Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

W(omen) A(rtists) and I(information) T(echnology)

Πώς συνδυάζεται η Τέχνη με ένα επιστημονικό συνέδριο;

Πώς «εισβάλλουν» οι γυναίκες σε ένα ανδρικό, σχεδόν, μονοπωλιακό περιβάλλον;

Τα τελευταία δεκαέξι χρόνια βρίσκομαι κοντά σε ανθρώπους της Πληροφορικής και ως εκ τούτου λέξεις όπως, spam, spit, voip, security, cybercrime και άλλες σχετικές αποτελούν μεγάλο μέρος της καθημερινότητας μου. Η επαφή με την επιστήμη της Πληροφορικής από έναν άνθρωπο ό­πως εγώ που προ­έρ­χε­ται από «κλα­σικό» Λύκειο και έκανε Ανθρω­πι­στικές σπου­δές έχει δυσκολίες. Τις περισσότερες φο­ρές επι­στρα­τεύ­εται η τέχνη για να εικονοποιήσει αυτά που ακούω και να ανοίξει άλλους δρόμους κατανόησης.

Η δική μου θέση απέ­να­ντι σε αυ­τά, περιορίζεται στις φράσεις «καλά όλα αυτά αλ­λά εικόνες γιατί δεν έβαλες στο paper», «η δια­φάνεια 12 θα μπο­ρούσε να ενισχυθεί με ένα ηχητικό απόσπασμα», «αυτό που λες φέρνει στο νου έναν πίνακα του Καντίνσκι». Οι γύρω χαμογελούν με συ­γκα­τά­βαση και εγώ μένω με την απορία γιατί, οι-στην πλει­ο­νότητα άν­δρες- επι­στή­μονες της Πληρο­φο­ρι­κής δεν δίνουν μια εικα­στι­κή προσέγγιση στην επι­στήμη τους.

Όλες οι παραπάνω απορίες αλλά και η πρόκληση που απορρέει από τον συγ­κε­ρασμό της Τέχνης με άλλες επιστήμες οδήγησαν στη διοργάνωση μιας μικρής ει­καστικής έκθεσης στο πλαίσιο ενός συνεδρίου και δύο workshops Πλη­ρο­φο­ρικής που διοργανώσαμε στην Κρήτη στις αρχές Ι­ουνίου 2012.

Σκοπός ήταν να ανα­δειχθεί ο τρόπος με τον οποίον γυναίκες εικαστικοί αντιλαμβάνονται και χρη­σι­μο­ποιούν τις τεχνολογίες της Πληροφορικής. Οι σύνεδροι, στην πλειονότητά τους (περίπου 85%) ήσαν άνδρες και έτσι η ιδέα να παρουσιαστεί η «θέση» των γυναικών απέναντι στην επιστήμη τους ξεπερ­νούσε τη φυλετική «αντιπαράθεση» που εξ ορισμού δεν συμβαδίζει με την έ­ρευνα, είχε όμως ως ιδέα ένα πολύ δυνατό πλεονέκτημα. Tο σενάριο της έκ­θε­σης ήταν ανοιχτό έχοντας ως σταθερή βάση την έρευνα, τη διεπιστη­μο­νι­κότητα και τη χρήση της Τεχνολογίας στην Τέχνη.

Είναι γνωστό ότι οι γυναίκες στη διάρκεια του βίου τους ανα­γκά­ζο­νται να αναλάβουν πολ­λα­πλούς ρόλους. Για να είναι ευέλικτες και α­πο­τε­λε­σματικές έχουν α­να­πτύξει μια προσαρμοστικότητα απέναντι σε μεθόδους και εργαλεία. Ένα από αυ­τά είναι και η τεχνολογία. Ειδικά στη σημερινή εποχή οι γυ­ναίκες ο­λοένα και πε­ρισσότερο χρησιμοποιούν συσκευές σύγχρονης τε­χνο­λο­γίας για την επαγγελματική και κοινωνική ζωή τους. Στην επαγγελματική τους ζωή δραστηριοποιούνται κάνοντας ευρεία χρήση του Διαδικτύου και στέκονται επάξια δί­πλα στους άνδρες συναδέλφους τους, αν και πάντα σε μικρότερο πο­σοστό.

Συζήτησα αυτές και άλλες σκέψεις μου με πέντε γνωστές Ελληνίδες εικα­στικούς, οι οποίες πειραματίζονται με τη χρήση των νέων μέσων και τα έργα τους θα μπορούσαν να ενταχθούν αρμονικά στο θέμα του συνεδρίου. Με τις κυρίες έχουμε συ­νεργαστεί και στο παρελθόν, εκτιμώ πολύ τη σκέψη τους και τη δουλειά τους. Πρόκειται για την Έρη Σκυργιάννη, την Δέσποινα Γεωργιάδη-Θεσσαλονικέως, την Καίτη Χαλιορή, την Christina Mitrentse και την Άρτεμη Αλκαλάη. Στο μυαλό μου είχε φτιαχτεί ένα μικρό αλλά συμπαγές εικαστικό και επι­στη­μο­νι­κό concept και με αυτό πορευτήκαμε. Οι πέντε αυτές εικαστικοί επεξεργάστηκαν την ιδέα σύμφωνα με τις δικές τους καλλιτεχνικές και επιστημονικές προσλαμβάνουσες.

Η Άρτεμις Αλκαλάη, είναι μια εικαστικός η οποία «εκφράζει μέσα από μια μεγάλη αλλά και συγκεκριμένη ποικιλία υλικών και τεχνικών ένα βαθύ αίσθημα πίστης και αφοσίωσης στον άνθρωπο, είτε αναφέρεται σε οικογενειακές αναμνήσεις είτε στην παγκόσμια ιστορία». Συμμετείχε με το έργο «U&Me» στο οποίο παρουσίασε ένα δείγμα σύγχρονων ανθρώπινων σχέσεων έτσι όπως κατακλύζονται και καθορίζονται από πληροφορίες και αυτοματισμούς. Η ίδια αναγνωρίζει το Διαδίκτυο ως ένα είδος ύφανσης. Έναν χώρο στον οποίον «πλέκονται» οι κόμβοι (links) και τα εικονοκύτταρα (pixels) δη­μιουργώντας μια νέα πολύπλοκη άυλη διαδικασία η οποία μας περιβάλλει και μας επι­βάλ­λεται. Οι ψηφιακές εικόνες της αναπαριστούν μοτίβα παρα­δο­σια­κής ύ­φανσης τα οποία έρχονται στο σήμερα και αναζητούν το χώρο τους. Στο έργο της είναι εμφανής η αγάπη και ο σεβασμός της στην παράδοση, το ίδιο εμφανής γίνεται και η προσπάθειά της να μιλήσει με σύγχρονο τρόπο.

Η Δέσποινα Γεωργιάδη-Θεσσαλονικέως, είναι ψηφοθέτης που ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Η σχέση της με την Πληροφορική είναι στενή και το έργο της έχει επηρεαστεί από αυτήν. Η δουλειά της φαί­νεται να έχει στέρεη βάση στην παράδοση ενώ δεν διστάζει να κάνει χρή­ση και των νέων μέσων. Εδώ ασχολήθηκε με τον κόσμο της Γνώσης και ε­πι­δίωξε με τις ψηφίδες της να ανασυντάξει τον κόσμο της τεχνολογίας και να τον συνδέσει με τη γνώση. Με το έργο της «A mosaic book of knowledge» αναφέρεται στο μέλλον του βιβλίου ως μία αέναη διαδικασία εμπλουτισμού, αλλαγών και παρεμβάσεων μέσα σε ένα διαδικτυακό περιβάλλον. Επι­δίωξε να καταστήσει σαφές ότι η παραδοσιακή μορφή λήψης της Γνώσης μπο­ρεί να εμπλουτιστεί από τη χρήση των νέων μέσων και να γίνει ακόμη περισσότερο προσιτή.

Η Καίτη Χαλιορή, κατ’εξοχήν οπαδός της διεπιστημονικότητας, ασχολείται με τη θέση του ανθρώπου στο χώρο, ευαισθητοποιείται για τα αποτελέσματα της μόλυνσης του περι­βάλλοντος, και ειδικά την προστασία του υδάτινου στοιχείου. Γεννήθηκε στην Ύδρα, σε ένα σπίτι δίπλα στο ποτάμι. Οι μεταβολές της κίνησης του νερού ανά εποχή κα­θό­ριζαν τη ζωή των κατοίκων και τελικά την δική της αντίληψη ζωής και έκ­φρασης. Πραγματεύεται τον “Homo sapiens”, και τη μετάλ­λαξη του από τη δια­χρονική και παγκόσμια διαχείριση και επεξεργασία της πλη­ροφορίας, η ο­ποία ελέγχει το DNA του και γενικότερα διέπει την ζωή του. Με το έργο «Humanfungi» που παρουσίασε στο συνέδριο και ταξίδεψε ώς την Σου­η­δία, αγγίζει εικαστικά την μόλυνση του ζωτικού της χώρου, και κατ’επέκταση του πλα­νητικού περιβάλλοντος.

Η Christina Mitrentse είναι Ελληνίδα καλλιτέχνις που ζει στο Λονδίνο. Ερευνά και εκείνη το θέμα της Γνώσης και της απόκτησής της μέσω ενός πα­γκο­σμιοποιημένου περιβάλλοντος το οποίο κυριαρχείται από την ψη­φια­κή διαδικασία και από την απόσταση που αυτή δημιουργεί. Στην ουσία προ­χωρεί στην συμβολική αποδόμηση της. Το έργο της «www, 2011», αποτελεί μέρος του μεγάλου έργου της «Add to my library» το οποίο είναι σε εξέλιξη και συνδημιουργείται από την ίδια και το κοινό. Η παραδοσιακή μορφή του χάρτινου βιβλίου μετατρέπεται και μεταλλάσσεται. Για την Christina η παροχή της γνώσης στις μέρες μας δεν σχετίζεται απαραίτητα με το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένο το μέσο. Με το έργο αυτό προχωρά σε μια δήλωση σχετικά με τη δύναμη του βιβλίου στην εποχή του internet.

Η Έρη Σκυργιάννη είναι μια εικαστικός που ζει και εργάζεται στο Βόλο αλλά και σε άλλα μέρη. Με τις πολύχρωμες χαρούμενες αφαιρετικές γραμμές των έργων της α­να­παριστά την Τέχνη και τη Φύση ως ένα ενιαίο πεδίο αλληλε­πι­δρώντων στοιχείων, ό­που οι αρχές της σύνθεσης και του σχεδίου είναι κοι­νές σε όλες τις μορφές της. Η Έρη, εκφράζεται με πολλά μέσα, ένα από αυτά είναι η ψηφια­κή φω­το­γραφία. Στην έκθεση συμμετείχε με το έργο «The matrix photo­gra­phed». Πρόκειται για φωτογραφία ενός ηλεκτρικού πίνακα. Κάνει μια ευθεία α­ντι­στοί­χιση με τη χρήση της Τεχνολογίας στην ανθρώπινη καθημερινότητα. Τα κα­λώδια του ηλεκτρικού πίνακα παραπέμπουν στη λειτουργία του ηλεκτρο­νικού υ­πολογιστή.

Το αποτέλεσμα όλης αυτής της γόνιμης διεργασίας ήταν 5 ιδιαίτερα έργα σε φωτογραφίες εκτυ­πω­μέ­νες σε αλουμίνιο (πολύ καλή δουλειά από το εργαστήριο pixel on paper) οι οποίες α­ναρτήθηκαν σε κομβικό σημείο της αίθουσας του συνεδρίου και των workshops. Το εγχείρημα συνοδεύτηκε από ένα booklet (πολύ προσεγμένη δουλειά από την art director Φρόσω Έλληνα).

Η όλη διοργάνωση εκτός από το επιστημονικό μέρος είχε από την αρχή και πολιτιστικό χαρακτήρα καθώς επιδιώξαμε να αναδείξουμε τον πολιτισμό της πε­ριοχής. Καθ’όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας οι σύνεδροι (από όλα τα μέρη του κόσμου) είχαν διαδικτυακή ενημέρωση από τον ιστότοπο που είχε δημιουργηθεί. Υπήρχαν ενεργοί σύνδεσμοι των μουσείων της περιοχής, πληροφορίες για τα αξιοθέατα, την ιστορία και τις συνήθειες διατροφής του τόπου. Σε συνεργασία με το μουσείο Καζαντζάκη δόθηκε στους συνέδρους το πολύγλωσσο φυλλάδιο του. Οι «πρωτοτυπίες» δεν περιορίστηκαν εκεί. Στην έ­ναρξη των ερ­γα­σι­ών του συνεδρίου και των workshops προβλήθηκε ένα video για την Κνωσσό ως προτεινόμενο αρχαιολογικό περίπατο για τον οποίον υ­πήρξε μεγάλη προσέλευση.

Η καινοτομία του εγχειρή­μα­τος, η διοργάνωση δηλαδή μιας θεματικά συγγενούς ει­κα­στικής έκθεσης μαζί με ένα συνέδριο, έ­­δινε μικρά περιθώρια και έτσι τα έργα αναρτήθηκαν με έναν συμ­βα­τι­κό τρό­πο στον ίδιο τον χώρο των επι­στη­μο­νικών παρουσιάσεων. Ο στόχος ήταν να μην αποτελούν παράλ­λη­λη εκ­δή­λωση αλλά να εναρμονιστούν με τον επι­στη­μο­­νικό χαρακτήρα του συνε­δρίου και να ενσωματωθούν στον χώρο και, κυρίως, στην εμπειρία των συνέδρων. Η αρχική έκπληξη της θέασης των πινάκων και της ανάγνωσης των booklet έδωσε τη θέση της στο ενδιαφέρον για συζήτηση και αναζήτηση περαιτέρω πληροφοριών. Δεν ξέρω αν και πόσο καταφέραμε να πείσουμε τους πληροφορικούς ότι χρει­ά­ζονται τα φώτα της τέχνης (επειδή οι γενικεύσεις αδικούν, να πούμε ότι κά­ποιοι από αυτούς είναι λάτρεις της τέχνης). Αυτό που προσπαθήσαμε και κα­τα­φέραμε, είναι να δείξουμε ότι οι καλλιτέχνες μπορούν να εκφραστούν σε πολ­λαπλά επίπεδα. Επίσης, να δείξουμε ότι οι κώδικες της Τέχνης και των άλλων επιστημών (εδώ της Πληροφορικής) μπορούν να συνυπάρχουν αρ­μο­νικά σε μια σχέση εμπλουτισμού και αλληλοϋποστήριξης. Με τα έργα φά­νη­κε για άλλη μια φορά ότι

όταν οι εικαστικοί κάνουν χρήση νέων μέσων μπορούν να δίνουν α­κό­μη περισσότερες και ίσως πληρέστερες απαντήσεις σε διαχρονικά ερωτήματα, όπως ακριβώς και η επιστήμη.

Σχολιάστε το άρθρο

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.