Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Ζακ Λακάν

Έχει πάντα ενδιαφέρον το να μπορείς να βάλεις σάρκα και οστά σε μια μεγάλη προσωπικότητα. Έτσι όταν βρήκα την παρακάτω μαγνητοσκόπηση ενός από τα περιβόητα σεμινάρια του Ζακ Λακάν, του Γάλλου ψυχιάτρου και ψυχαναλυτή, (ήταν μια πρακτική που ακολουθούσε σε εβδομαδιαία βάση επί 30 χρόνια), κοντοστάθηκα. Πώς ήταν στ’αλήθεια;

Jacques Lacan Parle (Speaks) from dd on Vimeo.

Θα συμφωνήσετε ότι δεν ήταν ένα μάθημα ex cathedra, αλλά μια μοναδική παράσταση σχεδόν θεατρική με πρωταγωνιστή τον ίδιο, με απόλυτο έλεγχο της κατάστασης ενώ η επικοινωνία με το ακροατήριό του ήταν εξαιρετικά ζωντανή. Τέλος, θα συμφωνήσετε ότι ο τρόπος που μιλούσε ήταν ιδιαίτερος, πολλές φορές δυσνόητος όμως δεν σε αφήνει αδιάφορο και αμέτοχο. Τι σημαίνουν όλα αυτά; Διαφωτιστικό για το θέμα είναι το σχόλιο ενός άλλου ψυχαναλυτή, του L. Le Vaguerese, που έγινε με αφορμή την πολύ πρόσφατη μεταφορά σε 25 βιβλία του υλικού των σεμιναρίων:

[…] Το ουσιαστικότερο μέρος της διδασκαλίας του υπήρξε προφορικό. Και ο λόγος είναι η αναζήτηση της συμμετοχής στη διδασκαλία αυτή, αυτών που θα ονομάσω “ακροατήριο”. Ο Λακάν χρειαζόταν ακροατήριο για να διδάξει. [ΦΣ.: ήταν εμπνευσμένος από τη γλωσσολογία του de Saussure που έλεγε ότι το ακουστικό αποτύπωμα μιας λέξης έχει μεγαλύτερη σημασία από αυτό που σημαίνει αλλά και από τον Φρόιντ που θεωρούσε ότι ο αναλυτής έπρεπε να δίνει μεγαλύτερη σημασία σ’ αυτό που συνδέει τις λέξεις παρά στο νόημα τους, σαν εικόνα του πώς δουλεύει το ασυνείδητο.] Πράγματι αυτό που αποπνέει το άκουσμά του είναι κάτι που το γραπτό δεν μεταφέρει και δεν μπορεί να μεταφέρει: την ατμόσφαιρα. Το σεμινάριο ήταν ένα θέαμα, αρκετά δύσκολο στην κατανόηση αλλά τέλος πάντων περνάγαμε καλά. Όπως είπε ο Jacques Nassif δημιουργούσε εκείνη την ώρα τη λεγόμενη ψυχαναλυτική μεταφορά (transfert). Το σεμινάριο του ήταν μια μηχανή παραγωγής αυτών των μεταφορών . Γι’αυτό το λόγο πηγαίναμε. Γιατί η αίθουσα αποτελείτο από ανθρώπους που [εκτός σεμιναρίου] διασταυρώνονταν, γνωρίζονταν, δούλευαν μαζί, αγαπιόντουσαν ίσως, φλέρταραν, μισούνταν, ήταν στο αναλυτικό ντιβάνι του Λακάν ή σε κάποιου άλλου που ίσως ήταν και αυτός εκεί -και έτσι ο καθένας καιροφυλακτούσε να δει αν ο Λακάν θα μιλούσε για την περίπτωσή του, για τη θεραπεία του[…]. Κρυφή ελπίδα που διαψευδόταν πάντα ή σχεδόν πάντα μες στην αυταπάτη της κατανόησης μιας φράσης. Όλοι όμως ένοιωθαν πραγματική ευχαρίστηση ακούβοντας τον Λακάν. Πρόσφερε θέαμα και το θέαμα ήταν καλό. […] Οι ηθοποιοί λένε ότι η επιτυχία ενός θεάματος εξαρτάται από το ακροατήριο. Στην περίπτωση αυτή, η αίθουσα ήταν καλή και το χιούμορ και η γοητεία δεν έλειπαν – έλειπαν εξ άλλου ποτέ από τον Λακάν; […]”.

Τώρα καταλαβαίνω γιατί ο άνθρωπος προκαλούσε με τα λεγόμενά του μίσος ή λατρεία αλλά σίγουρα και ταραχή.

Σχολιάστε το άρθρο

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.