Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

«Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλι», ένα φανταστικό μουσείο!

Το βιβλίο γράφτηκε το 1928 για να καταγγείλει τον πουριτανισμό της Αγγλίας, θεωρήθηκε πορνογράφημα, απαγορεύθηκε και κυκλοφορούσε μέσω ιδιωτικών ακόμη και χειρό­γραφων αντιγραφών ώσπου το 1960 μετά από μι δίκη-νίκη για την ελευθερία του λόγου, κυκλοφόρησε ελεύθερα.

Πού να το περίμενε ο Ντ. Χ. Λώρενς ότι το 2012 μια κυριακάτικη εφημερίδα στην Ελλάδα θα το προ­σέ­­φε­­ρε στους αναγνώστες της ως το πρώτο μιας σειράς «απαγο­ρευ­μέ­νων» βι­βλίων μιας κάπως μακρινής εποχής. Το υλικό του θεωρήθηκε πορ­νο­γραφικό για τους ενήλικες των αρχών του δύσκολου 20ου αιώνα. Το ίδιο υλικό σήμερα α­ντι­στοι­χεί στο επίπεδο γνώσεων μαθητών των τελευταίων τάξεων του δη­μο­τικού σχο­λείου οι οποίοι στα διαλείμματα αλλά και στις αίθουσες μοιράζονται με τους συμμαθητές τους μέσω των έξυπνων κινητών τους α­ντίστοιχες αλ­λά και πιο «προχωρημένες» εικόνες. Σχεδόν έναν αιώνα μετά τη συγ­γρα­φή του θα μπο­ρούσε κάλλιστα να α­ποτελεί άρθρο ενός περιοδικού lifestyle.

Δεν ε­πι­διώκω να κάνω λο­γο­τε­χνική, ηθικοπλαστική ή κοινωνική ανάλυση του φαι­νομένου που συνοδεύει το εν λόγω πόνημα, κάθε αναγνώστης βρίσκει και ξεχωρίζει στο αφήγημα κάτι διαφορετικό.

Προσωπικά αυτό που αναγνώρισα στις σελίδες του είναι ένα μουσειακό α­φή­γημα της βιομηχανικής Αγγλίας των αρχών του εικοστού αιώνα. Μια αποτύπωση της κα­θη­με­­ρι­νό­τητας, των συνηθειών και των ηθών της αγγλικής μεγαλοαστικής αλλά και της ερ­γα­τικής τάξης. Από τους τοίχους των δωματίων και τους διαδρόμους περνούν καλλιτεχνικά ρεύματα, πολιτικές ιδεολογίες, μικροϊστορία, επαγγέλματα που φθίνουν και άλλα που εμφανίζονται, μια ζωή που φεύγει και μια ζωή που έρχεται. Όλα αυ­τά σε μια χρονική περίοδο όπου οι αλλαγές καταγράφονται στην καθη­με­ρινή ζωή και την επηρεάζουν σε τραγικό βαθμό.

Βρισκόμαστε σε ένα αγγλικό, μεγάλο σπίτι του 18ου αιώνα φτιαγμένο με καφετιά πέτρα. Ο τόπος, ο βιομηχανικός βορράς, είναι το Sheffield, η περιοχή δράσης του Robin Hood. Το σπίτι αυτό έχει τρεις ορόφους και περιβάλλεται από την υγρή φύση της περιοχής.

Στο σαλόνι του ισογείου είναι ζωντανές ακόμα οι συζητήσεις των ενοίκων μεταξύ τους αλλά και με τους επισκέπτες.

Ακούμε κάποιες από αυτές:

Η βιομηχανική Αγγλία διαγράφει την αγροτική. Μια έννοια διαγράφει μιαν άλλη. Η παλιά Αγγλία διαγράφει την καινούρια. Και η συνέχεια που απομένει δεν είναι οργανική μα μηχανική.

Η κοινή γνώμη παρακολουθεί τα γεγονότα με σκεπτικισμό, επιφύλαξη και φόβο.

Όταν ήμουν κορίτσι (λέει μια κυρία της περιοχής) τούτο το ορυχείο το θεωρούσαν το καλύτερο της χώρας και όποιος δούλευε εδώ ήταν περήφανος. Τώρα λένε ότι το πλοίο βουλιάζει και είναι καιρός να φύγουν όλοι..άλλοι λένε πως δε φεύγουν γιατί φοβούνται και σιχαίνονται όλες αυτές τις μηχανές που τους βάζουν να χειρίζονται.

Μπροστά από τα μάτια μας περνά σαν ταινία η ιστορία των Λουδιτών, του κινήματος που αναπτύχθηκε στην ευρύτερη αυτήν περιοχή της Αγγλίας έναν αιώνα πριν, (1811-1814). Οι λουδίτες με εξεγέρσεις και κα­τα­στρο­φές μηχανημάτων και εργοστασίων εκδήλωναν την εχθρότητα των ανθ­ρώπων απέναντι στις μηχανές που θα άλλαζαν συθέ­με­λα τη ζωή τους. Εύκολα κάνουμε το συσχετισμό με την αρχή του 20ου αιώνα όπου οι αλλαγές παρουσιάζουν ομοιότητες. Η νέα φάση εκβιομηχάνισης φαίνεται ως λύση αλλά και εχθρός.

Οι άνθρωποι παρουσιάζονται διχασμένοι απέναντι σε αυτήν. Από τη μια πλευρά βρίσκονται αυτοί που θέλουν να δια­τη­ρή­σουν τα κεκτημένα τους αξιοποιώντας τις ευ­καιρίες της βιομηχανικής ανάπτυξης και από την άλλη εκείνοι που αντι­πα­λεύ­ουν την εκβιομηχάνιση και επιθυμούν τη διατήρηση της ισορροπίας που είχαν πριν από αυτήν:

… και στο κάτω- κάτω της γραφής ποιος πήρε από τους ανθρώπους τη φυσική τους ζωή και την ανθρωπιά τους και τους έδωσε τούτη τη βιομηχανική φρίκη…

Πάνω στο τραπέζι του σαλονιού υπάρχουν άρθρα για τη σοβιετική επανάσταση. Οι μεγαλοαστοί ανησυχούν από την ενδεχόμενη διάδοση του μπολσεβικισμού στο συντηρητικό περιβάλλον της επαρχίας της Αγγλίας.

Ο σοσιαλισμός, μπολσεβικισμός έχουν διαδοθεί στον κόσμο (της επαρχίας τους); Ω! έκανε εκείνη! Ακούγονται μερικοί φωνακλάδες. Γυναίκες κυρίως που έχουν βουτηχτεί στα χρέη. Οι άνδρες δεν πολυδίνουν σημασία. Δεν νομίζω πως οι άνδρες του Τέρβεσολ θα γίνουν ποτέ Κόκκινοι. Είναι πολύ αξιοπρεπείς για κάτι τέτοιο. Οι νεότεροι όμως λένε τις μπούρδες τους πού και πού… όταν λοιπόν δεν έχουν λεφτά ακούνε τις αερολογίες των κόκκινων. Κατά βάθος, όμως, δεν τις πιστεύει κανείς.

Σε μιά γωνία του σαλονιού υπάρχουν εικόνες από φουτουριστικά έργα.

Εκεί στον κόσμο των μηχανικά άπληστων… με τα φώτα που σπιθοβολούσαν, τα καυτά μέταλλα που ξερνούσαν και το μουγκρητό της κίνησης.

Το καλλιτεχνικό αυτό κίνημα εξυμνούσε το μεγαλείο των μηχανών και τις αναγνώριζε ως μέσο προόδου και εξέλιξης.

Στον επάνω όροφο βρίσκονται τα υπνοδωμάτια με ρούχα εποχής και παρουσιάζεται ο τρόπος ένδυσης της μεγαλοαστικής τάξης. Τα παράθυρά του είναι ανοιχτά στο δάσος με το οποίο γειτονεύει το σπίτι. Στον εξωτερικό χώρο υπάρχουν νοητές πινακίδες με την περιγραφή της φύσης με λεπτομέρειες στα δένδρα και στα φυτά.

Στον τρίτο όροφο, στο ψηλότερο σημείο του σπιτιού, υπάρχει το σαλονάκι της λαίδης. Στους τοίχους κρέμονται γερμανικά αντίγραφα των Ρενουάρ και Σεζάν. Είναι το μοναδικό μοντέρνο δωμάτιο του σπιτιού.

Στον υπόγειο χώρο βρίσκουμε μια άλλη ενότητα του φανταστικού αυτού μουσείου που αναφέρεται σε παλιά έπιπλα γεμάτα ρούχα. Απομεινάρια εργαλείων της εποχής που χρησιμοποιούσαν οι υπηρέτες, δείγματα της ζωής της κατώτερης τάξης.

Ο Ντ. Χ. Λώρενς, γιος ανθρακωρύχου και δασκάλας, ξεπέρασε τη μοίρα του πατέρα του και έγινε δάσκαλος. Μέσω αυτού του έργου, αν και επιδίωξε μια κα­ταγγελία στα πουριτανικά ήθη της εποχής, δεν περιορίσθηκε στη θρησκευτική προσέγγιση, αντίθετα αναφέρει τις κοινωνικές αλλαγές, τις οποίες καταγράφει με πολλές λεπτομέρειες σαν να ήταν ιστορικός ή αν­θρωπολόγος και το λιγότερο που μπορεί να θεωρήσει κανείς αυτό το βι­βλίο είναι πορνογραφικό.

Κατανοούμε την απαγόρευσή του από το κατεστημένο της εποχής, άλλωστε είναι αδύνατον να το εξετάσουμε με τα σημερινά κοινωνικά δεδομένα. Εγώ περπάτησα στις σελίδες του σαν να ήμουν μέσα σε ένα μουσείο της επαρχιακής Αγγλίας. Ενα μουσείο που παρουσιάζει τις ιστορίες των ανθρώπων και του χώρου, που κάνει τους ανθρώπους να σκεφτούν για το παρόν και το μέλλον τους.

Προτείνω λοιπόν τη μουσειακού χαρακτήρα αφήγηση μιας εποχής που δεν υπάρχει πια ως εναλλακτικό τρόπο διαβάσματος ενός τόσο γνωστού βιβλίου .

Σχολιάστε το άρθρο

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Πολύ ωραία και πρωτότυπη ιδέα, Μίνα. Θα μπορούσες να φτιάξεις μια ολόκληρη σειρά από μουσεία μέσα από περιγραφές βιβλίων. Και μετά να δημιουργήσεις το δικό σου Μουσείο της αθωότητας σαν εκείνο του Ορχάν Παμούκ.

  • Pingback: Αγαπημένα βιβλία των φίλων του P & I — People & Ideas

  • Μίνα Καραγιάννη

    Λητω αυτο το συναισθημα μου δημιουργηκε απο την αφηγηση του συγκεκριμενου συγγραφεα.
    Οταν διαβασα το Μουσειο της Αθωότητας μου γεννηθηκε η επιθυμια να το πεταξω αλλα ηταν δωρο τηΣ κορηΣ μου.
    Το πλεον εξοργιστικο ειναι οτι εφτιαξε και πραγματικο μουσειο απο αυτο το ολιγιστο πραγμα των σελιδων του. Οποιος ανθρωπος εχει στοιχειωδως διαβασει ή ασχοληθει με τα μουσεια, οχι ως επισκεπτης, ισως συμφωνει.
    Διαπραγματευθηκε με ελαφροτητα θεμελιωδεις εννοιες οπως Συλλογη, Τεκμηριωση, Συντηρηση.
    Αν ο μοναδικοΣ στοχος ειναι η ματαιοδοξη πρωτυπια κενη περιεχομενου το πετυχε.

    • Μίνα μου, να σου πω την αλήθεια δεν το έχω διαβάσει, απλώς έχω ακούσει για την ιδέα του. Δεν ξέρω, το μόνο δικό του βιβλίο που διάβασα είναι αυτό για την Κων/πολη που μου άρεσε πολύ. Πρέπει πάντως τα μισά του βιβλία να είναι καλά και τα άλλα μισά βαρετά, απ’ό,τι έχω ακούσει.

      • Πολλοι συμφωνουν οτι μιλαμε για την προ και μετα Νομπελ εποχη του.

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.