Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Αδριανού Απομνημονεύματα

Το βιβλίο αυτό της Γιουρσενάρ είχα διαβάσει παλιότερα σε άγουρη ηλικία και δεν του είχα δώσει σημασία. Το ξαναδιάβασα σήμερα και το βρήκα ενδιαφέρον, καλογραμμένο, συγκινητικό. Η συγγραφέας ξεκινάει από κάποιες γραπτές πηγές που έχει στην διάθεσή της και κατασκευάζει έναν μονόλογο του Ρωμαίου αυτοκράτορα, εν είδει απομνημονευμάτων ή παρακαταθήκης, προς τον διάδοχό του, τον Μάρκο Αυρήλιο. Ο Αδριανός (76-138 μ.Χ.) βρίσκεται στα τελευταία του και αναπολεί την ζωή του, από την παιδική του ηλικία μέχρι τις πολεμικές του επιτυχίες, την ενθρόνισή του και τον μεγάλο του έρωτα με τον Αντίνοο από την Βιθυνία. Περιγράφει τους συγγενείς του, τους αντιπάλους του, τον περίγυρό του γενικά, τους πιστούς του συμβούλους και φίλους, καθώς και την γυναίκα του Σαβίνα αλλά και την γυναίκα του προηγούμενου αυτοκράτορα, του Τραϊανού, την Πλωτίνα, που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ζωή του.

Σοφός, μετρημένος, μορφωμένος, έξυπνος, γενναίος, γεμάτος αρετές που σχεδόν τον καθιστούσαν θεϊκό για τους υπηκόους του μοιάζει να ήταν ο Αδριανός.

«Πάλευα ώστε να μην έχω καμμία προκατάληψη και ελάχιστες συνήθειες.»

Ταυτοχρόνως ήταν άνθρωπος που είχε διαπράξει εγκλήματα και είχε ερωτευθεί όπως μόνο οι θνητοί μπορούν να ερωτευθούν.

Η παιδική του ηλικία στην Ισπανία, οι πόλεμοι εναντίον των Σαρματών και των Δακών, η άποψή του για τον Τραϊανό, η αγάπη του για την Αθήνα και για κάθε τι ελληνικό, η κλίση του προς την πρόοδο, τις καλές τέχνες, την φιλοσοφία, την ειρήνη δεν είναι μυθιστορηματική εφεύρεση της συγγραφέως. Όλ’αυτά τα στοιχεία προκύπτουν από προσεκτική μελέτη των σχετικών ιστορικών κειμένων. Εκεί που ίσως μπορούμε να διακρίνουμε μια ποιητική ελευθερία είναι στην περιγραφή των συναισθημάτων προς τον Αντίνοο, τον ωραίο νέο από την Βιθυνία που ο αυτοκράτορας αγάπησε με πάθος και θεοποίησε μετά τον πρόωρο θάνατό του. Όποιος έχει βρεθεί ποτέ σε ελληνικό μουσείο ή και σε άλλα μουσεία σ’ολόκληρο τον κόσμο γνωρίζει την μορφή του εραστή του Αδριανού, γνωρίζει την ιστορία του.

«Ο νεαρός βοσκός μου είχε μεταμορφωθεί σε νεαρό πρίγκηπα. Δεν ήταν πια παιδί, έτοιμο να κατέβει απ’το άλογό του για να προσφέρει νερό απ’την πηγή μέσα στις παλάμες του. Ο δωρητής γνώριζε τώρα την τεράστια αξία των δώρων του».

Ο Αδριανός ήταν επίσης παρατηρητής των ανθρώπων γύρω του, ήξερε ν’αναγνωρίζει τους άξιους και τους αγαθούς. Γράφει: «…Ο Αντίνοος διάλεξε για δάσκαλό του τον φιλόσοφο Χαβρία, έναν Πλατωνιστή…τυφλό προς  κάθε ίντριγκα, κουφό προς κάθε διάδοση.»

Για να επανέλθουμε στο μεγάλο κεφάλαιο που λέγεται Αντίνοος, όταν ο εραστής του πέθανε πριν την ώρα του, ο Αδριανός βυθίστηκε σε απόγνωση και το πένθος του μετατράπηκε σε δημιουργία. Διέταξε την κατασκευή ναών και αγαλμάτων για τον νεκρό, έχτισε μια πόλη που έφερε το όνομά του, ενθάρρυνε την δημιουργία μιας νέας θρησκείας γύρω απ’το άτομό του.

Αλλά η ζωή ενός ηγέτη μιας τέτοιας αυτοκρατορίας δεν μπορεί να σταματήσει παρά την μεγάλη του  θλίψη. Οι εχθροί καραδοκούν σε Ανατολή και Δύση, οι πόλεμοι, οι εξεγέρσεις συνεχίζονται και επίσης πρέπει να βρεθεί διάδοχος καθώς ο Αδριανός είναι άτεκνος.

Κατ’αρχήν επιλέγει τον Λούκιο, ο οποίος αποδεικνύεται κατώτερος των περιστάσεων. «Έγειρα να στηριχτώ σ’έναν ερειπωμένο τοίχο», γράφει απογοητευμένος. Στην συνέχεια ο Λούκιος πεθαίνει, νέος κι αυτός. Πρέπει να βρεθεί ο διάδοχος επειγόντως καθώς ο ίδιος ο Αδριανός έχει γεράσει, είναι άρρωστος και βλέπει το τέλος να πλησιάζει. Αυτή τη φορά η επιλογή του θα αποδειχτεί –απ’όσο ξέρουμε από την Ιστορία τουλάχιστον- σωστή. Είναι ο Μάρκος Αυρήλιος, ο αποδέκτης αυτών των σκέψεων που γράφει η Γιουρσενάρ ως Αδριανός.

«Ο στρατός είναι η πρώτη μου υποχρέωση. Πάντα επιστρέφω σ’αυτόν νοιώθοντας ότι ανταμείβομαι για τους κόπους μου με κάποια εσωτερική ικανοποίηση. Δεν μετανοιώνω που πέρασα τα δύο τελευταία ενεργά χρόνια της ύπαρξής μου μαζί με την λεγεώνα, στις κακουχίες και την εγκατάλειψη της εκστρατείας στην Παλαιστίνη».

Εξωτικά ονόματα, θρησκείες, λαοί, φυλές, τόποι αναφέρονται στις σελίδες αυτού του βιβλίου που μπορεί να συγκινήσει τόσο τους φίλους της λογοτεχνίας όσο και αυτούς της ιστορίας.  Όλα τα είδε και όλα τα έζησε ο Αδριανός, που χάρη στην οξυδέρκεια του και την μόρφωσή του, μπορούσε να τα κρίνει και να τα περιγράψει με μοναδικό, φιλοσοφικό τρόπο. Η συγγραφέας Μαργκερίτ Γιουρσενάρ του έδωσε στον εικοστό αιώνα μια νέα φωνή.

 

ΥΓ. Αν ενδιαφέρεστε ν’ακολουθήσετε τα ίχνη του Αδριανού, η Carole Madge έχει δημιουργήσει ένα σάϊτ στο οποίο περιγράφει τα ταξίδια που κάνει αναζητώντας τα χνάρια του αγαπημένου της Ρωμαίου Αυτοκράτορα σ’όλο τον κόσμο.

Λητώ Σεϊζάνη

Η Λητώ Σεϊζάνη είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. Έχει σπουδάσει Ιταλική φιλολογία και έχει κάνει μεταπτυχιακές σπουδές μετάφρασης. Έχει εργαστεί σαν μεταφράστρια σε διάφορα περιοδικά και σε έναν τηλεοπτικό σταθμό. Έχει δημοσιεύσει τέσσερις ποιητικές συλλογές και έχει μεταφράσει, μεταξύ άλλων, έργα των Τόμας Χάρντυ και Τζοβάννι Βέργκα. Πρόσφατα κυκλοφόρησε και το πρώτο της παιδικό βιβλίο με τίτλο "Η έξυπνη πριγκίπισσα". Συνεργάζεται από την αρχή με το P&I ως επιμελήτρια και αρθρογράφος. Μπορείτε να διαβάσετε κείμενά της στο site της.

Σχολιάστε το άρθρο

  • ΚΙΚΑ ΟΛΥΜΠΙΟΥ

    Παλιό, αγαπημένο βιβλίο. Δεν αντέχω όμως να το ξαναδιαβάσω ολόκληρο. Το ανοίγω πότε-πότε και διαβάζω κομμάτια που είχα υπογραμμίσει. Ευχαριστώ, αγαπητή Λητώ, που μου το ξαναθύμισες.

    • Λητώ Σεϊζάνη

      Ήμουνα σίγουρη ότι θα το έχεις διαβάσει Κίκα. Εμένα με συνεπήρε και θα ήθελα να το ξαναδιαβάσω για να προσέξω περισσότερο τις λεπτομέρειες της αφήγησης, ιδιαίτερα τις ιστορικές. Από τον επίλογο κατάλαβα ότι πρόκειται για κείμενο πολύ πιστό προς την πραγματικότητα.

  • Pingback: Αγαπημένα βιβλία των φίλων του P & I – People & Ideas

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.