Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Το διορατικό εγκεφαλικό της Jill Bolte Taylor | TED

Η Jill Bolte Taylor είναι μια σοβαρή νευροανατόμος από το Τμήμα Ψυχιατρικής του Χάρβαρντ που έχει αφιερώσει την καριέρα της, λόγω προσωπικών κινήτρων, στη μελέτη σοβαρών διανοητικών ασθενειών, προσπαθώντας να χαρτογραφήσει τις βιολογικές διαφορές και τα μικροκυκλώματα ανάμεσα στους εγκεφάλους ατόμων που διαγιγνώσκονται ως φυσιολογικοί, σε σύγκριση με τους εγκεφάλους ατόμων με σχιζοφρένεια, σχιζοθυμική ή διπολική διαταραχή.

Το 1996 επέζησε από μια αναπάντεχη εγκεφαλική αιμορραγία στο αριστερό μισό του εγκεφάλου της, ένα συμβάν από το οποίο χρειάστηκε οχτώ χρόνια και τρομερή θέληση για να αποκατασταθεί πλήρως. Στην ομιλία που έδωσε στο TED το 2008 αφηγείται την εμπειρία της εγκεφαλικής δυσλειτουργίας που έζησε και συγκεκριμένα πριν την αναλάβουν γιατροί, παρατήρησε για τέσσερις ολόκληρες ώρες την σταδιακή επιδείνωση των δυνατοτήτων του εγκεφάλου της. Είναι μια δυνατή, συγκινητική και συναρπαστική ομιλία, μιας επιστήμονoς που ξεφεύγει από τα όρια της προσωπικής αφήγησης, δίνει βάρος στην πιθανή βιωματική εμπειρία του καθενός και προ παντός ανοίγει ορίζοντες.

Η Jill Bolte Taylor ξεκινάει την αφήγησή της με μια ανατομική περιγραφή του εγκεφάλου. Ας θυμηθούμε ότι ο εγκέφαλος περιλαμβάνει το μπροστινό μέρος και το πίσω μέρος με τον νωτιαίο μυελό να κρέμεται προς τα κάτω. Οι δύο εγκεφαλικοί φλοιοί που ξεχωρίζουν είναι εντελώς διαχωρισμένοι ο ένας από τον άλλο, επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω της μεσολοβίου περιοχής που είναι πλούσια σε αξονικές ίνες. Όπως λέει « το δεξί ημισφαίριο λειτουργεί όπως ένας παράλληλος επεξεργαστής, και το αριστερό μας ημισφαίριο όπως ένας σειριακός επεξεργαστής ». Τα δύο ημισφαίρια « επεξεργάζονται πληροφορίες διαφορετικά, σκέφτονται διαφορετικά πράγματα, νοιάζονται για διαφορετικά πράγματα, και έχουν πολύ διαφορετικές προσωπικότητες. » Ποιές συγκεκριμένα είναι αυτές οι διαφορές;

Το δεξί ημισφαίριο έχει να κάνει με το τώρα, το άμεσο. Σκέφτεται με εικόνες, μαθαίνει μέσω των αισθήσεων και της κίνησης του σώματός μας. Πληροφορίες, που όπως λέει « με τη μορφή ενέργειας », ρέουν ταυτόχρονα μέσω όλων των αισθητηρίων συστημάτων μας για να περιγράψουν πώς η παρούσα στιγμή φαίνεται, μυρίζει, τι γεύση έχει, τι αίσθηση έχει και πώς ακούγεται και μας συνδέσουν όλους μαζί – « ακέραιοι και όμορφοι ». Μια κατάσταση την οποία κατάλαβε με την εμπειρία του εγκεφαλικού που υπέστη.

Το αριστερό ημισφαίριο είναι πολύ διαφορετικό. Σκέφτεται γραμμικά, μεθοδικά και λεκτικά. Έχει να κάνει με το παρελθόν και το μέλλον. Παίρνει στοιχεία της τωρινής στιγμής, ψάχνει και διαλέγει λεπτομέρειες για να τις βάλει σε κατηγορίες, να τις οργανώσει, να τις συσχετίσει με άλλες πληροφορίες από το παρελθόν και να προβάλει στο μέλλον τις δυνατότητές μας. Προκαλεί έναν συνεχή εσωτερικό διάλογο που γίνεται ανάμεσα στον εσωτερικό μας κόσμο και τον εξωτερικό κόσμο και λέει π.χ. τι να μην ξεχάσω να κάνω γιατί είναι σημαντικό. Κυρίως όμως, είναι το αριστερό μέρος που μας κάνει να λέμε, «Εγώ είμαι». Σε αντίθεση με το δεξί ημισφαίριο όπου δεν υπάρχουν όρια και είσαι ένα με την ενεργειακή ροή γύρω σου, το αριστερό ημισφαίριο σε κάνει να νιώθεις μοναδικός, ξεχωριστός από όλους.

Ο τρόπος με τον οποίο έζησε αυτό το γεγονός είναι μοναδικός. Περιγράφει την κάθε στιγμή και από μέσα, την σταδιακή και αναπόφευκτη αλλοτρίωση των δυνατοτήτων της σε αντίληψη, συλλογισμό, κινήσεις μέχρι και την αίσθηση του άμεσου θανάτου και της απώλειας των αισθήσεων (μια περιγραφή που θα σας κάνει να δακρύσετε). Ο τρόπος με τον οποίο έκανε τη σωστή διάγνωση, πώς αποφάσισε να ζητήσει βοήθεια αντιμέτωπη με σοβαρές δυσκολίες είναι αξιοθαύμαστα και συνάμα αξιοπερίεργα: καταγράφουν μια πρωτόγνωρη εμπειρία ενός «συνειδητού εγώ«  που αναλύει την κατάσταση και δείχνει να υπάρχει ακόμα και στις στιγμές που η λειτουργία του αριστερού ημισφαιρίου μπαίνει σε σιγή, σαν να υπάρχει ανεξάρτητα από την εγκεφαλική λειτουργία.

Πώς περιγράφει την κατάστασή της εκείνες τις στιγμές της απουσίας του ενεργού αριστερού ημισφαιρίου; Γοητευμένη από τη μεγαλοπρέπεια της ενέργειας γύρω της. Τελείως αποσυνδεδεμένη από τον εγκεφαλικό διάλογο που σε συνδέει με τον έξω κόσμο. Πιο ανάλαφρη μέσα στο σώμα μου. Χωρίς άγχος. Με αίσθηση ηρεμίας. Ευφορίας. Όμορφα. Τεράστια και διεσταλμένη σωματικά, με αδυναμία να προσδιορίσει τα σωματικά της όρια. Ένα με την ενέργεια γύρω της. Βρήκε τη Νιρβάνα.

Μια συναρπαστική και συγκινητική αφήγηση των σχέσεων μεταξύ του εγκεφάλου και του εγώ, που γεννά προβληματισμό για το ποιο είναι το είδος συνεργασίας που πρέπει να καλλιεργούμε μεταξύ του εγκεφάλου και του κόσμου για να εκφράσουμε πλήρως τις δυνατότητές μας και το δυναμικό μας αλλά και για να εισάγουμε περισσότερη γαλήνη και ηρεμία στη ζωή μας. Αν μπορούμε συνειδητά να επιλέξουμε να μεταβούμε δεξιά από το αριστερό μας ημισφαίριο, και φαίνεται πως γίνεται, πόσο θα άλλαζε η ζωή μας αλλά και όλου του κόσμου.

και με ελληνικούς υπότιτλους

Η Δρ Jill Bolte Taylor έγραψε και ένα βιβλίο My Stroke of Insight, » A Brain Scientist’s Personal Journey»,  από τις εκδόσεις Penguin Group USA.

Υ.Γ. Ευχαριστώ θερμά το μέλος Ira για την επισήμανση της ομιλίας αυτής.



Σχολιάστε το άρθρο

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.