Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Τα παιδιά εκπαιδεύουν τους γονείς τους; (μέρος 1)

Μία κεντρικής σημασίας στιγμή στη ζωή του κάθε ανθρώπου είναι η γέννηση του παιδιού του. Πρόκειται για μία στιγμή που αποτελεί ένα εφαλτήριο μιας μεγάλης περιπέτειας-που για τους περισσότερους συνδέεται με την ευτυχία αλλά για κάποιους μπορεί να βιωθεί πολύ αρνητικά.

Στο πώς θα βιωθεί ο γονεϊκός ρόλος συνηγορούν πολλοί παράγοντες.

Ίσως ο βασικότερος όλων έχει να κάνει από το πώς ο ίδιος ο ενήλικας βίωσε το γονεϊκό ρόλο του γονιού-που έχει το ίδιο φύλο με αυτόν, δηλ. το κορίτσι τη μητέρα του και το αγόρι τον πατέρα. Πρόκειται για μία παράδοση προτύπων συμπεριφοράς που περνάει από γενιά σε γενιά. Συνήθως αναπαράγεται ο ίδιος τρόπος ή, σε λιγότερες περιπτώσεις, ο ακριβώς αντίθετος. Για παράδειγμα, αν κάποιος έχει μεγαλώσει με πολύ αυταρχικό πατέρα ή θα γίνει αυταρχικός πατέρας ο ίδιος με το παιδί του, ή θα πάει στο άλλο άκρο-εξαιτίας τραυματισμών που έχει υποστεί ο ίδιος από την αυταρχική συμπεριφορά του δικού του πατέρα. Έτσι, στη δεύτερη περίπτωση εμφανίζεται ένας πατέρας (που διακατέχεται από την επιθυμία να είναι δημοκρατικός προς το παιδί) που δεν καταφέρνει να θέσει κανένα όριο στο παιδί του, δημιουργώντας του ανασφάλεια. Όσο πιο ψυχικά ώριμος είναι ο γονιός, τόσο θα μπορέσει να επιτύχει και διαφοροποιήσεις από αυτό που έχει μάθει, προς όφελος του παιδιού του και της σχέσης του μαζί του.

Ο παράγοντας που έχει να κάνει με την ψυχική ωρίμανση των γονιών είναι εξίσου σημαντικός, αφού ο ρόλος του γονιού χαρακτηρίζεται από αυξημένη ευθύνη. Πολλοί δεν καταφέρνουν να φτάσουν στην ψυχική ωρίμανση ούτε μέχρι το τέλος της ζωής. Η ψυχική ωρίμανση σχετίζεται με την ενηλικίωση. Έχει να κάνει με την απεξάρτηση από την πατρική οικογένεια, με την αυτονόμηση, με την εξατομίκευση. Δυστυχώς, υπάρχουν πολλοί ανώριμοι γονείς που ταλαιπωρούν τα παιδιά τους για πολλά χρόνια λιγότερο ή περισσότερο ακούσια και συνειδητά.

Ένας άλλος παράγοντας είναι το πώς έρχεται το παιδί στον κόσμο. Είναι αποτέλεσμα μίας κοινής επιθυμίας των γονιών, του ενός από τους δύο, ή μίας τυχαίας ερωτικής συνεύρεσης; Στην περίπτωση που η επιθυμία προϋπάρχει της εμφάνισης του παιδιού στην οικογένεια, τότε οι γονείς έχουν ήδη επεξεργαστεί τι σημαίνει να έχουν ένα παιδί, είναι προετοιμασμένοι να κάνουν τις όποιες αλλαγές χρειάζονται στη ζωή τους, έχουν φαντασιώσει το παιδί πριν αυτό εμφανιστεί. Πρόκειται για την περίπτωση που συνήθως η γέννηση του παιδιού συνδέεται με την ευτυχία των γονιών.

Άλλοι παράγοντες έχουν να κάνουν με την ποιότητα της σχέσης των γονιών, την εποχή που έρχεται το παιδί στην οικογένεια, με τις οικονομικές και εργασιακές συνθήκες των γονιών, με το αν έχουν τη δυνατότητα κάποιας εξωτερικής βοήθειας στο μεγάλωμα του.

Το να κάνει κάποιος παιδιά είναι μία πολύ απλή και ταυτόχρονα πολύ σύνθετη υπόθεση.

Δυστυχώς στην Ελλάδα δεν έχουμε δομές που να προετοιμάζουν το ζευγάρι για τον ερχομό του νέου μέλους της οικογένειας. Επίσης, δεν διαθέτουμε τελετουργία ενηλικίωσης όπως συμβαίνει σε όλες τις άλλες κοινωνίες-αλλά και στην αρχαία Ελλάδα, που θα μπορούσε να βοηθήσει στην ωρίμανση των υποψήφιων γονιών, αλλά και στην μετέπειτα αυτονόμηση των παιδιών.

Πολλά παιδιά προκύπτουν από την πίεση του περιβάλλοντος του ζευγαριού ή από πίεση άλλων παραγόντων, όπως πολύ συχνά είναι ο βιολογικός χρόνος της γυναικείας τεκνοποίησης που θέτει ένα ηλικιακό όριο. Σίγουρα δεν είναι θετική η έναρξη της ζωής ενός ανθρώπου όταν αυτή έχει προκύψει από οποιαδήποτε μορφή πίεσης και δεν αποτελεί μια συνειδητή επιλογή.

Η σχέση με το παιδί ξεκινά πρώτα από τη μητέρα, καθώς κυοφορώντας το αισθάνεται ήδη την ευθύνη να προσέχει το έμβρυο, ενώ καθώς μεγαλώνει το αισθάνεται στο σώμα της.

Ίσως η πιο σημαντική στιγμή είναι ο τοκετός και η πρώτη σωματική επαφή των δύο σωμάτων (μητέρας και βρέφους). Η φύση έχει προβλέψει ώστε ακόμη και διάφορες ορμόνες εμφανίζονται στην επαφή του νεογέννητου με τη μητέρα προκειμένου να ενισχυθεί ο δεσμός τους. Αυτό είναι απαραίτητο, σε αυτή τη φάση, αφού δεν θα μπορούσε να επιβιώσει το νεογέννητο χωρίς την φροντίδα του ενήλικα.

Ο πατέρας αναπτύσσει τη σχέση με το παιδί μετά τη γέννησή του. Παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη ζωή του παιδιού και όσο μεγαλώνει το παιδί τόσο σημαντικότερος γίνεται ο ρόλος του στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού.

Η ζωή της οικογένειας αλλάζει κάθε φορά που έρχεται ή φεύγει ένα μέλος. Κάθε τέτοια στιγμή σηματοδοτεί την αλλαγή της ως τότε ισορροπίας και δυναμικής της οικογένειας. Χρειάζεται πάντα λίγος χρόνος ώστε να μπορέσει να εγκατασταθεί η νέα ισορροπία με τον καινούριο αριθμό μελών που την απαρτίζουν και τους ρόλους που αναλαμβάνει ο καθένας.

Σε κάθε περίπτωση, η ζωή των γονιών αλλάζει. Η αλλαγή έχει να κάνει με την αυξημένη ευθύνη που έχει ο γονεϊκός ρόλος αλλά και με την εξουσία που διαθέτει. Μία εξουσία που είναι φυσική καθώς είναι αυτός που αποφασίζει για τη ζωή του μικρού παιδιού, θέτει τους κανόνες, παρέχει προστασία.

Το δεύτερο μέρος του άρθρου θα δημοσιευθεί τη Δεύτερα 30 Ιανουαρίου 2012.

Η Δήμητρα Σταύρου είναι ψυχολόγος-δραματοθεραπεύτρια και μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τη δουλειά της εδώ και εδώ.

Σχολιάστε το άρθρο

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.