Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Ομορφιά

Aishwarya

Τελείωσαν τα σχολεία και ένα ερώτημα στριφογυρίζει στο μυαλό μου. Παρατηρώ τα αθώα εφηβάκια να υποκύπτουν χωρίς δισταγμό στη γοητεία της “Κορίνας της αγριόγατας” ή στα κορίτσια του “American next top model”. Βλέπω να απορροφούν αμαχητί και για ώρες πολλές την ηθικό-αισθητική αγωγή που προσφέρουν οι υπάρξεις αυτές, να διαμορφώνουν μια αίσθηση του όμορφου που με τρομάζει… Τι είναι το όμορφο 1, 2 πράγματι; Γιατί όταν ακούω τη φράση «η Μενεγάκη είναι θεά» συστέλλονται τα δάχτυλα των ποδιών μου, ένα ρίγος διαπερνά τη ράχη μου και τα ρουθούνια μου φουσκώνουν ανεπαίσθητα; Μήπως ζηλεύω που είναι ξανθιά;

Θεά… η Jeanne Moreau είναι θεά μάλιστα! Γιατί το βλέμμα της αποπνέει εξυπνάδα, το πρόσωπό της ενσαρκώνει τις λέξεις ελεύθερη προσωπικότητα. Για άλλη μια φορά συμπεραίνω πως η ομορφιά δεν έχει να κάνει με την εμφάνιση, την υφή του δέρματος ή τις ρυτίδες, όσο με την προσωπική ιστορία του ατόμου και με το τι εκπέμπει κανείς, δηλαδή τι διαφαίνεται στον αφρό του σώματος απ’ τον εσωτερικό του κόσμο, απ’όσα τον κάνουν γυναίκα ή άνδρα.

Άλλο χαρακτηριστικό γνώρισμα της ομορφιάς είναι αυτό της αθωότητας, μια συνεσταλμένη επίγνωση του τι είναι να ζεις, μια αιδώς αλλά και μια άνεση στο στήσιμο. Η Lauren Bacall είναι όμορφη όχι επειδή της το είπαν αλλά επειδή ξέρει τι σημαίνει να είσαι γυναίκα… Η Juliette Binoche είναι όμορφη γιατί με το χαμόγελό της ακτινοβολεί κάτι φωτεινό, μια παιδική αφέλεια και το βλέμμα της δηλώνει αυτοσυγκράτηση… δεν σας χαρίζομαι έτσι με μιας! Εξάλλου, το βλέμμα του άλλου επάνω μας (και όχι το δικό μας) μας προσδιορίζει πραγματικά: μας κάνει να νοιώθουμε όμορφες ή απλά αδιάφορες. Ο άλλος ορίζει και τρέφει την ομορφιά, μην το ξεχνάμε. Υπάρχει έτσι μια διάσταση εντελώς υποκειμενική και συναισθηματική σε αυτό που θεωρούμε όμορφο, πέρα από κάθε σωματικό χαρακτηριστικό: έχετε ακούσει τη φράση «δεν σε αγαπώ επειδή σε βρίσκω όμορφη αλλά σε βρίσκω όμορφη επειδή σε αγαπώ»;

Το σέξυ μας φέρνει πιο κοντά, το ωραίο είναι ένα ευχάριστο συναίσθημα που όμως περνάει, και η ομορφιά απομακρύνει γιατί κατακλύζει. Η ομορφιά μας γοητεύει, μας εξυψώνει σε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό μας και μας πάει κάπου όπου θα θέλαμε να περιγράψουμε με απόλυτους όρους… η αρχαιοελληνική ιδέα της Αρμονίας και ο άρρηκτος συνδυασμός του Όμορφου και του Καλού; Έχουμε αυτή την εσωτερική πεποίθηση της ύπαρξης ενός ιδεατού σώματος και μπροστά σε ένα υπέροχο σώμα το προφανές επιβάλλεται. Δείτε και αφουγκραστείτε το στήσιμο της Rokia Traore, όλο χάρη και αριστοκρατικό. Σαν να λέγαμε ότι η ομορφιά είναι «το αρμονικό δάχτυλο που δείχνει το φεγγάρι», σαν να υπάρχει μια πνευματική διάσταση στην ομορφιά… Οι φωνές απ΄την παιδική χορωδία Les Choristes είναι όμορφες ακριβώς γι’ αυτό το λόγο όπως όμορφη είναι η φωνή της Ella Fitzerald στο Summertime, μια φωνή ζεστή, με χροιά μητρική και ερωτική συνάμα που νομίζεις ότι απευθύνεται σε σένα ειδικά. Με αυτούς τους όρους, η Μαντόνα φαντάζει καλύτερα για λαντέρνα και η Στεφανίδου για πυροτέχνημα.

Θα συμπλήρωνα τη σκέψη μου λέγοντας ότι η ομορφιά είναι διατάραξη. Της καθημερινότητας, του μέτριου. Προσωπικά βρίσκω ότι η ετερομορφία στις οδοντοστοιχίες των Ευρωπαίων γυναικών είναι ένα στοιχείο ομορφιάς. Πάρτε για παράδειγμα τη Τζένη Καρέζη ή την Emma Thompson. Αντίθετα, απεχθάνομαι το πλαστικό χαμόγελο Κολγκέϊτ των Αμερικανίδων, που έχουν περάσει από έναν στυλιστικό οδοστρωτήρα ώστε να χωρούν στο ίδιο αναγνωρίσιμο και αποδεκτό καλούπι τύπου Μπάρμπι. Αντιφατικό το θέμα. Προσπαθώντας να φτάσουμε σε μια μεγαλύτερη αρμονία, διορθώνουμε την αρχική αρμονία του σώματός μας και καταλήγουμε σε κάτι μάλλον άσχημο. Πάρτε ένα άλλο ατυχές παράδειγμα, αυτό της επιδιόρθωσης των χειλέων ώστε να φαίνονται πιο ελκυστικά και που τελικά παραπέμπουν μάλλον σε πρήξιμο από τσίμπημα σφήκας παρά στο στόμα της Αngelina Jolie

Η ιδέα της ομορφιάς σαν διατάραξη της «τάξης» είναι σύγχρονη. Οι προηγούμενες εποχές είχαν κανόνες ομορφιάς που μέσω της τέχνης καθόριζαν ένα κοινό πρότυπο: ο έφηβος των αρχαίων Ελλήνων, η Παναγία του Μεσαίωνα, η Αφροδίτη της Αναγέννησης, η Ταϊτινή της αποικιοκρατίας, το αγοροκόριτσο Louise Brooks στις αρχές του 20ού αιώνα, η σέξι Μπε Μπε… Σήμερα δεν υπάρχουν πρότυπα, έχουμε αισθητική δημοκρατία. Απ’τη μια είναι η αισθησιακή Monica Bellucci, το στυλ «εγκαταλελειμμένο παιδί» της Kate Moss, η νωχέλεια του Johnnie Depp, ή η κομψότητα του George Clooney -δεν ψάχνουμε πια για κάτι τόσο ιδεατό αλλά μάλλον για κάτι ιδιαίτερο.

Μήπως η αλχημεία της ομορφιάς με τις ποικίλες και υποκειμενικές διατάσεις της είναι σήμερα η προβολή του ιδεατού εαυτού μου, αυτό που θα ήθελα να είμαι αν ήμουν άλλη;

Κλείνω με έναν σχόλιο που βρήκα και που μετά από πολλές αναγνώσεις πιστεύω ότι είναι θετικό. Λέει το εξής:

οι γυναίκες χωρίζονται σε μια και μοναδική κατηγορία: τις όμορφες. Ενώ οι άνδρες σε τρεις: είναι οι πλούσιοι άνδρες, οι φτωχοί άνδρες και οι άσχημες γυναίκες…!

Notes:

  1. «Ιστορία της ομορφιάς» του Umberto Eco, εκδόσεις Καστανιώτη, 2004
  2. Gwenaëlle Aubry, Le (dé) Goût de la laideur, éd. Mercure de France, 2007

Σχολιάστε το άρθρο

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.