Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Ο σούπερ-ήρωας του μέλλοντος θα είναι ο designer!

construction_tour_eiffel

Ο προσφιλής φιλόσοφος Μισέλ Σερ έχει εξηγήσει με γλαφυρό τρόπο τα σημάδια που κάνουν την εποχή μας, αυτή των νέων τεχνολογιών, κύριο σταθμό στην ανθρώπινη ιστορία και την εξέλιξη της κοινωνίας. Αυτά διαμορφώνουν και τα επαγγέλματα του μέλλοντος στο μέτρο που μπορούμε να τα προβλέψουμε. Έτσι φαίνεται πως το τρίπτυχο της επιτυχίας γιατρός-μηχανικός- δικηγόρος είναι καταδικασμένο να γίνει απαρχαιωμένο ή τουλάχιστον με τον τρόπο που το αντιλαμβανόμασταν μέχρι σήμερα. Επιλέξαμε λοιπόν να σας παρουσιάσουμε μια ομιλία του D. Sciamma, Διευθυντού ανάπτυξης και έρευνας στο Κολλέγιο Strate (Ανωτάτη Σχολή για το Design), ο οποίος πάνω από 30 χρόνια τώρα εξερευνά τη σχέση τεχνολογίας και ανθρώπου. Το μήνυμα που θέλει να περάσει είναι το εξής: το κεντρικό πρόσωπο του μέλλοντος, ο σούπερ-ήρωας, θα είναι ο designer. Την άποψή του υπερασπίζεται κάνοντας μια ιστορική αναδρομή στις κοινωνικές επαναστάσεις που έλαβαν χώρα στη Δύση τους τρεις τελευταίους αιώνες.

Ξεκινά με τον 18ο αιώνα και την επανάσταση στη γνώση που έφερε ο Διαφωτισμός. Εκείνη προήγαγε την πίστη στην απελευθέρωση των ανθρώπων: μπορούν να παρακάμψουν το Θεό και να πάρουν στα χέρια τους τη μοίρα τους, είτε συλλογικά είτε ατομικά. Όπως λέει ο μαθηματικός Λαπλάς στον Ναπολέοντα που απορεί για τον ισχυρισμό ότι η ύπαρξη του Θεού είναι άχρηστη ενώ «ο Θεός εξηγεί τα πάντα»: «ναι, αλλά δεν προβλέπει τίποτα!». Ουσιαστικά η μετατόπιση της υπαιτιότητας από τον Θεό στον Άνθρωπο δίνει μια τεράστια κινητήρια δύναμη για ανάπτυξη όχι μόνο στις επιστήμες αλλά και στην κοινωνία γενικά.

Σε συνέχεια ο 19ος αιώνας με τις εμβληματικές φιγούρες του Taylor, του Marx και του Darwin διαμορφώνουν εκ νέου τον άνθρωπο της εποχής εκείνης. Τον κατεβάζουν από το βάθρο υπεροχής στο οποίο ήταν μέχρι τότε, ενώ χάρη στον Mαρξ ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να διαμορφώσει την ιστορία του. Ο Taylor απογειώνει τη βιομηχανική επανάσταση δηλαδή τη δυνατότητα να παράγουμε μαζικά πράγματα με έναν τρόπο ευρηματικό (εις βάρος των πολλών και προς όφελος των λίγων). Είναι ο αιώνας της ενέργειας και ο αιώνας του μηχανικού που παίζει το ρόλο του διαμεσολαβητή μεταξύ των επιστημών και της καθημερινότητας.

Η μορφή του designer εμφανίζεται εκείνη την εποχή. Νωρίτερα στην ιστορία, οι τεχνίτες ήταν εκείνοι που κατείχαν την τεχνογνωσία και την αίσθηση της ομορφιάς. Με τον ερχομό της βιομηχανικής παραγωγής, αυτή η σχέση με το αντικείμενο και το όμορφο διαταράσσεται και ένα νέο επάγγελμα, εμφανίζεται, αυτό του ντιζάϊνερ. Εκείνος έχει στα χέρια του τη δύναμη να βελτιώσει την καθημερινότητα των ανθρώπων μέσα από τις διαδικασίες παραγωγής.

Ο 20ός αιώνας που έρχεται μετά, σφραγίζεται από τις μορφές του Freud, του Ford και τον Bernays (εφευρέτης της προπαγάνδας) και το πρόσωπο της κοινωνίας αλλάζει ξανά. Φτιάχνουμε πλέον τόσα αντικείμενα αλλά δεν ξέρουμε πού να τα πουλήσουμε. Η μόνη διέξοδος είναι να γίνουν οι μάζες καταναλωτές της ίδιας τους της παραγωγής. Γι’αυτό το σκοπό οι επιθυμίες των ανθρώπων γίνονται εργαλείο προς εκμετάλλευση, προς όφελος ενός συστήματος -της καταναλωτικής κοινωνίας. Το κεντρικό πρόσωπο του αιώνα αυτού γίνεται ο “μαρκετίστας” με το χαμόγελο της μόνιμης επιτυχίας ζωγραφισμένο πάνω του. Μια συνέχεια του μύθου του Hollywood, της μηχανής του ονείρου, της επιθυμίας… Καθιερώνεται το τρίγωνο -μηχανικός-άνθρωπος του μάρκετιγκ-designer… χωρίς να ξέρουμε αν τo design επισκιάζεται από το μάρκετιγκ ή γίνεται η χρήσιμη μορφή του;

Φτάνουμε στον 21ο αιώνα με κεντρικό πρόσωπο τον καθένα μας! Η επανάσταση των κοινωνικών δικτύων ( web 2.0, Fablab, opensource, wikileaks κ.τ.λ.) καλλιεργεί την ιδέα ότι η ζωή μας ανήκει. Η γνώση δεν μοιράζεται μόνο αλλά συνδημιουργείται από όλους. Υπάρχει η ανάγκη να σχεδιάσουμε τη ζωή τους, να ζούμε για να ζούμε, ενώ η ωραία ζωή διαμορφώνεται μέσα από τα αντικείμενα που χρησιμοποιούμε. Εκεί εμφανίζεται ο designer, ο ανώνυμος σχεδιαστής-δημιουργός. Από το σύνθημα “δώσε την ενέργειά σου” του 19ου, στο “δώσε τις επιθυμίες σου” του 20ου, κυριαρχεί σήμερα το “δώσε την ελεύθερη σκέψη σου”. It’s no “ do it”, nor “ buy it”, but “ live it”!

Ο 21ος είναι o αιώνας ενός Νέου Διαφωτισμού όπου θα επιβληθεί η μορφή του designer;

Σχολιάστε το άρθρο

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.