλιβερ μου καθόταν στο στομάχι γιατι πρώτον δεν ήταν καθόλου εύηχος και δεύτερον δεν είχε κανέναν λόγο να μεταφερθεί έτσι το όνομα στα ελληνικά. Αλλά για τον Μάκβεθ σου έχω μια συμβιβαστική λύση – να τον αποκαλούμε απλώς the scottish play 😀 http://www.dailymotion.com/video/x7csxe_blackadder-macbeth_fun

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Γεια σου e, πολύ χαίρομαι που σε βλέπω! Τον Blackadder τον λατρεύω αλλά για μένα ο Γκιούλιβερ θά’ναι πάντα Γκιούλιβερ όπως και ο Μάκβεθ θά’ναι πάντα Μάκβεθ.

  • Καλησπέρα. Προσωπικά δεν θα έλεγα ότι το Μακμπέθ με χαλάει. Για ποιο λόγο θα πρέπει να υπάρχει ελληνοποίηση ή αγγλοποίηση των εκάστοτε ονομάτων;
    Όσο αναλογίζομαι τον Descartes που έγινε στα ελληνικά Καρτέσιος, ( ποια σχέση έχει το ένα όνομα με το άλλο), προτιμώ, τουλάχιστον τα ονόματα, να μην μετατρέπονται αλλά να μεταφέρονται με την σωστή προφορά τους στο αλφάβητο της γλώσσας στην οποία μεταφράζονται.

  • Φαίδρα Σίμιτσεκ

    Καλησπέρα Marialena.

    Δεν είμαι μεταφράστρια αλλά νομίζω ότι αυτό που προτείνεις -δηλαδή να μεταφέρονται τα ονόματα με την σωστή προφορά- είναι πιο δύσκολο παρά εύκολο γιατί μπορεί να μην ακούμε κιόλας τον αρχικό ήχο (πάρε για παράδειγμα τα u τα γαλλικά…). Φαίνεται τελικά πως η μετατροπή μάλλον θα πρέπει να καταλήγει σε κάτι συμβατό με τον ήχο της γλώσσας προορισμού.

    Έχεις δίκιο όμως ότι καμμιά φορά βγαίνουν κάτι περίεργα -π.χ. η Εντίθ Πιάφ με χαλάει εφόσον την λένε Εντίτ και δεν είναι Βρετανίδα-. Φαίνεται να είναι τελικά θέμα συμβιβασμού μέσα στα πλαίσια μιας ιστορικής συνέχειας. Προτιμώ έτσι το Athènes παρά το Atena.Ο Καρτέσιος δεν με πειράζει καθώς υπάρχει η λέξη cartésien με βάση τη λογική des-de-cartes, του Καρτέσιου;

    Δεν ξέρω. Η συζήτηση μου φαίνεται να μην τελειώνει ποτέ και μη μπορεί να γίνει αντικειμενική δηλαδή να ακολουθήσει κανόνες.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Γεια σου Μαριαλένα και καλώς ήρθες. Είναι μεγάλη η συζήτηση η απόδοση των ονομάτων από τη μια γλώσσα σε μια άλλη. Πιστεύω ότι κατ’αρχήν οι λόγοι είναι πρακτικοί. Δεν είναι δυνατόν να γνωρίζουμε όλοι όλες τις γλώσσες του κόσμου. Γι’αυτό και τα τοπωνύμια αλλά και τα κύρια ονόματα έχουν εξελληνιστεί για μας, έχουν εξαγγλιστεί στην Αγγλία, έχουν εκγαλλιστεί στην Γαλλία και ούτω καθ’εξής. Ίσως και στους Γάλλους να μην αρέσει που η πρωτεύουσά τους, το Παγί έγινε Πάρις για τους Άγγλους, και για εκείνους πάλι το ότι το ωραίο τους Λόντον έγινε Λοντρ στα στόματα των Γάλλων. Εμένα μια χαρά και πολύ εύηχος μου φαίνεται ο Καρτέσιος. Άσε που κλίνεται κιόλας, ο Καρτέσιος του Καρτεσίου κι έχουμε και το καρτεσιανό γινόμενο!

  • Pingback: Αγαπημένα βιβλία των φίλων του P & I — People & Ideas

  • http://news.in.gr/culture/article/?aid=1231287213

    «Αναφερόμενος στο εγχείρημα, ο Νέσμπο υποστήριξε πως η ιστορία του Μάκμπεθ,»

    ο συντάκτης της παραπάνω ανάρτησης προτίμησε μια δική του λύση, έτσι του φάνηκε καλύτερο να τον πει Μάκμπεθ αφού στην Ελλάδα, ως γνωστόν, ο καθένας κάνει ό,τι του αρέσει σε όλους τους τομείς.

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.