Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Συνέντευξη με τον Χάρη Λάμπερτ | Τέχνη και ζωγραφική

Ο Χάρης Λάμπερτ είναι ένας γνωστός ζωγράφος, που σπούδασε στην Αγγλία και την Γαλλία, έχει εργαστεί στο εξωτερικό και σήμερα ζει στην Ελλάδα. Έχει πραγματοποιήσει πολλές εκθέσεις και τα έργα του, τα οποία στο παρελθόν εξέφραζαν το ρεύμα της ποπ αρτ, σήμερα εντάσσονται στην σύγχρονη τέχνη. Με τις κεραίες του ανοιχτές προς κάθε τι σύγχρονο, ο Χάρης Λάμπερτ εισάγει κάθε τόσο στον χώρο της τέχνης πρωτοποριακά στοιχεία και νέες τεχνοτροπίες. Όλ’αυτά σε συνδυασμό με εσωτερικές πνευματικές αναζητήσεις και μια σεμνή ιδιοσυγκρασία, συνθέτουν μια ενδιαφέρουσα προσωπικότητα που έχει πολλά να πει. Την συνέντευξη πήρε η Λητώ Σεϊζάνη.

 

 

Τι είναι πρωτότυπο, διαφορετικό, ουσιώδες, τι είναι εφήμερο, τι μπορεί να είναι παντοτινό και πώς το ξεχωρίζετε;

Ένας στόχος των καλλιτεχνών σήμερα είναι να εφεύρουν κάτι το πρωτότυπο και διαφορετικό. Για χάρη του να διαφέρουν από τους άλλους, οδηγούν με αυτόν τον τρόπο σε κομφούζιο τη σημερινή τέχνη ώστε να έχει φτάσει να φλερτάρει με το βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες. Επιβραβεύεται όποιος έχει κάνει πρώτος στον κόσμο κάτι καινούριο. Αυτό δεν είναι τέχνη. Άρα καλύτερα να αναρωτηθούμε αν κάποιος έχει βρει την ταυτότητά του ή όχι.

Ουσιώδες για μένα είναι να μπορέσω να ξεγυμνώσω την αλήθεια από κάθε τι περιττό, όπως είναι οι προκαταλήψεις μου γύρω από τη ζωή η ορισμένα θέματα τέχνης ή παρερμηνείες που τείνω να κάνω. Όταν θα τα αποβάλλω όλ’αυτά, θα μπορέσω ν’ανακαλύψω την αλήθεια των εννοιών που θέλω να εκφράσω. Το ουσιώδες δηλαδή είναι να είμαι συγκεντρωμένος απόλυτα και μόνο σ’αυτό.

Θεωρώ ότι η Αλήθεια είναι αντικειμενική και ό,τι προσθέτουμε επάνω της είναι δικές μας απόψεις με τις οποίες την καλύπτουμε. Στην ζωγραφική αυτό σημαίνει ότι πρέπει κανείς να αποκαλύψει τη αλήθεια σε αυτό που δημιουργεί χωρίς διακοσμητικά στοιχείά, η ιδέες με μικρό ιώτα, με όσο γίνεται περισσότερη ειλικρίνεια χωρίς όμως να χάνει την ταυτότητά του γιατί αυτό που δημιουργεί περνάει από μέσα του. Με την ειλικρίνεια κυρίως αντικρίζουμε το ουσιώδες. Κι αυτό είναι κάτι διαχρονικό, το να μπορεί να πλησιάσει κανείς την Αλήθεια μέσω της τέχνης, το αποζητούσαν όλοι οι καλλιτέχνες σ’όλους τους αιώνες.

Όσο για το εφήμερο, είναι ό,τι εκφράζει προσωπικές απόψεις και ιδεολογίες που σχετίζονται και εκπροσωπούν την εποχή μας. Γι’αυτό η μοντέρνα τέχνη βασίζεται περισσότερο σε ιδέες του καλλιτέχνη και απηχεί περισσότερο το ντιζάϊν, το οποίο κατ’εξοχήν βασίζεται σε ιδέες. Εξ ού και η λέξη μόδα, μοντέρνο είναι ταυτόσημη με το εφήμερο, δηλαδή με προσωρινές απόψεις και τάσεις.

Παντοτινό, αντίθετα, είναι αυτό που εκφράζει τις Ιδέες με ιώτα κεφαλαίο, τις αξίες, τις έννοιες, τους νόμους που υπάρχουν παντοτινά ανεξάρτητα αν κάθε άνθρωπος τις γνωρίζει είτε όχι. Οι νόμοι του σύμπαντος υπάρχουν, είναι εκεί, άσχετα αν εμείς τους γνωρίζουμε. Όποιος πλησιάζει σε κάτι πιο διαχρονικό, σημαίνει ότι έχει βρει κάποιες αξίες και έννοιες πέρα απ’τις δικές του απόψεις.

 

Πώς μετά από τόσους αιώνες τέχνης, τόσες εικόνες που έχουμε όλοι δει, καταφέρνετε εσείς σαν ζωγράφος να βρείτε κάτι καινούριο να μας δείξετε;

Προσωπικά δεν ψάχνω πια να δείξω κάτι το καινούριο, προσπαθώ μονάχα το καλό να γίνεται καλύτερο, το ουσιαστικό ουσιαστικότερο, το βαθύ βαθύτερο. Και αυτό μπορεί να φέρει κάτι καινούριο τελικά. Όσο πιο βαθιά πας σε κάτι, τότε ίσως βρεις κάτι καινούριο. Αυτό στην ουσία είναι έρευνα και όχι πρωτοτυπία. Η έρευνα θέλει πολλή δουλειά, μεγάλη ειλικρίνεια και να μην προδίδει κανείς την ταυτότητά του. Πάλι καταλήγουμε στην ειλικρίνεια. Για να εμβαθύνεις σε κάτι, χρειάζεται μελέτη σε πολλά πράγματα. Ένας καλλιτέχνης χρειάζεται να έχει πλήρεις γνώσεις γύρω από πολλά πράγματα, κοινωνιολογικά, φιλοσοφικά και άλλα ώστε να μπορεί να παίρνει θέση,.

 

Τι θέλετε να πείτε με τα έργα σας, ποιά είναι η επιδίωξή σας;

Θέτω τον άνθρωπο στο κέντρο της δουλειάς μου με σκοπό να απεικονίσω το βάθος και την αλήθεια που υπάρχει μέσα σε κάθε άνθρωπο, άσχετα αν ο απεικονιζόμενος το γνωρίζει αυτό για τον ίδιο τον εαυτό του ή όχι. Ο ίδιος μπορεί να μην το καταλαβαίνει αλλά προσπαθώ να τα απεικονίσω ώστε ο θεατής να τα νοιώσει και ν’ αναγνωρίσει αν κι εκείνος έχει τα ίδια πράγματα μέσα του. Είναι κάπως ψυχαναλυτικό αυτό. Ψάχνω να βρω τα καλά στοιχεία στον άνθρωπο, τα πιο βαθιά, τα πιο αιώνια, τα πιο πνευματικά και όχι να κάνω ένα απλό φωτογραφικό πορτραίτο που θα αποτυπώνει μια πιο εφήμερη στιγμή.

 

Ζωγραφίζετε υπό συναισθηματική φόρτιση όπως ένας ποιητής γράφει ένα ποίημα ή αφιερώνετε ώρες υποχρεωτικά κάθε μέρα σαν να πηγαίνατε π.χ. σ’ένα γραφείο;

Δεν ζωγραφίζω υπό συναισθηματική φόρτιση γιατί αυτό θολώνει την αντίληψη και την συνειδητότητά μου. Ένας ζωγράφος δεν είναι σαν τον ποιητή ή σαν τον συγγραφέα που δημιουργεί υπό αυτές τις συνθήκες, αντίθετα πρέπει να είναι πολύ ψύχραιμος για να βλέπει τι κάνει. Να βλέπει με όσο γίνεται πιο αντικειμενική ματιά το έργο του σαν τρίτο άτομο. Αν είμαι συναισθηματικός, δεν θα βλέπω τι κάνω. Δεν είναι εύκολο να αφήσει κανείς στην άκρη τις προκαταλήψεις του ή την συναισθηματική του φόρτιση. Γι’αυτό οι περισσότεροι ζωγράφοι δεν ζωγραφίζουν υπό την επιρροή του αλκοόλ ή των ναρκωτικών. Εγώ προκειμένου να εργαστώ, προσπαθώ πρώτα να φτιάξω μια ατμόσφαιρα που να με εμπνέει και να μου ανοιγει την διάθεση. Να μπαίνω σε μια κατάσταση που να έχω έμπνευση, ηρεμία, και αντικειμενικότητα για να έχω επίγνωση του τι κάνω. Επειδή η ζωγραφική θέλει αφοσίωση, προσπαθώ να δουλεύω όσο μπορώ περισσότερο. Τα συστατικά που χρειάζονται είναι καθαρό μυαλό, διαύγεια, ηρεμία, ησυχία, κατάλληλη ατμόσφαιρα, κέφι, θέληση, προσήλωση. Αυτά δεν τα διδάσκεται κανείς στις σπουδές του, τα μαθαίνει με την δουλειά. Μικρός νόμιζα πως πρέπει να βρίσκομαι υπό συναισθηματική φόρτιση αλλά τότε δούλευα κάτι διαφορετικό: αφηρημένο εξπρεσσιονισμό.

 

Ποιοί καλλιτέχνες παλιοί ή σύγχρονοι είναι σημαντικοί για σας;

Ο Τιτσιάνο είναι ο κρίκος της αλυσίδας που συνδέει την αρχαία ελληνική τέχνη με την σύγχρονη τέχνη. Ήταν ο πρώτος που θυσίασε την μαεστρία του προς χάριν της έκφρασης. Ήταν ο πρώτος εξπρεσσιονιστής. Ήθελε να εκφράσει τον εαυτό του κυρίως και όχι να δείξει την δεξιοτεχνία του. Δεν έμεινε εκεί. Άνοιξε έναν μεγάλο δρόμο προς τον Ελ Γκρέκο, τον Βελάσκεθ, τον Ρούμπενς, τον Ρέμπραντ. Μετά, την σκυτάλη πήραν μερικοί ιμπρεσσιονιστές όπως Σεζάν, Μονέ, Μανέ και σήμερα για λίγο καιρό την σκυτάλη είχε πάρει ο Τσαρούχης και ο Λούσιαν Φρόϊντ. Κάθε καλλιτέχνης είναι ένας κρίκος μιας αλυσίδας που την ονομάζω Οικουμενική Τέχνη, γιατί αυτό είχαν ανακαλύψει οι αρχαίοι Έλληνες, την τέχνη με κέντρο τον άνθρωπο και όχι κάτι λαογραφικό η ιδεολογικό.

Όλοι αυτοί οι καλλιτέχνες ήταν εστιασμένοι στον άνθρωπο, ανεξάρτητα με το αν έκαναν προσωπογραφίες ή κάτι άλλο. Στον άνθρωπο, όχι σαν εικόνα αλλά ως μια οντότητα που κρατάει μέσα του τα κλειδιά του σύμπαντος.

 

-Πώς βλέπετε να εξελίσσονται τα έργα σας με τα χρόνια; Ποιες αλλαγές παρατηρείτε εσείς ο ίδιος στη δουλειά σας;

Τείνουν προς το να δείχνουν περισσότερο τον ανθρώπινο πόνο και την ομορφιά που υπάρχει μέσα σ’αυτόν, γίνονται πιο δραματικά, θέλω ν’αγγίξω τους θεατές ανάλογα με το θέμα που παρουσιάζω. Αυτό απαιτεί πολλές τεχνικές γνώσεις που δεν τις διδάχτηκα στην Σχολή Καλών Τεχνών. Τότε μαθαίναμε κυρίως την αφηρημένη ζωγραφική ενώ τώρα έχω στραφεί προς την καθαρά κλασσική γλώσσα οπότε όσο δουλεύω μαθαίνω.

 

Σας επηρεάζουν τα παγκόσμια γεγονότα; Τα απεικονίζετε στην τέχνη σας ή προτιμάτε να τα αφήνετε απ’έξω;

Φυσικά με επηρεάζουν τα γεγονότα όπως η δυστυχία, οι πόλεμοι, η πείνα, η ανεργία, η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η άγνοια, ο εγωισμός του ανθρώπου, όλα αυτά μου δίνουν περισσότερη δύναμη για να συνεχίσω να δουλεύω. Από τη μία, δεν θεωρώ ότι η ζωγραφική γενικά χρειάζεται να απεικονίζει τα γεγονότα που συμβαίνουν, αυτό υπάρχουν άλλες τέχνες που το κάνουν. Για την ζωγραφική αυτό δεν αρκεί, γιατί μ’αυτό τον τρόπο δεν αλλάζεις την ιδιοσυγκρασία του ανθρώπου που έχει άγνοια. Ο ρόλος της ζωγραφικής είναι να εξευγενίζει τον άνθρωπο και ν’ανεβάζει τους κραδασμούς του κάθε ανθρώπου, δείχνοντάς του τις μεγάλες αλήθειες, ακουμπώντας τον στην ψυχή προτρέποντάς τον προς την αυτογνωσία, εμπνέοντάς τον, δείχνοντάς του ποιόν δρόμο ν’ακολουθήσει. Τότε η άγνοια αρχίζει να μειώνεται μέσα στον άνθρωπο. Η άγνοια είναι αυτή που προκαλεί τον πόνο στον πλανήτη. Ο ρόλος της τέχνης είναι να προτρέπει την ανθρωπότητα και όχι απλώς να είναι ένας καθρέφτης της. Ο κινηματογράφος το κάνει αυτό, δίνει καινούριες δυνατότητες σκέψης με μια πολύ καλή ταινία που θα μας εμπνεύσει.

 

Από την εποχή των Μεδίκων της Φλωρεντίας μέχρι τους σημερινούς βαθύπλουτους συλλέκτες, η συλλογή έργων τέχνης είναι ένας τρόπος επίδειξης δύναμης και μεγάλης περιουσίας. Τι προσφέρει σήμερα η τέχνη στους υπόλοιπους, σ’εμάς τους «κοινούς θνητούς»;

Ο συλλέκτης πάντα αγοράζει τέχνη για προσωπικούς λόγους που δεν είναι πάντα συμβατοί με όσα είπα πριν. Δεν έχει πάντα την πρόθεση να εξευγενίσει τους ανθρώπους αλλά πολλές φορές το αντίθετο. Σήμερα δεν χρειαζόμαστε καινούριους Μεδίκους αλλά περισσότερα μουσεία σύγχρονης τέχνης που θα έχουν την ικανότητα να ξεχωρίσουν το χρυσό από το πλαστικό. Μέσα σ’όλη αυτή την πληθώρα υπάρχει και το ουσιαστικό και το ανούσιο και πολλοί συλλέκτες και μουσεία σήμερα κυνηγούν το ανούσιο. Θεωρώ ότι είναι λίγα τα μουσεία σήμερα που ξέρουν να επιλέγουν μέσα από τη σαβούρα το χρυσό. Στην Ελλάδα τα μουσεία είναι σχεδόν ανύπαρκτα, ένα δυό μόνο μικρά στην Θεσσαλονίκη, και στην Αθήνα κανένα. Έχουμε Πολεμικό μουσείο και δεν έχουμε σύγχρονης τέχνης. Αυτό είναι το επίπεδό μας. Μιλάμε για τον αρχαίο πολιτισμό μας και δεν έχουμε ένα μουσείο σύγχρονης τέχνης που θα έχει διεθνή εμβέλεια. Γι’αυτό δυστυχώς οι Έλληνες καλλιτέχνες επικεντρωνόμαστε στις γκαλερί και δημιουργούμε τέχνη που θα στολίζει απλώς τους τοίχους…

Όσο για το τι προσφέρει η τέχνη σήμερα… Η τέχνη πρέπει να μιλάει στις ψυχές των ανθρώπων εξευγενίζοντάς τους, να τους εμπνέει. Αυτό το κάνει όπως είπα πιο πάνω ο κινηματογράφος, η λογοτεχνία, η μουσική, δυστυχώς οι καλές τέχνες σήμερα προσφέρουν μόνο σύγχυση γιατί οι καλλιτέχνες έχουν προσηλωθεί κυρίως στο να ικανοποιούν το εφήμερο και τις προσωπικές τους επιθυμίες. Πολλοί δουλεύουν χωρίς να έχουν φιλοσοφικό η πνευματικό υπόβαθρο. Και δεν μπορεί κανείς να διαχωρίσει την τέχνη από την φιλοσοφία.

 

Το ίντερνετ έχει φέρει την τέχνη πιο κοντά μας, με εικονικές επισκέψεις σε μουσεία και με τα προσωπικά σάϊτ των καλλιτεχνών όπως το δικό σας. Ποιά είναι η άποψή σας γι’αυτόν τον τρόπο έκθεσης της δουλειάς σας;

Αυτό απασχολεί πολύ κόσμο σήμερα. Δεν νομίζω ότι κανείς μέσω του ίντερνετ μπορεί να αντικαταστήσει την τέχνη γιατί η τέχνη είναι για να συγκινεί τον κόσμο, άρα το ίντερνετ δεν μπορεί να μεταφέρει τους κραδασμούς ενός αληθινού έργου ούτε να αντικαταστήσει την εμπειρία της προσωπικής επαφής με ένα έργο. Προσφέρει όμως γνώση και πληροφορία, και εγώ χαίρομαι όταν κάποιος πληροφορείται για την δουλειά μου μέσω του ίντερνετ γιατί αυτό θα τον παρακινήσει στο μέλλον να έρθει σε μια έκθεσή μου ώστε να έχει αυτήν την εμπειρία της προσωπικής επαφής με το έργο μου. Άρα πιστεύω ότι τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εμπειρία του να πας σ’ένα μουσείο και να νοιώσεις ένα έργο και να φύγεις μ’αυτό μέσα σου.

 

 

Το σάϊτ του Χάρη Λάμπερτ:
http://www.harislambert.com/

Σχολιάστε το άρθρο

  • Επιτέλους, ένας σοβαρός άνθρωπος που λέει ουσιαστικά πράγματα χωρίς να θέλει να εντυπωσιάσει. Συγχαρητήρια!

  • Φαίδρα Σίμιτσεκ

    Μέσα στα τόσα ωραία και διαφωτιστικά που είπε ο κ. Λάμπερτ ξεχωρίζω την εξής πρόταση «Ψάχνω να βρω τα καλά στοιχεία στον άνθρωπο, τα πιο βαθιά, τα πιο αιώνια, τα πιο πνευματικά και όχι να κάνω ένα απλό φωτογραφικό πορτραίτο που θα αποτυπώνει μια πιο εφήμερη στιγμή.» Είναι η σκέψη που έχεις ανάγκη να ακούσεις από έναν δημιουργό. Ανακουφίζει!
    Ευχαριστώ Λητώ για τη σημερινή επιλογή και επιμέλεια παρουσίασης δυο πραγματικά αξιόλογων ανθρώπων.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Παρακαλώ, ήταν δική μου τιμή και ευχαρίστηση να τους παρουσιάσω εδώ.

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.