Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Νύφες στο μουσείο Μπενάκη!

Benaki-brides-dresses

Η νύφη κάνει το νυφικό ή το νυφικό τη νύφη;

Αν και δεν έχουμε διάθεση να παραφράσουμε τη λαϊκή ρήση με το ράσο, αυτό είναι ένα ερώτημα που γεννιέται καθώς περιδιαβαίνει κανείς την έκθεση «Νύφες: Παράδοση και Μόδα στην Ελλάδα» στο μουσείο Μπενάκη στο κτήριο της οδού Πειραιώς.

Η έκθεση συγκροτήθηκε από τη συλλογή νυφικών φορεμάτων του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος (ΠΛΙ) και του μουσείου Μπενάκη. Πρόκειται για έναν μεγάλο αριθμό ενδυμάτων, που ξεχωρίζουν για την λεπτοδουλεμένη τεχνική τους, για τα εξαιρετικής ποιότητας υφάσματα (μετάξι, δαντέλα, τούλι) και τα πρωτοποριακά σχέδια, ευρωπαϊκής αλλά και εγχώριας προέλευσης.

Σε μια από τις μικρές αίθουσες του κτηρίου, το στήσιμο της έκθεσης είναι λίγο άνευρο. Είναι όλα τοποθετημένα στο κέντρο σε υπερυψωμένη βάση και μπροστά τους (αν και πολύ χαμηλά) υπάρχει μικρό κείμενο με λεπτομέρειες για την προέλευση του ενδύματος καθώς επίσης φωτογραφία και το όνομα του φορέα και του δωρητή. Στους γύρω τοίχους υπάρχει μια ροή από ανατυπωμένες ασπρόμαυρες φωτογραφίες γάμων.

Πολύ ωραία ιδέα είναι ο «γιούκος», ο γνωστός τρόπος τοποθέτησης των κλινοσκεπασμάτων στα παλιά σπίτια. Πρόκειται για το μπαούλο με τα αντικείμενα της προίκας, πάνω στο οποίο στοίβαζαν τα καθημερινά στρωσίδια, κουβέρτες, μαξιλάρια. Πολλές γυναίκες όπως και η γιαγιά μου, που είχε κάψει τον γιούκο δύο φορές, συνήθιζαν να βάζουν το εικονοστάσι με το καντήλι εκεί επάνω.

Στην αφετηρία της δεξιόστροφης εκθεσιακής διαδρομής βρίσκεται το περίφημο στόλισμα κεφαλής Αθηναίας νύφης όπως το απεικόνισε ο Louis Dupre ο γάλλος ζωγράφος, φιλέλληνας και αρχαιολάτρης όταν ήρθε στη χώρα μας το 1819.

Wedding_in_Athens

Είναι τοποθετημένο πάνω από τη νυφιάτικη αθηναϊκή φορεσιά και μεταφέρει την νυφική παράδοση της περιοχής είκοσι χρόνια πριν την καθιέρωση του λευκού νυφικού μετά το γάμο της βασίλισσας Βικτωρίας της Αγγλίας το 1840. Είναι όμως αποκομμένο και δεν καταφέρνει να αποτελέσει (αν αυτός είναι ο σκοπός ) συνδετικό κρίκο ενδυματολογικής συνέχειας. Αν και η αίθουσα είναι μικρή, φαίνεται μισογεμάτη. Ο φωτισμός αν και είναι διακριτικός είναι άτονος. Δεν είναι λαμπρός όπως θέλουν να είναι οι νύφες και θεατρικός όπως συχνά μοιάζει η τελετή του γάμου. Τα χρώματα στους τοίχους δεν μπορούν να υποστηρίξουν ρούχα με το ίδιο χρώμα.

Bridal_dresses_2

Το ΠΛΙ δηλαδή η ψυχή του η κα Ιωάννα Παπαντωνίου, έχει συνδέσει το όνομά της με εκθέσεις-υπερπαραγωγές στο μουσείο Μπενάκη όπως οι εκθέσεις «Πτυχώσεις» και «Ενδύεσθαι». Η προετοιμασία για την πρώτη κράτησε 3,5 χρόνια και την επωμίσθηκαν το ΠΛΙ και ο κ. Βασίλης Ζηδιανάκης που έχει σχεδιάσει και διοργανώσει τις επίσης πρωτοπόρες εκθέσεις «Χράτς, μόδα από χαρτί» και «Arrrgh! Τέρατα και Σημεία στη Μόδα» στο ίδιο κτήριο. Όλες αυτές οι διοργανώσεις έδωσαν μια εικόνα για το πώς μπορεί να είναι μια σύγχρονη, ελκυστική και γεμάτη καινοτομίες έκθεση. Βέβαια, άλλο το 2004 και άλλο το 2014. Όπως το έχουμε ξαναπεί και τότε που γράφαμε για τον Μέντη, το μουσείο Μπενάκη έχει δυσκολίες. Ως εκ τούτου δεν διοργανώνει πια εκθέσεις όπως τότε με προϋπολογισμό που ήξερε ότι μπορεί να τον καλύψει και χορηγούς που ήξερε ότι μπορεί να βρει. Οι εκθέσεις του συνεχίζουν να αξίζουν την επίσκεψή μας αλλά είναι πια χαμηλού κόστους.

Ένα από τα πολλά οφέλη της επίσκεψης προκύπτει από την προσεκτική παρατήρηση των ενδυμάτων και των φωτογραφιών. Οι αλλαγές στις γαμήλιες τελετές είναι παραπάνω από εμφανείς. Υπάρχουν οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες από γάμους της επαρχίας του 20ού αιώνα στις οποίες απεικονίζονται οι δύσκολες συνθήκες της επαρχίας. Εκεί οι νύφες είναι ντυμένες με την παραδοσιακή φορεσιά του τόπου τους, πηγαίνουν στο γάμο πεζή, συνοδευόμενες από μουσική. Οι φωτογραφίες είναι λίγες, έχουν φόντο τα πέτρινα φτωχικά σπίτια και οι νεόνυμφοι έχουν ένα αμήχανο χαμόγελο.

Στις φωτογραφίες από γάμους στις πόλεις που ως εικόνα μας είναι και πιο οικεία, οι νύφες φορούν ραμμένα νυφικά, προσαρμοσμένα στην ιδέα της εποχής για την τελετή του γάμου. Είναι άβαφες και πολλές από αυτές έχουν περάσει την αναμενόμενη ηλικία γάμου. Οι τελετές μοιάζουν απλές, ρεαλιστικές χωρίς παιγνιώδεις ή εκκεντρικές καινοτομίες.

Ο γάμος διαχρονικά είχε υψηλό κόστος λόγω της προίκας. Οι άνθρωποι έλεγαν «άμα δεν χτίσεις και δεν παντρέψεις..». Τα τελευταία χρόνια ο θεσμός της προίκας έχει ατονήσει ως προϋπόθεση αλλά υπάρχει ως αναγκαιότητα το αντικείμενό του. Οι τελετές έχουν γίνει πανάκριβες υπερπαραγωγές, το κόστος των οποίων ξεπερνά τη φαντασία ενός απλού ανθρώπου και συχνά είναι απαγορευτικό. Πόσα χρήματα ξοδεύονται- αλλοίμονο- στο σκεπτικό «μια φορά παντρεύομαι»! Η τεχνολογία και η βιομηχανία της ομορφιάς έχουν επιφέρει μεγάλες αλλαγές στις γαμήλιες τελετές. Τα γαμήλια ενδύματα ακολουθώντας έναν σύγχρονο ενδυματολογικό κώδικα συχνά βγάζουν εκτός εαυτού τους ιερωμένους.

Σκέφτομαι ότι αν μια υποψήφια νύφη επισκεφθεί την έκθεση θα πάθει πολιτιστικό σοκ από τις διαφορές. Είναι όμως πολύ χρήσιμο γιατί θα συλλογισθεί ελεύθερα και θα αναζητήσει την αληθινή αξία των πραγμάτων.

Προτείνω να επισκεφθείτε την έκθεση. Ενημερωθείτε για τις μειωμένες τιμές εισόδου και συνδυάστε την επίσκεψη με την τούρτα αμυγδάλου στο καφέ του μουσείου. Η γεύση της θα σας αποζημιώσει για όλα. Ο κατάλογος της έκθεσης ο οποίος έχει τη μορφή τετραδίου με σπιράλ μπορεί να δώσει πολλές διαχρονικές ιδέες για αυτό που άλλοτε θεωρείτο ένα και μοναδικό νυφικό φόρεμα.

Υ.Γ.: Το άρθρο δεν αποτελεί διαφημιστική καταχώρηση.

Σχολιάστε το άρθρο

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.