Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Γιατί τόσα ανθρώπινα σπερματοζωάρια;

Η παραγωγή σπερματοζωαρίων στον άνθρωπο είναι σε ύφεση. Αυτό είναι γεγονός και παρατηρείται εδώ και αρκετές δεκαετίες. Το αποδεικνύουν στατιστικές μελέτες αναδρομικές (οι λεγόμενες μετα-αναλύσεις) που αφορούν την περίοδο 1935 έως την δεκαετία του ’90 και συμπεριλαμβάνουν είτε δεδομένα από τη διεθνή βιβλιογραφία ή ενδοεργαστηριακά στοιχεία από δότες σπέρματος: τα τελευταία 50 χρόνια η παραγωγή των ανθρωπίνων σπερματοζωαρίων μειώθηκε κατά μέσο όρο 1% με 1,5% ανά έτος. Δηλαδή κατά το ήμισυ σε παγκόσμιο επίπεδο μέσα σε 50 χρόνια! Μελλοντικές μελέτες θα δείξουν τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της γονιμότητας αλλά αυτή η τάση προμηνύει ότι η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή θα έχει όλο και μεγαλύτερη ζήτηση.

Βέβαια αυτή η τάση δεν είναι ίδια σε όλα τα σημεία του κόσμου: ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα είναι στην αγροτική περιοχή της Μινεσσότα των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία κατέχει το μικρότερο ποσοστό σπερματοζωαρίων ανά χιλιοστό του λίτρου (ml) σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπροσθέτως, σε απόλυτους αριθμούς, η παραγωγή σπερματοζωαρίων κυμαίνεται από μια μέρα στην άλλη έως και 70%. Η τιμή των 20 εκατομμυρίων σπερματοζωαρίων ανά ml θεωρείται ικανοποιητική και αρκετή για να έχει κανείς πιθανότητες γονιμοποίησης. Αλλά μόλις 5 εκατομμύρια ανά ml λιγότερο και θα χρειαστεί πολύ πιθανώς υποστήριξη για ΥΒΑ.

Τι προκαλεί αυτή τη μείωση; Ένα πολυσύνθετο σύνολο από αίτια που επιδρούν ως ενδοκρινολογικές διαταραχές και συγκεκριμένα στο ανδρικό ορμονικό σύστημα. Απαντούν σε τέσσερις κατηγορίες παραγόντων.

Είναι κατ’αρχήν οι χημικοί παράγοντες, που δεν είναι σίγουρο ότι ακόμα και σε μικρές ποσότητες δεν επηρεάζουν τον οργανισμό που τις αποθηκεύει. Από αυτές είναι το bisphenol A που υπάρχει στα πλαστικά (για παράδειγμα στα μπιμπερό) και λειτουργεί σαν γυναικεία ορμόνη. Είναι επίσης όλα τα phatalates που βοηθούν τα πλαστικά να είναι πιο εύκαμπτα (όπως την πλαστική μεμβράνη στα τρόφιμα) αλλά επειδή δεν είναι μονιμοποιημένα στην επιφάνεια, περνούν εύκολα στο περιβάλλον άρα σε μας. Οι συγκεκριμένες ουσίες μπλοκάρουν την παραγωγή της ανδρικής ορμόνης τεστοστερόνης – θηλυκοποιούν έτσι το ανδρικό φύλο- και επιδρούν στη γονιμότητα του.

Είναι επίσης οι φυσικοί παράγοντες όπως η θερμότητα. Μια διαφορά μόλις 1 βαθμού Κελσίου στη θερμοκρασία των όρχεων ελαττώνει την παραγωγή σπερματοζωαρίων. Αυτό συμβαίνει όταν κρατάτε τον φορητό υπολογιστή πάνω στα πόδια σας ή φοράτε πολύ εφαρμοστά παντελόνια.

Τρίτο αίτιο είναι οι βιολογικοί παράγοντες που σχετίζονται με τις σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες, οι οποίες είναι τα τελευταία χρόνια σε έξαρση και γενικά τις ασθένειες του γενετικού συστήματος ενώ, τέλος, μια άλλη ευρύτερη κατηγορία συμπεριλαμβάνει τις κοινωνικο-πολιτιστικές συνήθειες όπως αυτές του καπνίσματος και της κατανάλωσης οινοπνεύματος.

Όλα αυτά συνθέτουν ένα φόντο πάνω στο οποίο επιδρά και η επιγενετική κληρονομιά μας, δηλαδή το αποτύπωμα του περιβάλλοντος στο γενετικό υλικό των προγόνων μας που περνάει στις μεταγενέστερες γενιές.

Γιατί όμως μια μείωση μόλις 5 % στον πληθυσμό των σπερματοζωαρίων είναι τόσο δραματική; Τα δεδομένα της φυσιολογίας της αναπαραγωγής το εξηγούν: από τα 200 εκατομμύρια σπερματοζωάρια που κατά μέσον όρο εναποτίθενται στο σώμα της γυναίκας ένα μόνο θα φτάσει στο τέρμα και στην γονιμοποίηση του ωαρίου. Μιλάμε για μια φοβερή μάχη επιβίωσης ή για κανονική γενοκτονία.

Θυμάστε ίσως την ταινία του Woody Allen “Τα πάντα γύρω απ’το σεξ “ ή έχετε δει ένα γαλλικό ντοκυμαντέρ της ARTE  που μεγεθύνει 34000 φορές τα σπερματοζωάρια μεταμορφώνοντας τα σε κομπάρσους χαμένους σε μια τρομερή έρημο, σκιαγραφώντας έτσι το ταξίδι τους στο σώμα της γυναίκας ως εφιαλτική περιπέτεια ζωής ή θανάτου.


spermatozoïdes, que le meilleur gagne 1_3 από einstein-rosen-podolsky

Tι έχουν πράγματι να αντιμετωπίσουν; Το όξινο και εχθρικό περιβάλλον του κόλπου, τον θανατηφόρο λαβύρινθο της εισόδου της μήτρας, τα λευκά κύτταρα του αίματος της γυναίκας, να μην χαθούν στο δρόμο ούτε να ξοδέψουν πολλή ενέργεια, να φτάσουν στη σωστή σάλπιγγα τη σωστή ώρα, να μπορέσουν να ενεργοποιηθούν ώστε ένα και μοναδικό να εισχωρήσει στο ωάριο και βασικά να έχουν τύχη.

Η συμμετοχή στο διαδικτυακό παιχνίδιThe Great Sperm Race” θα σας κάνει να συνειδητοποιήσετε στην πράξη ότι το να φτάσουν στο τέρμα ένα ή δυο σπερματοζωάρια είναι πράγματι άθλος και ότι το να παράγει κανείς πολύ υλικό είναι άκρως σημαντικό.

Σχολιάστε το άρθρο

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.