Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Πρέπει να μιλήσουμε για τον Kevin

WeNeedToTalkAboutKevin_2

Μου αρέσει πολύ να βλέπω ταινίες κοινωνικού περιεχομένου – ταινίες που κοιτούν την πραγματικότητα κατάματα, ενώ παράλληλα καταγράφουν και τα συναισθήματα των διαφόρων χαρακτήρων και πώς αυτοί συνδέονται με κοινωνικά φαινόμενα.

Η ταινία «Πρέπει να μιλήσουμε για τον Kevin» (We need to talk about Kevin), σε σκηνοθεσία Lynne Ramsay, με πρωταγωνιστές την Tilda Swinton (The Beach) και τον φρέσκο ηθοποιό Ezra Miller (City Island), κινείται γύρω από τη λεγόμενη αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας (antisocial personality disorder). Ο Kevin ήταν από μικρό ένα παιδί χωρίς διάθεση για παιχνίδι και συνεργασία. Αρνείτο να υπακούσει την μητέρα του και χαιρόταν όταν την πλήγωνε ή της δημιουργούσε εκνευρισμό (π.χ. στην σκηνή που της καταστρέφει το δωμάτιο που με τόση φροντίδα περιποιήθηκε). Παράλληλα, ενώ ανταγωνιζόταν τη μητέρα του, είχε καλές έως και πολύ φιλικές σχέσεις με τον πατέρα του, που του αγόρασε τόξο και του έμαθε τοξοβολία. Ο πατέρας του αρνείται να συνειδητοποιήσει ότι ο Kevin δεν είναι σαν όλα τα άλλα παιδιά της ηλικίας του, λόγω της αγάπης και της αδυναμίας που του έχει και λόγω της καλής σχέσης που αναπτύσσεται μεταξύ τους, ενώ η μητέρα του προσπαθεί απεγνωσμένα να τον καταλάβει και να τον πλησιάσει. Όλα αυτά, μέχρι που ο Kevin κάνει κάτι που δεν το περίμενε κανείς – όσο άσχημη συμπεριφορά και να είχε, αυτού του είδους η πράξη ήταν μια έκπληξη για τους δικούς του ανθρώπους.

Η αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας είναι μια συμπεριφορά πού έχει ως κεντρικό στοιχείο την εκμετάλλευση και την μετατροπή των οικείων προσώπων του πάσχοντος σε υποχείριά του. Παρ’ ότι η ταινία δεν δηλώνει καθαρά ότι ο Kevin πάσχει από αυτή τη διαταραχή, είναι αρκετά προφανές από τα διάφορα χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς του. Ο Kevin δεν δείχνει να έχει αισθήματα συμπόνιας απέναντι σε κανέναν και ιδιαίτερα απέναντι στην μητέρα του, στην οποία δεν χάνει ευκαιρία να μιλήσει σκληρά και με μίσος (π.χ. στην σκηνή όπου κάθονται μαζί στο εστιατόριο και την ειρωνεύεται χωρίς λόγο). Απέναντι στον πατέρα του φαίνεται τελικά να έχει «χειριστική συμπεριφορά»: τον εκμεταλλεύεται, λόγω του καλού και ήρεμου χαρακτήρα του, για να κερδίσει διάφορα πράγματα (π.χ. το τόξο, ή την εύνοιά του ώστε να ταλαιπωρεί την μητέρα του και να δημιουργεί έριδες μεταξύ των γονιών του). Εκδηλώνει σκληρή συμπεριφορά απέναντι στα ζώα (π.χ. απέναντι στο μικρό ινδικό χοιρίδιο της αδελφής του, το οποίο –αν και δεν δηλώνεται άμεσα στην ταινία, σκότωσε ο ίδιος). Αυτά είναι κάποια απ’ τα χαρακτηριστικά που ορίζουν τους λεγόμενους sociopaths.

Η ταινία έχει ως ένα από τα βασικά της θέματα το κατά πόσον η φύση και το περιβάλλον παίζουν ρόλο στη διαμόρφωση και την ψυχική ανάπτυξη του ατόμου. Παρ’ ότι η διαταραχή που προαναφέρθηκε φαίνεται να έχει βιολογικές βάσεις, το περιβάλλον φαίνεται να παίζει και αυτό κάποιον ρόλο στο αν θα υποβοηθηθεί η εκδήλωση αντικοινωνικής συμπεριφοράς. Ο Kevin, από μικρός, είναι ένα παιδί ανικανοποίητο και ψυχρό (π.χ. στην σκηνή όπου η μητέρα του τού πετάει την μπάλα περιμένοντας ανταπόκριση), όμως κατά πόσο το περιβάλλον στο οποίο γεννήθηκε, είναι ιδανικό για τη σωστή ανάπτυξη ενός παιδιού; Η Eva (η μητέρα του Kevin) δεν είναι σίγουρη για την μητρότητα, δεν ξέρει αν θέλει να αποκτήσει παιδί. Δεν ξέρει καν τι αισθήματα τρέφει απέναντι στο παιδί της. Η αδιαφορία και η ψυχρότητά του σε συνδυασμό με την δική της αβεβαιότητα δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο: εκείνη, πάνω στην ένταση της στιγμής, ασκεί σωματική βία πάνω του όταν είναι μικρός και αρνείται να την υπακούσει κοροϊδεύοντάς την. Εκείνος λέει ψέματα στον πατέρα του για το πώς χτύπησε το χέρι του, όχι από αισθήματα κατανόησης και συγχώρησης απέναντι στην μητέρα του, αλλά γιατί έτσι την μετατρέπει σε συναισθηματικό του υποχείριο. Υπάρχει ένα μυστικό μεταξύ τους που αν αποκαλυφθεί, θα τινάξει το γάμο της Eva στον αέρα. Η Eva, μάλιστα, σε κάποιο σημείο του αποκαλύπτει, φανερά ταραγμένη, ότι ήταν ευτυχισμένη πριν έρθει ο Kevin στον κόσμο, φέρνοντας στην επιφάνεια τα συναισθήματά της για την μητρότητα. Ήταν όντως έτοιμη να θυσιάσει την ζωή και την καριέρα της (ταξιδιωτική συγγραφέας) για την οικογένειά της;

Η ταινία, κατά την ταπεινή μου γνώμη (έχοντας ελάχιστες γνώσεις σκηνοθεσίας), είναι άψογα γυρισμένη με έξυπνους συμβολισμούς που την φορτίζουν συναισθηματικά. Η Eva συχνά απεικονίζεται να καθαρίζει το σπίτι της από κόκκινη μπογιά, συμβολίζοντας την πράξη του Kevin και το πώς έβαψε και αυτή τα χέρια της με αίμα, όντας μητέρα του, άρα και ιδιαίτερα σημαντική στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του. Απεγνωσμένα, προσπαθεί να αποποιηθεί την ταμπέλα της ανεύθυνης μητέρας , με την οποία στιγματίστηκε από την γειτονιά της και το εργασιακό της περιβάλλον. Η ιστορία της Eva και του Kevin ξετυλίγεται μέσα από flashbacks : η μητέρα θυμάται και ξαναθυμάται πώς έβαψε τα χέρια της με αίμα. Παράλληλα, η ταινία επιστρέφει και στο παρόν δείχνοντάς μας πώς η Eva προσπαθεί να ξαναχτίσει τη ζωή της, έχοντας όμως χάσει τον δυναμισμό και την αυτοπεποίθησή της.

weneedtotalkaboutkevin

Η ταινία δεν είναι φετινή. Όμως, για μένα αυτή η ταινία ήταν σημαντική γιατί παρουσιάζει ένα καίριο ζήτημα. Η οικογένεια του Kevin δεν κατάλαβε ή δεν ήθελε να συνειδητοποιήσει την διαταραχή του γιου; Πόσες οικογένειες σήμερα αρνούνται να δουν την αλήθεια για τους οικείους τους, φοβούμενες τον στιγματισμό και πεπεισμένες ότι «τέτοια πράγματα» δεν μπορούν να συμβούν στα δικά τους μέλη; Αυτά τα «πράγματα» δεν αφορούν απαραίτητα ψυχικές διαταραχές, αλλά και εθισμούς, όπως αλκοόλ και ναρκωτικά. Ήθελα πολύ να γράψω ένα άρθρο για αυτή την ταινία, την οποία και προτείνω σε όλους. Παραβιάζει τις κλειδωμένες πόρτες των προβληματικών οικογενειών (με τον έναν ή τον άλλο τρόπο) και απογυμνώνει το μύθο της «τέλειας» οικογένειας που είναι τόσο πολύ αγαπητός στις δυτικές κοινωνίες.

Σχολιάστε το άρθρο

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Έχω ακούσει πολλά γι’αυτό το βιβλίο αλλά δεν έτυχε να το διαβάσω. Η ανάλυση της Εύας Π. πολύ ενδιαφέρουσα, εξετάζει από κάθε πλευρά τη σχέση μητέρας και γιού.

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.