Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Tα πέντε παράδοξα της Δυτικής ιατρικής


Ποιος είναι ο ρόλος του γιατρού σήμερα και πώς ορίζεται; Είναι το να κάνει διάγνωση, να γιατρεύει, να παράγει ιατρική ή να κάνει και μάρκετινγκ; Σίγουρα πολλά ερωτήματα τίθενται λόγω της ραγδαίας εξέλιξης της κοινωνίας και της ιατρικής. Πώς να βοηθήσει ο γιατρός τον ασθενή να επωφεληθεί από τις προόδους της επιστήμης του και συγχρόνως να τον προστατεύσει από τις υπερβολές της; Πώς ο ίδιος να ξεκαθαρίσει με ηθικό τρόπο μεταξύ των δυνατοτήτων που διαθέτει και των συμφερόντων που πιέζουν και που συχνά είναι αντικρουόμενα; Μπορεί να αντισταθεί στην καταναλωτική λογική που πλήττει και τον ασθενή;

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο έχει ενδιαφέρον να ακούσουμε εν συντομία τα πέντε παράδοξα της δυτικής ιατρικής που εντοπίζει ο καθηγητής ιατρικής Λ. Περινό, ιατρός, συγγραφέας, με πάθος για την ανθρωπολογία και την ιστορία των επιστημών. Η κατανόηση αυτών των σημείων μπορεί να βοηθήσει να ξανασκεφτούμε τη βάση της σύγχρονης ιατρικής, την ασυμμετρία που υπάρχει στη σχέση ασθενή και ιατρού, αποφεύγοντας να βυθιστούμε σε έναν ουμανισμό χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση ή μια επιστημοσύνη χωρίς ηθική.

Ο εσωτερικός αντίπαλος: το άτομο έχει γίνει ο εχθρός του εαυτού του εφ’όσον είναι ο ίδιος φορέας ρίσκου.

Μέχρι το τέλος του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, οι ασθένειες είχαν ένα εξωτερικό αίτιο: ήταν το κλίμα, έφταιγαν οι πληγές, οι πόλεμοι, οι μολύνσεις, οι μεταδοτικές ασθένειες και οι εκ γενετής ανωμαλίες. Η επανάσταση που έφερε ο Παστέρ και οι μεταγενέστεροί του με την ανακάλυψη των μικροβίων και του εμβολιασμού έφερε την τριάδα “ υγιεινή, εμβολιασμός,αντιβιοτικά” στο προσκήνιο και γέννησε στον κόσμο την πεποίθηση ότι υπάρχει δυνατότητα ίασης για όλες τις ασθένειες.

Όμως, από τη δεκαετία του ’50 και μετά προέκυψε μια επιστημολογική μετάβαση: η ιατρική άλλαξε στόχο και επικεντρώθηκε περισσότερο σε πιο “ύπουλες” ασθένειες όπως ο καρκίνος, οι καρδιοαγγειακές παθήσεις και άλλες εκφυλιστικές νόσοι. Η έννοια του “παράγοντα κινδύνου” εμφανίστηκε όπου παράγοντας κινδύνου μπορεί να είναι μες στο κύτταρο.

Έτσι δημιουργήθηκε μια σύγχυση που ισχύει μέχρι σήμερα. Ο άλλοτε εξωτερικός εχθρός γίνεται πλέον εσωτερικός εχθρός. Ενώ το κάθε έμβιο ον που μέχρι τότε έβαζε όλες τις λειτουργίες του ώστε να αντιμετωπίσει τις εξωτερικές αντιξοότητες και να επιβιώσει, τώρα βλέπει το σώμα όχι σαν το υπόστρωμα του πώς θα υπάρχει στον κόσμο, αλλά σαν το σύνολο εύθραυστων εσωτερικών ισορροπιών.

Η ιατρική στηρίζεται στις βιοστατιστικές και στην άρνηση του ατόμου ως μονάδα ενώ θέλει να τον σώσει καλύτερα.

Μέχρι το 1960 η ιατρική στηριζόταν στην εμπειρία του ιατρού πλάϊ στην κλίνη του ασθενούς και σ’αυτήν που του είχαν μεταδώσει οι δάσκαλοι του. Ο επιστημονικός χαρακτήρας της ιατρικής δεν υπήρχε. Εμφανίστηκε κατ’αρχήν με την τεχνολογική εξέλιξη που δίνει την μετρήσιμη απόδειξη ή την εικόνα. Δεύτερον αναπτύχθηκε μια καινούργια αντίληψη της ιατρικής βασισμένη στις αποδείξεις (evidence based medicine) και στις κλινικές δοκιμές με διπλό τυφλό και placebo. Αυτές παρέχουν τη βιο-στατιστική αλήθεια.

Έτσι η ατομικότητα και οι διακυμάνσεις της (χαρακτηριστικό του έμβιου) επισκιάζεται μπροστά στα δεδομένα της μηχανής και τη στατιστική μέθοδο. Stricto senso, η νέα ιατρική αρνείται την αξία του ατόμου ως μονάδας καθώς δεν υπάρχει κανένας τρόπος να προσαρμοστούν τα στατιστικά δεδομένα στον ασθενή που έχει ο ιατρός μπροστά του. Παράδοξο φαινόμενο στην εποχή της άκρατης ατομικότητας.

 Η ανάγκη βελτίωσης της υγείας μεταμορφώθηκε σε μια πανταχού παρούσα ασθένεια

Σε μια μεγάλη μελέτη που έγινε στην Ινδία και σε διάφορα κρατίδια της, αποδείχθηκε ότι όσο ένα κράτος είναι πλούσιο και το επίπεδο υγείας των πολιτών του καλό, τόσο η υποκειμενική αίσθηση υγείας χειροτερεύει! Αυτό είναι ένα συμπέρασμα που ισχύει και για ‘μας. Οι πρόοδοι της ιατρικής θα έπρεπε να διώχνουν όλο και περισσότερο το φάντασμα της ασθένειας και όχι να μας υπενθυμίζεται διαρκώς η παρουσία του και όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι που διατρέχουμε.

 Αντι-παραγωγικότητα και διαστρέβλωση της ισορροπίας “οφέλη έναντι ρίσκων”.

Έχουν να κάνουν με τη σχέση της ιατρικής με την κοινωνία. Για παράδειγμα, το εμβόλιο της ηπατίτιδας Β που χρεώθηκε χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση την αύξηση κρουσμάτων της σκλήρυνσης κατά πλάκας και που για λόγους προφύλαξης δεν συνταγογραφήθηκε στη Γαλλία ένα διάστημα, έφερε σαν αποτέλεσμα σήμερα, η Γαλλία να είναι η χώρα της Ευρώπης με τα περισσότερα κρούσματα. Ένα άλλο παράδειγμα είναι αυτό της έξαρσης της τεχνητής γονιμοποίησης ή της διατήρησης εν ζωή πολύ μεγάλων πρόωρων, που αποτελούν ναι μεν ιατρικά επιτεύγματα αλλά συμπεριλαμβάνουν μεγάλο ρίσκο/ κόστος για την υγεία των ασθενών. Με άλλα λόγια, η εξέλιξη της ιατρικής δεν δημιουργεί πάντα ποιότητα ζωής, τα ρίσκα που παίρνονται μπορεί να είναι μεγαλύτερα από τα οφέλη κάτω από την πίεση που ασκούν οι ασθενείς και την ανάγκη κέρδους.

Τέλος, έχουμε μια παρεκτροπή της σύγχρονής ιατρικής. Έχει να κάνει με το λεγόμενο QUALY –Quality Adjusted Life Years measurement που αξιολογεί αριθμητικά την αξία μιας θεραπείας όχι σε χρόνια ζωής αλλά συμπεριλαμβάνει την βελτίωση της ποιότητας ζωής. Έτσι, σήμερα υπολογίζεται πως

η ιατρική και η προληπτική ιατρική προσφέρουν πολύ μικρότερη αύξηση στην ποιότητα ζωής από ότι μπορούν να προσφέρουν καίριες πολιτικές ή νομοθετικές αποφάσεις:

η σωστή σήμανση ενός επικίνδυνου δρόμου έχει πολύ μεγαλύτερο QUALY από μια εκστρατεία πρόληψης του καρκίνου του μαστού με τεράστιο κόστος.

Σχολιάστε το άρθρο

  • ντενης χριστοδουλατος

    καλημερα!
    ειμαι θεραπευτης μασερ και γυμναστης. αντιμετωπιζω τους πελατες μου με ολιστικο-σφαιρικο τροπο και δοξα τω θεω εχω πολυ καλα αποτελεσματα, αρκετες φορες μαλιστα ξεπερναω τις προσδοκιες μου.
    βλεπω καθημερινα τα «κενα» της κλασικης ιατρικης χωρις να ειμαι σε θεση βεβαια να την καταδικασω η να την κρινω. δεν εχω αρκετες γνωσεις γι’αυτο. εχω ομως βασιμες υποψιες οτι εχει σοβαρες, πολλες φορες μοιραιες, ελλειψεις.
    μ’ενδιαφερουν οι αποψεις σας.
    με εκτιμηση.
    ντενης χριστοδουλατος

    • Φαίδρα Σίμιτσεκ

      Καλημέρα Ντένη!
      Απόψεις μετέφερα που βρήκα ενδιαφέρουσες και που ταίριαζαν με την προσωπική μου αντίληψη των πραγμάτων. Η αλήθεια είναι ότι η Δυτική ιατρική προάγει την τμηματική, και όχι την ολιστική, αντιμετώπιση του ατόμου και αυτό είναι ένα σοβαρό θέμα. Το έχουμε αναφέρει και σε παλαιότερες αναρτήσεις σχετικά με το φαινόμενο placebo ή με τα κοχλιακά εμφυτεύματα. Δεν ξέρω πώς θα βγούμε από αυτό χωρίς να «βυθιστούμε σε έναν ουμανισμό χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση ή μια επιστημοσύνη χωρίς ηθική».
      Μάλλον ο κλινικός ιατρός θα έχει την τελευταία λέξη και θα παλέψει για αυτό που είναι ο πρωταρχικός του στόχος: ο ασθενής.
      Το επάγγελμά σου πάντως επιτρέπει ίσως πιο εύκολα μια πιο σφαιρική αντιμετώπιση -λιγότερο μηχανιστική – του ανθρώπου και χαίρομαι που το έχεις αντιληφθεί. Κάνεις θαύματα έτσι.

  • Lila apo trikeri

    γι αυτο για ενα απλο πονο στην μεση το να πας σε καθηγητη ορθοπεδικο θεωρητε mainstream αλλα το να πας σε χειροπρακτικο θεωρητε over the top η καλυτερα εναλλακτικο αχχχχ

    • Φαίδρα Σίμιτσεκ

      Γεια σου Λίλα από το μακρινό Τρίκερι!
      Έχουμε μπλέξει αυτό ξέρω. Και να ήταν μόνο για πόνους στη μέση. Έμαθα πρόσφατα ότι η Ελλάδα είναι η πρώτη Ευρωπαική χώρα σε γεννήσεις με τεχνητή γονιμοποίηση (και μου φαίνεται και σε καισαρικές) και πως δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο που να οργανώνει τέτοια μαγαζιά. Αν είναι δυνατόν. Καταλήγουμε λοιπόν και πάλι στην ατομική ευθύνη του καθένος και στο τι ρόλο θέλει να παίξει.

Αφήστε ένα σχόλιο για το Lila apo trikeri Ακύρωση απάντησης

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.