Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Έκθεση | Η Δαντέλα στη Μύκονο: Βελονιές ζωής

nazou_dimitraΤο νησί της Μυκόνου είναι από τους πιο δημοφιλείς ταξιδιωτικούς προορισμούς στον κόσμο και κάθε χρόνο υποδέχεται πολύ μεγάλο αριθμό τουριστών. Φέτος ειδικά, αναμένεται ότι θα δεχθεί περί το ένα εκατομμύριο επισκέπτες. Η ομορφιά της φύσης συνεπικουρούμενη από το επιχειρηματικό μοντέλο, τις πολλαπλές επιλογές και βαθμίδες διασκέδασης έχει δημιουργήσει αυτό το μοναδικό για τη χώρα μας τουριστικό φαινόμενο. Η απασχόληση της πλειονότητας των κατοίκων του σχετίζεται με τουριστικές δραστηριότητες. Ως εκ τούτου, ίσως ήταν νομοτελειακό το γεγονός ότι με το πέρασμα του χρόνου οι απλές χειρωνακτικές εργασίες πέρασαν σε δεύτερη μοίρα και κάποιες ξεχάστηκαν. Τα τελευταία χρόνια γίνονται ατομικές και συλλογικές προσπάθειες επανοριοθέτησης της πολιτιστικής ταυτότητας των κατοίκων.

Μια από αυτές είναι η έκθεση που διοργανώνει ο Πολιτιστικός Λαογραφικός Σύλλογος Γυναικών Μυκόνου σε συνεργασία με το Λαογραφικό Μουσείο. Η έκθεση με τίτλο, Η Δαντέλα στη Μύκονο: Βελονιές ζωής, στηρίζεται σε έρευνα πεδίου που γίνεται εδώ και μερικά χρόνια από την Πρόεδρο κα Δήμητρα Νάζου με την πολύτιμη αρωγή του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου, τη συμπαράσταση των μελών του και των κατοίκων του νησιού.

Η κα Νάζου είναι πρώην επιμελήτρια στο Λαογραφικό Μουσείο Μυκόνου και από το 2006 λόγω έλλειψης προσωπικού συμμετέχει εθελοντικά σε ορισμένες μουσειακές διεργασίες όπως η καταγραφή, η ξενάγηση, η φύλαξη. Παράλληλα διδάσκει από το 1994 χειροτεχνία και κατασκευή κούκλας στο παιδικό καλλιτεχνικό εργαστήρι του Λαογραφικού Μουσείου. Συγκαταλέγεται στους ανθρώπους εκείνους που σέβονται την συλλογική εργασία, αγαπούν τα μουσεία και αναγνωρίζουν ότι μέσα σε αυτά υπάρχει ο Τόπος μας.

Η κα Νάζου στο πλαίσιο της έρευνας πεδίου που έκανε και μέσω Διαδικτύου βρήκε το άρθρο μας «Δαντέλα: Όνομα ουσιαστικό, θηλυκού γένους» και έτσι ξεκίνησε η συνεργασία μας. Μεταφέρουμε τη συζήτηση που είχε με την Μίνα Καραγιάννη η οποία ανέλαβε και τον σχεδιασμό της έκθεσης στη Μύκονο.

Μίνα Καραγιάννη: Η Λαογραφία είναι ένα πεδίο στο οποίο εμπλέκεστε με διάφορους τρόπους, τι αντιπροσωπεύει για σας η έννοια Παράδοση;

Δήμητρα Νάζου: Παράδοση για μένα είναι ο σεβασμός στον τόπο, στην ιστορία, στα μνημεία, στο περιβάλλον και στον τρόπο που δημιουργούμε την καθημερινότητά μας. Είναι η προσπάθεια μας να διατηρήσουμε τα ήθη και τα έθιμά μας, γιατί αυτά είναι που μας ξεχωρίζουν από άλλους τόπους και χαρακτηρίζουν την πολιτιστική μας ταυτότητα. Έχω χαρά όταν βλέπω ότι πολλές προσπάθειες του Συλλόγου Γυναικών Μυκόνου για την διατήρηση της παράδοσης, με προτάσεις και παρεμβάσεις, πιάνουν τόπο. Παράλληλα όμως προβληματίζομαι για το μέλλον του νησιού, την ταυτότητά του και για το που οδηγούμαστε. Ίσως θα έπρεπε να καθίσουμε όλοι οι φορείς να συζητήσουμε πώς θέλουμε εμείς να είναι το τουριστικό προϊόν και όχι αυτό που μας επιβάλλουν ξένοι παράγοντες και συμφέροντα επιχειρηματιών που μόνο σκοπό έχουν το κέρδος, χωρίς να τους ενδιαφέρουν οι μελλοντικές επιπτώσεις.

Μ.Κ: Με δεδομένο τον υψηλό βαθμό τουριστικού προσανατολισμού που έχει το νησί, ποια είναι η επαφή των κατοίκων (ειδικά των γυναικών) με την παράδοση;

Δ. Ν. Από την εικόνα που έχει δημιουργηθεί από τα μέσα ενημέρωσης για την Μύκονο, πολλοί νομίζουν ότι το νησί μας αφέθηκε εντελώς στην τουριστική δίνη. Πρέπει να πω πως υπάρχει συνέχεια των εθίμων και της παράδοσης σε αρκετά μεγάλο ποσοστό. Πολλοί Μυκονιάτες και άλλοι κάτοικοι είναι βαθειά θρησκευόμενοι και αυτό φαίνεται έντονα από τα έθιμα που τηρούνται με ευλάβεια. Ακόμη γίνονται πανηγύρια, που εκτός από το κοινωνικό έχουν και θρησκευτικό στοιχείο. Η τήρηση και η συμμετοχή στα έθιμα και στην παράδοση εξαρτάται βέβαια από πολλούς παράγοντες: ηλικία, επάγγελμα, καταγωγή των κατοίκων, οικονομική υπόσταση κά. Οι γυναίκες συμβάλλουν πολύ ώστε να μη χαθεί η παράδοση. Ειδικά μέσα από τον Πολιτιστικό και Λαογραφικό Σύλλογο Γυναικών Μυκόνου γίνεται μεγάλη προσπάθεια να κρατηθούν ζωντανά τα έθιμα του νησιού μας.

_MG_2741

Μ.Κ: Ως επιμελήτρια και εξωτερική συνεργάτις του Λαογραφικού Μουσείου Μυκόνου έχετε μακρόχρονη μουσειακή εμπειρία, πείτε μας με ποιες αρχές λειτουργούν τα μουσεία σε περιοχές σαν τη δική σας; Ως προς τη Συλλογή, τη Διαχείριση, τη σύνδεση με τον Τουρισμό.

Δ. Ν: Το Λαογραφικό Μουσείο Μυκόνου αποτελείται από τρία Μουσεία. Το Κεντρικό που είναι «το Σπίτι του Κάστρου», «το Σπίτι της Λένας» και τον «Μύλο του Μπόνη-Αγροτομουσείο». Υπολειτουργούν όλα σε όλους τους τομείς. Δηλαδή, στη συντήρηση, στα ωράρια λειτουργίας και στη φύλαξη, λόγω έλλειψης προσωπικού. Μένουν δυστυχώς στατικά, ενώ θα έπρεπε να γίνονται περιοδικές εκθέσεις για να δίνουν ερεθίσματα, να γίνονται έρευνες και εργασίες από φοιτητές, λαογράφους και άλλους ερευνητές. Έτσι θα ανανεωνόταν το μουσείο και θα έβγαιναν στο φως οι συλλογές, ειδικά του κεντρικού μουσείου, όπου υπάρχει μεγάλος λαογραφικός πλούτος. Επίσης θα έπρεπε να γίνονται μουσειοπαιδαγωγικά και εκπαιδευτικά προγράμματα, με την βοήθεια εκπαιδευτικών και μουσειοπαιδαγωγών. Η αρωγή του Υπουργείου Πολιτισμού που ανήκει, είναι ανύπαρκτη. Η τοπική αυτοδιοίκηση και ο επιχειρηματικός κόσμος το έχουν αγνοήσει εντελώς, ενώ θα έπρεπε να το στηρίζουν ηθικά και οικονομικά, γιατί είναι «κόσμημα» για τη Μύκονο. Η σύνδεση με τον Τουρισμό είναι μηδαμινή. Σπάνια το αναφέρουν στους επισκέπτες και διαφημίζεται ελάχιστα. Το ίδιο το Μουσείο δεν έχει σύγχρονα εποπτικά μέσα όπως τα μεγάλα ή τα ξένα μουσεία. Δεν έχει κατάλληλο κλιματισμό και φωτισμό, σωστή πληροφόρηση των εκθεμάτων, πρόσβαση στο διαδίκτυο κλπ. Υπάρχει γενικά ελλιπής επιστημονική ταξινόμηση.

Μ.Κ: Τα τελευταία χρόνια έχει διαδοθεί η ιδέα της ομαδικής καλλιτεχνικής χειρονακτικής δραστηριότητας (κέντημα, πλέξιμο, κλπ) ως εναλλακτική πρόταση στην οικονομική κρίση αλλά κυρίως για ψυχο- ιαματικούς λόγους. Ποια είναι η δική σας γνώμη;

Δ. Ν: Είμαι υπέρ αυτής της πρακτικής αφού και η ίδια είμαι χειροτέχνης, διδάσκω κόσμημα και κατασκευή κούκλας. Από το 1994 στηρίζω και διδάσκω αφιλοκερδώς στο παιδικό καλλιτεχνικό εργαστήρι του Λαογραφικού Μουσείου σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Λαογραφικό Σύλλογο Γυναικών Μυκόνου. Με το Σύλλογο Γυναικών διοργανώνουμε μαθήματα πολιτισμού και χειροτεχνίας την χειμερινή περίοδο. Το καλοκαίρι διοργανώνουμε παζάρι, εφέτος γίνεται για πέμπτη χρονιά, με χειροτεχνήματα, καλλιτεχνήματα και τοπικά προϊόντα για να στηρίξουμε την τοπική παραγωγή. Συμμετέχουμε στη λέσχη γαστρονομίας συμβάλλοντας όσο μπορούμε ώστε να προωθηθούν τα τοπικά παρασκευάσματα.

_MG_2560

Μ.Κ: Περιγράψτε μας τις σκέψεις και τις ενέργειες που κάνατε όλον αυτόν τον καιρό για τη συλλογή υλικού, την προετοιμασία της έκθεσης, τις επαφές με τους φορείς και την αντιμετώπιση του τοπικού πληθυσμού.

Δ. Ν: Τα νοικοκυριά και οι άνθρωποι που ζητήσαμε να μας δώσουν εργόχειρα, ανταποκρίθηκαν με χαρά και προθυμία. Σκοπός μας ήταν να δείξουμε αυτά τα αξιοθαύμαστα εργόχειρα των μητέρων και των γιαγιάδων μας μέσα από τα οποία εκφραζόντουσαν αλλά και αρκετές ζούσαν από αυτά. Σε αυτές τις γυναίκες οφείλουμε πολλά από αυτά που απολαμβάνουμε εμείς σήμερα. Ακόμη θέλαμε να δείξουμε, το νοικοκυριό, την προικοσύνη, τον πολιτιστικό πλούτο και τις συνθήκες που υπήρχαν πίσω και ταυτόχρονα με αυτά τα εργόχειρα. Οι επισκέπτες που έρχονται στη Μύκονο, δεν τα ξέρουν και κανείς δεν πιστεύει ότι αυτός ο τόπος πέρασε από τόσα στάδια. Η αρχική μας στόχευση ήταν μία απλή έκθεση των εργόχειρων που έχουμε συλλέξει η οποία θα συνοδευόταν από έντυπο υλικό. Κατά τη διάρκεια της έρευνας βρήκα το άρθρο για την δαντέλα στον ιστοχώρο αυτόν και συζητώντας μαζί σας, αλλάξαμε το ύφος της έκθεσης. Αποφασίσαμε να πάρουμε συνεντεύξεις και πληροφορίες από τις κεντήστρες που είναι ακόμη εν ζωή, και να καταγράψουμε τις μαρτυρίες τους, όπως μας προτείνατε. Ο χρόνος που είχαμε ήταν περιορισμένος αλλά οι πληροφορίες είναι τόσο πολλές που η ηθική μας υποχρέωση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη και έτσι συνεχίζουμε την έρευνά μας και μετά την έκθεση. Κλείνοντας, ήθελα να σας ευχαριστήσω για την διαδικτυακή φιλοξενία της έκθεσης και θα ήταν χαρά μας να σας δούμε στο νησί μας.

Η έκθεση «Δαντέλα στη Μύκονο: Βελονιές ζωής» φιλοξενείται στο κτήριο της ΚΔΕΠΑΜ (Κοινωφελής Δημοτική Επιχείρηση Ανάπτυξης Μυκόνου) στο Ματογιάννι και έχει διάρκεια από 1- 9 Αυγούστου 2013. Το άρθρο «Δαντέλα: όνομα ουσιαστικό, γένους θηλυκού» θα μοιραστεί στην έκθεση με ταυτόχρονη προβολή των video που υπάρχουν σε αυτό, ως επικουρικό οπτικοακουστικό υλικό.

Σχολιάστε το άρθρο

  • Καλή επιτυχία στην έκθεση και μπράβο σε όλους. Στην Μίνα Καραγιάννη κατ’αρχήν που έγραψε το πρώτο άρθρο, στο P & I που το δημοσίευσε και στην κυρία Νάζου που σκέφτηκε να το αξιοποιήσει μ” αυτόν τον τρόπο.

  • Φαίδρα Σίμιτσεκ

    Ελπίζω να κάνουμε και μια πολύ πρωτότυπη παρουσίαση της έκθεσης… Η προσπάθεια της κας Νάζου νομίζω το αξίζει.

  • Μίνα Καραγιάννη

    Οι κυρίες του Λαογραφικού Συλλόγου Μυκόνου έδωσαν σπαράγματα οικογενειακής μνήμης. Μέσω αυτών των συλλογών είναι φορείς και συλλογικής μνήμης την οποίαν οφείλουν να μεταδώσουν στις επόμενες γενιές. Αυτό ακριβώς είναι και το μήνυμα της έκθεσης. Είναι καιρός για ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ.
    Έπίσης, έχει ενδιαφέρον να δει κανείς το διαφορετικό feedback ενός άρθρου σε ένα blog σαν αυτό.
    Ευχαριστώ

  • Μίνα Καραγιάννη

    Η έκθεση ετοιμάστηκε και ξεκίνησε με μεγάλη επιτυχία. Τόσο στον εκθεσιακό χώρο όσο και στο χώρο των ομιλιών και της προβολής του video με τις καταγεγραμμένες μαρτυρίες των γυναικών που κεντούσαν, το ενδιαφέρον ήταν μεγάλο και έντονο. Οι μυκονιάτες έβλεπαν το παρελθόν τους να περνάει μέσα από τις δαντελένιες κλωστές. Το μικρό βιβλίο που συνοδεύει την έκθεση και αποτελεί μια καταγραφή του υλικού, γίνεται ανάρπαστο. Το κλίμα ήταν πολύ καλό, η κούραση μεγάλη αλλά το αποτέλεσμα μας αποζημίωσε όλους.
    Εύχομαι καλή συνέχεια με το ίδιο μεράκι και την ίδια προσήλωση στους στόχους.

  • Pingback: Ανταπόκριση από την έκθεση «Βελονιές ζωής – Η Δαντέλα στη Μύκονο» — People & Ideas

  • Μαίρη Σιγαλα

    Μινα Το άρθρο σου είναι εξερετικο ! Είναι αλήθεια ότι κουραστικάμε αλλά νομίζω ότι το αποτέλεσμα μας δικαίωσε . Φεύγω τη Δευτέρα από τη Μύκονο για ένα γάμο στη Κρήτη . Ετσι δεν θα είμαι εδώ για το παζάρι στην Ανω Μέρα . Ελπίζω να τα πούμε στην Αθήνα όταν γυρίσετε κι εσείς από το Λονδίνο

    Με φιλικούς χαιρετισμούς
    Μαίρη

  • Pingback: Η Δαντελα στη Μύκονο. Συνεντευξη με τη Δ. Ναζου - Σύλλογος Γυναικών Μυκόνου

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.