Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Χάριν ευφωνίας

Τον τελευταίο καιρό δεν αντέχω ν’ακούω πια τα ελληνικά.

Η πολύπαθη γλώσσα μας, αφού κακοποιήθηκε γραπτώς, τώρα υφίσταται και άλλα δεινά, προφορικά.

Είχα αναφέρει στην Πίκρα και στον Σπόρο καθώς και σε κάποια σχόλια εν είδει υποσημειώσεων το πώς, λόγω της κατάργησης των πνευμάτων και των τόνων, και λόγω της ελλιπούς γνώσης της γραμματικής, χάθηκε η προσωδία και όλοι μιλάνε πια σαν φάλτσοι Επτανήσιοι. Οι περισσότεροι συνδυάζουν αυτό το φάλτσο με τα άγρια «μπ» σαν το b των ξένων, το d και το g στη θέση των απαλών «μπ», «ντ» και «γκ» ή «γγ» των ελληνικών. Ακούς π.χ. στο μετρό την αναγγελία για την στάση «Άγιος Αdώνιος». Η ευφωνία έχει εξαφανιστεί. Κι από την άλλη, αν μπεις μέσα στον ηλεκτρικό, στριμωγμένος σαν σαρδέλλα την ώρα της αιχμής, θ’ακούσεις το παρανοϊκό «Next station Monastiraki. Please mind the gap between the platform and the train”, ειπωμένο με οξφορδιανή προφορά!

Σε ένα από τα προαναφερθέντα κείμενά μου, είχα γράψει συγκεκριμένα:

Χάνοντας την κατανόηση της γλώσσας, το «γιατί» των μακρών και των βραχέων, οι Έλληνες έχουμε γίνει παράφωνοι και παράτονοι. (…) Οι νέοι εκφωνητές των ειδήσεων μιλάνε όλοι σαν να τραγουδάνε φάλτσα, ο τονισμός τους είναι λανθασμένος και ακούγονται πάντα σαν να βάζουν στο τέλος ένα ερωτηματικό. (…) Μα ποιός να τους διδάξει ορθοφωνία, ποιός να τους διδάξει σωστά ελληνικά, αφού τώρα πια οι νεότερες γενιές που ήδη είναι δάσκαλοί τους, είναι τελείως αμόρφωτες;

Μόνο με βίντεο ή με άλλο ηχητικό μέσον, μπορώ να σας μεταφέρω την αλλαγή που έχει επέλθει στον τρόπο που προφέρουμε την γλώσσα. Για να μην πω για την στίξη και τον χρωματισμό της φωνής, αυτά είναι πλέον πράγματα ανύπαρκτα. Αρκεί ν’ακούσετε τους πιο ηλικιωμένους, πόσο πιο καθαρά μιλάνε από τους νεότερους. Δεν αναφέρομαι στα τοπικά ιδιώματα όπως τα παρουσίασε ο Βυζάντιος στην Βαβυλωνία του ούτε στα μάλλον σλαβικής προέλευσης gli και gni που υπάρχουν έντονα στην Πάτρα, την Λέσβο, το Ηράκλειο της Κρήτης και σε πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας.

Αν εμείς δεν εκτιμούμε τη γλώσσα μας και την προφορά μας και συνεχίζουμε να την εξευτελίζουμε με γκρίκλις και με βάρβαρους ήχους, αλλού ενδιαφέρονται γι’αυτήν. Τελευταία διάβασα για την προσπάθεια που γίνεται στο μακρινό Αζερμπαϊτζάν προκειμένου να διδαχτεί εκεί η ελληνική.

Την ίδια ώρα, λοιπόν, που σε άλλες χώρες θα σκότωναν να είχαν κληρονομήσει μια ιστορική γλώσσα σαν τα ελληνικά, στην δική μας χώρα, την Ελλάδα, σκοτώνουμε ό,τι ωραίο έχουμε. Όπως κάνουμε δηλαδή και με τις πόλεις και τα δάση μας. Αυτοί είμαστε, ας το δεχτούμε. Μέσω της γλώσσας εξοντώνουμε τη σκέψη, την παράδοση, την ιστορία και την ομόνοια μεταξύ μας.

Δεν θα σας κουράσω άλλο σήμερα, θα προσπαθήσω μόνο να βρω μερικά βίντεο που ν’αποτυπώνουν πώς δολοφονήθηκε ο ρυθμός και η προσωδία της γλώσσας μας.

Στο εξαιρετικό κατά τ’άλλα σκετς που ακολουθεί, ο πρώτος ηθοποιός ξεκινάει λέγοντας «Συγχαρητηριά», τονίζει δηλαδή στη λήγουσα. Στη συνέχεια προσέξτε πώς και οι τρεις προφέρουν τα φωνήεντα κλειστά, πώς ο ένας ηθοποιός λέει την άδεια «άδγεια» και πώς το δεκατετράωρο έχει γίνει δεκατεσσάωρο όπως βέβαια έγινε από καιρό πενταήμερη η πενθήμερη εκδρομή των σχολείων (κακόηχο καθώς με τα δυο φωνήεντα δημιουργείται χασμωδία). Στο τέλος εκεί που λέει «έλα αγάπη μου», το τονίζει «έλα αγάπη μούού…», ενώ το «σ’αγαπώ» ακούγεται βραχύ σαν «σ’αγαπό». Γενικότερα, λείπει η μουσικότητα από την άρθρωση και ακούγεται κι από τους τρεις ένας βαριεστημένος, μουντός, κάπως μάγκικος τόνος παρά τον τελικό ενθουσιασμό που όμως κι αυτός –είναι ιδέα μου;- καθρεφτίζει τρόπους της αμερικάνικης υποκριτικής τέχνης. Ίσως είναι κι αυτό το «σ’αγαπώ» στο τέλος, η αιώνια γλυκανάλατη κατάληξη των Αμερικανών σ’όλα τα τηλεφωνήματά τους όπως το βλέπουμε στις ταινίες του Χόλλυγουντ “I love you”, “I love you, too”, όχι μόνο μεταξύ ζευγαριών αλλά και σε κάθε βαθμό συγγενείας.

Ψιλά γράμματα, θα μου πείτε…

Παρακάτω μπορείτε να συγκρίνετε πώς άρθρωναν τις λέξεις τους και πώς χρωμάτιζαν τη φωνή τους οι παλιοί κωμικοί ηθοποιοί:

Σχολιάστε το άρθρο

  • Ιωάννα Φωτιάδου

    Εξαιρετικό το άρθρο σου Λητώ… Φοβάμαι πως στο μέλλον θα οδηγηθούμε στην πλήρη κατάργηση της ελληνικής Γραμματικής… Το κοινοποιώ στο F/B

    • Λητώ Σεϊζάνη

      Αγαπητή Ιωάννα, σ’ευχαριστώ πολύ για το σχόλιό σου. Ένας γνωστός μου λέει ότι τα ελληνικά από γλώσσα που ήταν -και τι γλώσσα!- έχουν καταντήσει διάλεκτος που μεταγράφεται από τον καθένα, στο περίπου, όπως νά’ναι, με φωνητική ορθογραφία.

  • Φρέσκο φρέσκο, σημερινό, μαργαριτάρι από το σάϊτ του Σκάϊ: «Είναι ντροπή για την Ελλάδα, μια χώρα – μέλος της ΕΕ, να προσπαθεί να
    αποτρέψει την τίμηση της επετείου του Κεμάλ Ατατούρκ».

    Τι είναι πάλι αυτή η τίμηση; Καμμιά τούρκικη λέξη θά’ναι…

  • Δυο σημερινά, φρέσκα φρέσκα και αυτά, πρόκειται πιθανότατα για…μπαμπινιωτισμούς.
    Από άρθρο της Καθημερινής «η αγνόηση» με την έννοια της αδιαφορίας ή της άγνοιας.
    Από σχόλιο αναγνώστη του «ποιείν»: «η εκτενότητα του ποιήματος» -προφανώς εννοεί την έκταση!

  • Σήμερα διάβασα την…ευαλωτότητα. Αν και δεν νοιώθω πια ευάλωτη απέναντι στην κακοποίηση της γλώσσας, αυτό με τάραξε κάπως γιατί το είδα σε λογοτεχνικό περιοδικό. Δεν σχηματίζονται ουσιαστικά απ’όλα τα επίθετα. Εδώ θα μπορούσε να πει κανείς αν ήθελε «το ευάλωτο της ύπαρξης» ή «μια ευάλωτη φύση» ή κάτι τέτοιο. Ούτε ευαλωτότητα υπάρχει ούτε ευθραυστότητα. Υπάρχει, όμως, αρκετή αγραμματότητα…

  • Πανελλήνιες 2015: Εμείς και η περιφραστική «δημοτικιά». Τα αρχαία ωδεία και τα θέατρα δεν τους έκαναν, έπρεπε να γίνουν χώροι θέασης και ακρόασης στο μάθημα της Νεοελληνικής Παιδείας.

  • Ξέρω ότι πολλοί γράφουν γι’αστείο Αλέκσης αντί για Αλέξης και πσιτ αντί για ψιτ, και πχιός αντί για ποιός, ξέρω ότι γνωρίζουν πώς γράφονται πραγματικά, αλλά θα έλεγα να μην το κάνουν γιατί έτσι σιγά-σιγά υποβαθμίζεται κι άλλο η γλώσσα. Επί τη ευκαιρία να πω ότι σε διάφορες ξένες γλώσσες, αναγνωρίζει κανείς τις ελληνικές λέξεις από τα σύμφωνα φι που έχει γίνει ph για να φαίνεται ξεκάθαρα ότι πρόκειται για ελληνική λέξη αφού το f υπάρχει και σε άλλες γλώσσες, το ξι που έχει γίνει x, το θήτα που έχει γίνει th (κλασσικό παράδειγμα η λέξη θώραξ που τα περιέχει και τα δύο-thorax) και φυσικά το ύψιλον που στα γαλλικά λέγεται y grec, ελληνικό υ δηλαδή και στα γερμανικά ypsilon! Τώρα ποιός σκέφτηκε να μεταγραφούν στις καινούριες ταυτότητες τα ονόματά μας με τον απλούστερο δυνατό τρόπο που δεν θα θυμίζει σε τίποτα την ελληνική μας προέλευση, δεν το ξέρω. Βλέπω την αθλήτρια Υφαντίδου με το ελληνικότατο ύψιλον να έχει γίνει Ifadidou, -ναι μάλιστα δύο βαρβαρικά d αντί του ευφωνικού μας nt- και στενοχωριέμαι για λογαριασμό της.

  • Τελευταια ξεφύτρωσε και η λέξη «αφήγημα» που μπαίνει και στα λάχανα. Όχι αφήγηση, όχι διήγημα, αλλά αφήγημα. Με γειά μας κι αυτο το καινούριο φρούτο.

  • Philip, photography, phone, οι λέξεις που στα αγγλικά και γαλλικά γράφονται με ph αντί για f μεταγράφηκαν κάποτε έτσι για να τονιστεί η ελληνική καταγωγή τους. Το ίδιο και η πόλη Πάφος στην Κύπρο γράφεται Paphos για να φωτιστεί ο κόσμος και να καταλάβει πως πρόκειται για ελληνικό τοπωνύμιο. Κάποιοι δεν τα γνωρίζουν όλ’αυτά και έτσι η Πάφος που είναι φέτος πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης έγινε Pafos 2017. Έχασε δηλαδή την ελληνική ιστορική της ρίζα. Κάποιοι θα μου πούνε «και τι έγινε»; Έγινε ότι δεν έχουμε ιδέα από ιστορία και από ετυμολογία. Ο καθένας έχει δικαίωμα να αλλάζει το όνομά του, όπως ο Γιάνης με το ένα νι, αλλά ποιος δινει στον καθένα το δικαίωμα να πειράζει κάποια σύμβολα του πολιτισμού; Οι πολιτιστικές πρωτεύουσες μας μάραναν…
    (https://en.wikipedia.org/wiki/Phi)

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Η κακοποίηση και η γελοιοποίηση της ελληνικής γλώσσας έχει φτάσει στο αποκορύφωμα. Τι είναι πάλι τα δεσποζόμενα ζώα; Ποιος το σκέφτηκε; Υπήρχε η λέξη κατοικίδια σε αντιπαράθεση με τα αδέσποτα. Χρειαζόμασταν τώρα τα γελοία δεσποζόμενα; Τι ανήκουστη κοτσάνα!

Αφήστε ένα σχόλιο για το Λητώ Σεϊζάνη Ακύρωση απάντησης

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.