Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Πηγαίνετε στο Μπενάκη, άνοιξε ξανά ο Μέντης!

Αντώνης Μπενάκης ή Τρελλαντώνης, 1873-1954, εθνικός ευεργέτης, πολιτικός, ιδρυτής του μουσείου Μπενάκη. Σπύρος Μέντης, έμπορος, καζάζης (μεταξουργός), ιδρυτής (1861) του πρώτου εργοστασίου νηματουργίας στο Ναύπλιο. Δύο βίοι επιτυχημένοι σε κοντινές εποχές. Σε τέταρτη γενιά η περιουσία και των δύο περνά κρίση και ενώνονται για να  αλληλοστηριχθούν.

Οι πρώτοι πελάτες του Μέντη προέρχονταν από τη βασιλική αυλή του Όθωνα στο Ναύπλιο. Όταν αυτή «μετακόμισε» στην Αθήνα, ήρθε μαζί και ο Μέντης. Γνωστή για την εξαιρετική ποιότητα των πρώτων υλών της, η βιοτεχνία του Μέντη κατάφερε από νωρίς να κλείνει μεγάλες παραγγελίες. Γαλόνια, τρέσες, σιρίτια, κορδόνια, φούντες και περίτεχνα αμπράζ ήταν τα υλικά που προμηθεύονταν από τους χώρους της βιοτεχνίας κορυφαίοι ενδυματολόγοι και σχεδιαστές μόδας.

Το Προεδρικό Μέγαρο, η Βασιλική και κατόπιν Προεδρική Φρουρά, το Λύκειο Ελληνίδων, το Θέατρο Ελληνικών Χορών Δ. Στράτου, μεγάλα ξενοδοχεία της Ελλάδας και του εξωτερικού. Ακόμη, κληρικοί, υποδηματοποιοί, κοσμηματοπώλες και κατασκευαστές επίπλων ήταν μεταξύ των πελατών του. Στο πέρασμα του χρόνου η πορεία της επιχείρησης, η οποία στις καλές της στιγμές απασχολούσε 220 υπαλλήλους – κυρίως γυναίκες – επηρεάστηκε από γεωπολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αναταραχές. Το 2004 που κατέβασε οριστικά τα ρολά της είχε μόνο 4 υπαλλήλους.

Όλα αυτά τα χρόνια ο Α. Μπενάκης και ο Σ. Μέντης δεν ξέρω αν είχαν συναντηθεί. Είναι πολύ πιθανό τα χρυσά σιρίτια του ενός να έντυναν τις κυρίες της οικογένειας του άλλου. Συναντήθηκαν, όμως, όταν ο Σπύρος Μέντης δισέγγονος του ιδρυτή αποφάσισε το 2011 να δωρίσει το εργοστάσιο με τον εξοπλισμό και το υλικό που είχε απομείνει στο μουσείο Μπενάκη. Ο Μέντης, αναγνωρίζοντας στο μουσείο το ρόλο του θεματοφύλακα της παράδοσης, προσδοκά ότι μπορεί να διασφαλίσει τη συνέχεια των παραδοσιακών τεχνικών της ιστορικής βιοτεχνίας. Το μουσείο από την πλευρά του θα μετατρέψει το εργοστάσιο Μέντη σε ζωντανό εργαστήριο, εξασφαλίζοντας τη συνέχεια μιας παράδοσης, αλλά και για να δώσει στον εαυτό του μια πνοή οικονομικής αισιοδοξίας στους χαλεπούς αυτούς καιρούς.

Στις 2-12-12 με την ευκαιρία της έκθεσης «Ανοίγει ξανά ο Μέντης» είχε στηθεί στο Μπενάκη της Πειραιώς μια μεγάλη γιορτή. Ο ισόγειος χώρος είχε γεμίσει κουβαρίστρες, κουτιά με τρέσες, σιρίτια και κουμπιά, όλα από του Μέντη. Είχαν επιστρατευθεί οι εθελόντριες από το σύλλογο των φίλων του μουσείου. Γνωστές κυρίες των γραμμάτων και της τέχνης, όρθιες, διέθεταν έναντι μικρού αντιτίμου σε μικρούς και μεγάλους – κυρίως γυναίκες- αλλά και άντρες, όλο αυτό το υλικό που έμοιαζε να είχε βγει από το μπαούλο της προγιαγιάς. Το μουσείο κάλεσε τους φίλους του και αυτοί πήγαν να βοηθήσουν. Τα μουσεία στηρίζονται πολύ στους συλλόγους των φίλων τους.

Η γνωστή και αγαπημένη καλλιτέχνις της βελόνας Άννα Θεοχαράκη μάθαινε στα παιδιά πώς να φτιάχνουν όμορφα χειροτεχνήματα με κλωστές και χαρτί. Ακόμη, πολλοί καλλιτέχνες πήραν κλωστές από τον Μέντη και έφτιαξαν υπέροχα έργα (βραχιόλια, κολιέ, ζώνες, τσάντες, καπέλα). Τα υλικά του έδωσαν πνοή στις καλλιτεχνικές δημιουργίες οι οποίες βγήκαν από τα σαλόνια των σπιτιών και ήρθαν στο μουσείο. Το ιδιωτικό, το old fashion, με την περιορισμένη θέαση έγινε ξαφνικά δημόσιο χάρη στο μουσείο Μπενάκη. Το ευχάριστο ήταν ότι ο κόσμος περιεργαζόταν με μεγάλο ενδιαφέρον τα υλικά.

Εκείνο το πρωί της Κυριακής πολλά κουβάρια από χρυσά και χρωματιστά σιρίτια ξεκινούσαν από του Μέντη στην Πολυφήμου και έφταναν στο Μπενάκη της Πειραιώς. Θα έλεγε κανείς ότι έβλεπε όλα τα κουβάρια της ιστορίας των δύο οικογενειών αλλά και της δικής μας να κατηφορίζουν την οδό Πειραιώς. Έναν τόσο σημαντικό δρόμο για την βιομηχανία μας στον οποίον έχουν απομείνει ελάχιστα δείγματα και αυτά ερείπια. Ναι κάποτε είχαμε και παραγωγικό τομέα. Τον αφήσαμε όμως και ρήμαξε και μαζί με αυτόν και οι ζωές μας.

Είχα καιρό να δω τόσο πολύ κόσμο στο μουσείο. Οι άνθρωποι του μουσείου ήσαν πολύ ευχαριστημένοι με αυτό που γινόταν. Στο μουσείο αυτό πηγαίνουμε με τα παιδιά μας τις Κυριακές από την πρώτη στιγμή που φτιάχτηκε. Τα παιδιά μας και εμείς όλα αυτά τα χρόνια πήραμε σπουδαίες εμπειρίες και το αγαπάμε. Δεν γνωρίζω τα οικονομικά του. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Δεν ξέρω τι συνέβη και έφτασε σε αυτό το σημείο, αυτό που καταλαβαίνω όμως πολύ καλά είναι ότι χρειάζεται τη στήριξη όλων όσων ακόμη μπορούν να βοηθήσουν τον πολιτισμό να υπάρχει.

Για αυτό λέω: πηγαίνετε μια βόλτα στο Μπενάκη της Πειραιώς. Μην βιαστείτε να σκεφτείτε «έχουμε σοβαρότερα πράγματα να κάνουμε». Ναι έχουμε, αλλά αν δεν υπάρχει πολιτισμός δεν υπάρχει τίποτα. Τα μουσεία είναι ζωή, είναι άνθρωποι, είναι σπίτια, είμαστε εμείς.

Σίγουρα κάπου θα έχετε να βάλετε λίγη χρυσή τρέσα. Μπορείτε να φτιάξετε πανέμορφα χειροποίητα δώρα για τις μέρες που έρχονται με τις τρέσες και τα σιρίτια. Βλέπω επίσης, ότι οι φούντες που κρέμονται στα κλειδιά της κομότας της γιαγιάς σας έχουν φθαρεί..

Σχολιάστε το άρθρο

  • spiros o. mentis

    to arthro sas ine katapliktiko s i n h a r i t i r i a ne lipon thimame 17 eton tin kiria salvagou tis oikogenias benaki na agorazi siritia-ambrace klp arketa sihna….ke kapote akousa oti otan zitise kapios pelatis naparagili ambrace omia me ayta pou ftiahname gia to palati tou protinan na paragili mia paralagi pou kataskevazan gia to mpenaki …xoris korones . EFHARISTO

    • Athena Zographos

      Hi Spiro this is Athena Scouller
      How lovely to read about your family business I shall visit the museum when I am in Athens

  • ΜΙνα Καραγιάννη

    Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια.
    Ήταν πολύ χαρούμενο όλο αυτό το πολύβουο γυναικείο μελίσσι στην Πειραιώς εκείνη την ημέρα. Μετάνιωσα που δεν το πήρα σε video.
    Ήταν στρατηγική κίνηση και για τους δύο φορείς.
    Όπως και νάναι με κορώνες ή χωρίς ο Μέντης είναι μεγάλο κομμάτι της ιστορίας μας και τον ευχαριστούμε με τη σειρά μας.
    Καλή συνέχεια.

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.