Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Τι απέγιναν οι αρωματικές ντομάτες;

Πριν λίγες μέρες δημοσιεύθηκε σε άρθρο στο περιοδικό Science το γενετικό αίτιο για τις άγευστες ντομάτες, αυτές που βρίσκουμε στα σούπερ μάρκετ αλλά, όλο και περισσότερο, και σε πάγκους της λαϊκής. Η ανάμνηση της ντομάτας που τρώγαμε μικροί σπάνια βρίσκει γευστικό αντίκρυσμα σ’αυτές που τρώμε σήμερα.

Δεν είναι μόνο λοιπόν το γεγονός ότι μπορεί να κόβονται άγουρες για να φτάνουν σε καλή κατάσταση στον καταναλωτή, δεν είναι μόνο ότι μπορεί να έχουν μείνει στο ψυγείο ένα διάστημα ούτε ο τρόπος που καλλιεργούνται -σε θερμοκήπιο ή στην ύπαιθρο-, ούτε τόσο η ποσότητα ήλιου στην οποία έχουν εκτεθεί. Υπάρχει και ένα γενετικό αίτιο που μειώνει τη γεύση τους ακόμα και αν το φρούτο συλλεχθεί ώριμο και όψιμο.

Όπως επισημαίνει στο άρθρο της η διεθνής ομάδα βιοεπιστημόνων που έκανε την έρευνα, επί 70 χρόνια επιλέξαμε συστηματικά τις ποικιλίες που ωριμάζουν ομοιόμορφα. Έτσι το προτιμάει ο καταναλωτής, αλλά και ο παραγωγός που δυσκολεύεται λιγότερο στο να επιλέξει τη στιγμή της συγκομιδής και ο μανάβης που θέλει να παραλαμβάνει ένα προϊόν που άντεξε στη μεταφορά. Θέλουμε ντομάτες που είναι ομοιόμορφα πράσινες και γίνονται ομοιόμορφα κόκκινες. Αντιθέτως, οι παλιότερες ποικιλίες κρατούσαν και μια λωρίδα πρασινοκίτρινη γύρω από τον βλαστό καθώς ωρίμαζαν. Ενώ λοιπόν πετύχαμε την άψογη εμφάνιση, χάσαμε στη γεύση καθώς μειώσαμε ουσιαστικά μερικά από τα συστατικά που ακριβώς προσδίδουν γεύση.

Πώς; Η συστηματική επιλογή ποικιλίας με αδρανοποιημένο, μέσω μετάλλαξης, ενός γονιδίου που ελέγχει την ωρίμανση προκάλεσε επιπλέον μια σειρά αντιδράσεων: μπλόκαρε τη σύνθεση ενός παράγοντα μεταγραφής – της πρωτεΐνης GLK2- που εμπλέκεται στην φωτοσυνθετική δράση του ίδιου του καρπού. Αυτή η δραστηριότητα αφορά στην παραγωγή σακχάρων και αρωματικών ουσιών από τον ίδιο τον καρπό και έρχεται να συμπληρώσει όσα προέρχονται μέσω μεταφοράς από τη φωτοσύνθεση των φύλλων. Αυτό το επιπλέον που παράγει το ίδιο το φρούτο είναι που κάνει νόστιμη μια ντομάτα.

Με γενετικούς χειρισμούς η επιστημονική ομάδα κατάφερε να επαναφέρει τη βιοχημική λειτουργία του GLK2 σε ντομάτες που είχαν χάσει τη λειτουργία αυτή και τις έκανε να παραμείνουν ομοιόμορφα κόκκινες κατά την ωρίμανση. Ουσιαστικά πιο πλούσιες σε σάκχαρα και αρωματικές ουσίες από αυτές της ομάδας ελέγχου (αυτές δηλαδή με απενεργοποιημένο GLK2), δεν τις δοκίμασε κανείς εφ’όσον αποτελούν ερευνητικό προϊόν απαγορευμένο προς βρώση. Οι ίδιοι πιστεύουν όμως ότι το καινούργιο είδος δεν έχει εμπορικό μέλλον και συνιστούν επιστροφή σε παλαιότερες ποικιλίες.

Σχολιάστε το άρθρο

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Πολύ ενδιαφέρον και θλιβερό ταυτόχρονα. Αυτή την ιστορία με τα ομοιόμορφα λαχανικά και φρούτα που θέλουν οι καταναλωτές την είχα ξανακούσει αλλά δεν ήξερα τις επιστημονικές λεπτομέρειες.
    Πριν δέκα χρόνια περίπου βρέθηκα σ’ένα ορεινό χωριό της Πελοποννήσου και έφαγα αληθινή ντοματοσαλάτα. Είχα ξεχάσει τη γεύση της και μου ήρθε να κλαίω. Δεν μπορούν άραγε αυτοί οι παππούδες στα χωριά να πούνε το μυστικό τους και σε κανέναν μεγάλο καλλιεργητή; Θα κάνουν καλό στην ανθρωπότητα.

    • Φαίδρα Σίμιτσεκ

      Δεν έχουν μυστικό αλλά άλλους παλαιότερους σπόρους.
      Η πίεση για μαζικότητα της παραγωγής φταίει και δεν αφορά μόνο τα κηπευτικά αλλά και ζώα.
      Αναρωτιέμαι τι έργο κάνουν τα Αγροτικά Ινστιτούτα (που υπάγονται στο Εθνικό Ιδρυμα Αγροτικής Ερευνας (ΕΘΙΑΓΕ)), η Τράπεζα Γενετικού Υλικού στη Θέρμη Θεσσαλονίκης: λειτουργούν όπως θα έπρεπε, προμηθεύουν το εμπόριο με σπόρους;
      Άν διαβάσει ο Biologion το άρθρο ίσως να μας απαντήσει.

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.