Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Από την Λισσαβώνα στην Βιέννη

Η περίοδος Σαραμάγκου άρχισε πρόσφατα για μένα, όπως σας είπα, και είμαι τώρα στο δεύτερο βιβλίο του που έτυχε να πέσει στα χέρια μου, Το ταξίδι του ελέφαντα. Είχα ήδη πληροφορηθεί ότι δεν είναι τόσο σπουδαίο αλλά από ψυχαναγκασμό θέλησα να το τελειώσω και ευτυχώς όσο προχωρούσε γινόταν και καλύτερο. Η μετάφραση ήταν αρκετά προσεγμένη και μετέδιδε το χιούμορ που υποθέτω ότι υπήρχε στο πρωτότυπο κείμενο. Για να πάρετε μια μικρή γεύση από το χιούμορ του:

«Δεν ήξερε ότι ανάμεσα στους υφισταμένους του υπήρχαν δυο λάτρεις των περιστεριών, δυο περιστερόφιλοι, λέξη που ίσως δεν υπήρχε ακόμα εκείνη την εποχή, εκτός ίσως μεταξύ μυημένων, ήδη όμως πρέπει να χτυπούσε την πόρτα μ’εκείνο το δήθεν αφηρημένο ύφος που έχουν οι καινούργιες λέξεις και να ζητούσε να της ανοίξουν..

Πάντως, θα επαναλάβω ότι καμμία σχέση δεν έχει με το μαγευτικό πρώτο βιβλίο που διάβασα, την Χρονιά που πέθανε ο Ρικάρντο Ρέϊς.

Εδώ παρακολουθούμε το ταξίδι ενός ελέφαντα –πρόκειται για αληθινή ιστορία-  που προσφέρεται ως γαμήλιο δώρο από τον Βασιλέα της Πορτογαλίας στον Αρχιδούκα της Αυστρίας. Πραγματικός πρωταγωνιστής του βιβλίου, ο Ινδός που συνοδεύει τον ελέφαντα πάνω στην πλάτη του και αγωνιά όχι μόνο για την τύχη του ζώου αλλά και για την δική του καθώς διασχίζει όλ’αυτά τα άξενα μέρη.

Μια που πολύς λόγος γίνεται για την ενωμένη Ευρώπη αυτό τον καιρό και επειδή είναι η ήπειρος στην οποία έχω ιδιαίτερη αδυναμία, ας δούμε τους σταθμούς του ελέφαντα που ήρθε από την Κεϋλάνη τον 16ο αιώνα στην Πορτογαλία και διέσχισε στην συνέχεια, κατά την διάρκεια του έτους 1551 τμήμα  της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και φυσικά τις Άλπεις όπως μυθολογείται ότι είχαν κάνει πολύ νωρίτερα οι ελέφαντες του Αννίβα.

Ο ελέφας Σολομών, λοιπόν, ή Σουλεϊμάν, ξεκίνησε από την Λισσαβώνα, με μεγάλη συνοδεία, (ο ίδιος ο Μαξιμιλιανός με την γυναίκα και τα δυο παιδιά του καθώς και με τους ακολούθους τους, είχαν έρθει να τον παραλάβουν), κατευθύνθηκε προς το Βαγιαδολίδ της Ισπανίας και στη συνέχεια πήγε στην Βαρκελώνη όπου επιβιβάστηκε σε πλοίο (η σκηνή περιγράφεται με κάθε λεπτομέρεια στο βιβλίο – φανταστείτε τα πλοία της εποχής να σηκώνουν το βάρος ενός ελέφαντα!) για να πάει στη Γένοβα. Από εκεί ξεκίνησε ένα οδοιπορικό στην Ιταλία και σε μέρη όπως Κρεμόνα, Μάντοβα, Μιλάνο και Τρέντο. (Στο βιβλίο αναφέρεται και το Μπρεσσανόνε). Στις Άλπεις έφτασε όταν ξεκινούσε ο χειμώνας. Εκεί χρειάστηκε να περάσει το Μπρέννερ. Σ’αυτό το σημείο αξίζει να παραθέσουμε άλλο ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Σαραμάγκου:

«Βρισκόμαστε πια στο πέρασμα του Mπρένερ. Κατά ρητή διαταγή του αρχιδούκα, σε απόλυτη σιωπή. Αντίθετα με ό,τι είχε συμβεί ως τώρα, το καραβάνι, σαν νά’χει ο φόβος επιφέρει μια συναθροιστική επίδραση, δεν έχει δείξει τάση να διασκορπιστεί, τα άλογα της αρχιδουκικής άμαξας σχεδόν αγγίζουν με τις μουσούδες τα καπούλια των τελευταίων αλόγων των θωρακοφόρων, ο σουλεϊμάν προχωρά τόσο κοντά στο μπουκαλάκι με τα αιθέρια έλαια της αρχιδούκισσας που φτάνει να εισπνέει απολαυστικά την ευωδιά που αναδίνεται απ’αυτό κάθε φορά που η κόρη του καρόλου του πέμπτου αισθάνεται την ανάγκη να φρεσκαριστεί. Το υπόλοιπο καραβάνι, ξεκινώντας από τη βοϊδάμαξα με το σανό και τη γούρνα του νερού, ακολουθεί τα ίχνη σαν νά’ταν αυτός ο μόνος τρόπος για να φτάσει στο πεπρωμένο. Τρέμει απ’το κρύο, κυρίως όμως από το φόβο. Στις περιελίξεις των πανύψηλων βουνοπλαγιών συσσωρεύεται το χιόνι που πότε πότε αποσπάται και πέφτει με υπόκωφο θόρυβο πάνω στο καραβάνι σε μικρές χιονοστιβάδες, που, χωρίς να αποτελούν οι ίδιες μεγάλο κίνδυνο, έχουν όμως ως συνέπεια να διογκώνεται ο τρόμος».

Μπαίνοντας σε αυστριακό έδαφος, χρησιμοποιούνται πλωτά μέσα για να ταξιδέψει ο ελέφαντας στους ποταμούς Ινν και Δούναβη, να φτάσει στο Ίννσμπρουκ και επιτέλους στην Βιέννη στις 6 Μαρτίου του 1552. Η άφιξή του, η εξωτική θωριά του, δημιούργησαν όπως ήταν φυσικό μια φρενίτιδα γύρω από τους ελέφαντες και πολλοί καλλιτέχνες και ποιητές εμπνεύσθηκαν από την ύπαρξή του. Η ζωή του δεν έμελε να είναι πολύ μακριά, όμως. Ο Σουλεϊμάν πέθανε τον Δεκέμβριο του 1553.

Ζοζέ Σαραμάγκου, Το ταξίδι του ελέφαντα, μετάφραση Αθηνά Ψύλλια, εκδόσεις Καστανιώτη, 2009.

Αν θέλετε να κάνετε εικονικά το ταξίδι του ελέφαντα, μπορείτε να δείτε τους παρακάτω συνδέσμους: Portugal, Valladolid, Barcelona, Genova, Mantova, Cremona, Milano, Trento, Brixen, Brenner pass, Innsbruck, Wien.


Λητώ Σεϊζάνη

Η Λητώ Σεϊζάνη είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. Έχει σπουδάσει Ιταλική φιλολογία και έχει κάνει μεταπτυχιακές σπουδές μετάφρασης. Έχει εργαστεί σαν μεταφράστρια σε διάφορα περιοδικά και σε έναν τηλεοπτικό σταθμό. Έχει δημοσιεύσει τέσσερις ποιητικές συλλογές και έχει μεταφράσει, μεταξύ άλλων, έργα των Τόμας Χάρντυ και Τζοβάννι Βέργκα. Πρόσφατα κυκλοφόρησε και το πρώτο της παιδικό βιβλίο με τίτλο "Η έξυπνη πριγκίπισσα". Συνεργάζεται από την αρχή με το P&I ως επιμελήτρια και αρθρογράφος. Μπορείτε να διαβάσετε κείμενά της στο site της.

Σχολιάστε το άρθρο

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.