Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Σαν μετάξι

Ο μύθος λέει ότι η Κινέζα Αυτοκράτειρα Σι-Λιγκ-Σι το 2650 π.Χ. ανακάλυψε την ιδιότητα και την αξία των κουκουλιών του μεταξοσκώληκα τυχαία καθώς έπινε ένα απογευματινό τσάι κάτω από μια μουριά. Ένα κουκούλι έπεσε μες στο ζεστό ρόφημα και η άκρη του νήματος απελευθερώθηκε. Έτσι κατασκεύασε μέσα στα ανάκτορα σηροτροφείο, μεταξουργείο και υφαντουργείο με εργάτριες τις ευγενείς κυρίες της Αυλής και για τις επόμενες τρεις χιλιετηρίδες οι Κινέζοι κράτησαν μυστικό τον τρόπο κατασκευής του μεταξιού, διατηρώντας το έτσι ως μονοπώλιο ενός περιζήτητου προϊόντος. Το προμήθευαν ευρέως ανά την υφήλιο και μέσω του λεγόμενου “Δρόμου του μεταξιού” που ένωνε την Ανατολή με τη Δύση και την Ανατολική Αφρική με τη Βόρειο Αφρική. Το μυστικό παρέμεινε επτασφράγιστο μέχρι τον 5ο αιώνα μ.Χ. οπότε και διέρευσε πρώτα στην Περσία.

Έναν αιώνα μετά, ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ιουστινιανός έστειλε στην Κίνα δύο μοναχούς για να μάθουν τη διαδικασία εκτροφής του μεταξοσκώληκα και της παραγωγής του μεταξιού. Οι δύο μοναχοί εκπαιδεύονται και φεύγοντας κρύβουν μέσα στα κούφια μπαστούνια τους αρκετό μεταξόσπορο, τον οποίο μεταφέρουν στο Βυζάντιο. Η μεταξουργία αναπτύσσεται τότε σε μεγάλο βαθμό, ιδίως στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Πελοπόννησο: η περιοχή ονομάστηκε μάλιστα Μοριάς, εξ αιτίας της εκτεταμένης καλλιέργειας της μουριάς, τα φύλλα της οποίας αποτελούν την τροφή του μεταξοσκώληκα. Τον 8ο αιώνα, οι Άραβες την κατακτούν ύστερα από επιδρομή τους στην Πελοπόννησο. Τέσσερις αιώνες μετά, η τέχνη φτάνει στη Σικελία και από εκεί στην Ιταλία, όπου δημιουργούνται μεγάλα κέντρα βιοτεχνίας μεταξιού για να φτάσει τελικά τον 14ο αιώνα στην πόλη της Αβινιόν στη Γαλλία όπου και θα υποστηριχθεί από τους Πάπες.

Αυτή η πολύτιμη ίνα παράγεται στη φυσική της μορφή από την κάμπια του μεταξοσκώληκα καθώς φτιάχνει το κουκούλι του, δηλαδή στο τελευταίο στάδιο μεταμόρφωσής του πριν την πεταλούδα. Η καλλιέργεια δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Οι συνθήκες πρέπει να είναι συγκεκριμένες για να ανταποκριθούν οι κάμπιες. Η διαδικασία κατασκευής του κουκουλιού δηλαδή του νήματος μεταξιού κρατάει 4-5 μέρες κατά τη διάρκεια των οποίων ο μεταξοσκώληκας μπορεί να παράγει έως και 4 χιλιόμετρα νήμα σε μια διαδικασία που δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητή. Λεπτομέρειες για τα διάφορα στάδια ανάπτυξής τους μαζί με ενδιαφέροντα ιστορικά στοιχεία μπορείτε να διαβάσετε εδώ ενώ το παρακάτω βίντεο εξηγεί τη διαδικασία απομόνωσης του νήματος.

Τεράστια πρωτεΐνη, 400 000 αμινοξέων, το μετάξι είναι μια από τις πιο δυνατές ίνες που γνωρίζουμε στη φύση. Πέντε φορές πιο δυνατή από το ατσάλι και τρεις φορές πιο ανθεκτική από το υλικό Kevlar -ένα συνθετικό ύφασμα που χρησιμοποιείται στα αλεξίσφαιρα γιλέκα- είναι συγχρόνως απίστευτα εύκαμπτη και φυσικά πανέμορφη. Η έρευνα που έχει γίνει γύρω απ’τις ιδιότητες του μεταξιού έχει δημιουργήσει μια σειρά από συνθετικά και υπερσύγχρονα προϊόντα με πάμπολλες εφαρμογές όπως στην χειρουργική, στην αεροπορία κτλ. Όσο για τα υφάσματα, θυμάμαι μια φίλη που έλεγε: “το μετάξι είναι φανταστικό. Εκτός απ’την αφή του, είναι ζεστό το χειμώνα και δροσερό το καλοκαίρι…” και είχε δίκιο.

Σχολιάστε το άρθρο

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Μια που αναφέρθηκε ο Μοριάς, άνοιξα την εγκυκλοπαίδεια:
    Μωρέας, ή Μορέας, κοιν. Μωριάς. Μεσαιωνική και νεωτέρα ονομασία της Πελοποννήσου. Αναφέρεται ήδη από του ιβ’αι. και κατ’αρχάς εδήλου μόνον την περί την Ηλείαν χώραν. Η ονομασία επισήμως εκράτησε κατά τον ιδ’αι. οπότε ιδρύθη υπό των Βυζαντινών το δεσποτάτον του Μωρέως.

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.