Έχετε δημιουργική σκέψη; Σας αρέσει να μοιράζεστε τις γνώσεις σας και να διευρύνετε τους ορίζοντές σας; Αν ναι, τότε το People & Ideas είναι για σας. Μπορείτε απλώς να γίνετε αναγνώστης του ή να κάνετε ένα παραπάνω βήμα: να γίνετε επιμελητής περιεχομένου ή δημιουργός περιεχομένου. Έτσι παρακολουθείτε, δημιουργείτε, βιώνετε και μεταδίδετε την μάθηση αεί διδασκόμενοι προς όφελος όλων.

Η επιστροφή του ιππότη…σε ένα ταξίδι κινηματογραφικό

split

Πριν από λίγες εβδομάδες πήγα να ξανασυναντήσω τον ιππότη και το τάμα του, αφού καθώς φαίνεται οι μοίρες μας συνεχίζουν να συναντιούνται. Το ταξίδι μου προς το Φεστιβάλ Κινηματογραφικής Ταινίας στο Σπλιτ της Κροατίας, ξεκίνησε με βροχή ένα πρωί του Νοεμβρίου από Θεσσαλονίκη για να καταλήξω το απόγευμα τρεχάτη μέσω Μονάχου και Ζάγκρεμπ, να προσγειωθώ σε μια ζεστή πόλη με τη μυρωδιά της θάλασσας και να βρεθώ ξαφνικά σε μια αίθουσα μουσείου. Ρώτησα «την έδειξαν;» «όχι ακόμα» μου είπε η Lada με τα βαριά της Αγγλικά. Η τελευταία μου πτήση έφτασε με μεγάλη καθυστέρηση. Επειδή το φοβόμουν, ευτυχώς μετακίνησαν την ταινία μας για τις 8 το βράδυ. Το μουσείο, όπου προβλήθηκαν οι ταινίες, έχει μια αίθουσα με περίπου 200 καθίσματα, και βλέπεις τις προβολές ανάμεσα σε δύο μεσαιωνικά κιβώρια. Δεν είχε και μεγάλη προσέλευση, το πολύ 150 άτομα, στις Κροατικές παραγωγές και ομιλίες.

Στα καθίσματα υπήρχαν καρτελάκια με τους τίτλους όλων των ταινιών της ημέρας και στην έξοδο μια κάλπη για την ψηφοφορία του «βραβείου του κοινού».

«Sv. Juraj u Akrefniju», «Ο Άη-Γιώργης στο Ακραίφνιο», ζορίστηκα να καταλάβω τον τίτλο της δικής μας ταινίας. Πριν την προβολή οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να μιλήσουν για πέντε λεπτά στο κοινό. Ήταν τέτοια η κούραση και η βιάση από το ταξίδι, που ένοιωθα σαν εξωγήινη που προσγειώθηκε σε άλλο πλανήτη, όταν με τα δικά μου βαριά Αγγλικά, έπρεπε να πάρω το μικρόφωνο:

Ο » Άη- Γιώργης στο Ακραίφνιο” είναι το αποτέλεσμα μιας σειράς μαθημάτων για την παραγωγή αρχαιολογικών ταινιών που έγιναν σε ένα σεμινάριο στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων. Οι διδάσκοντες, Γιώργος Πιτσάκης και Γιώργος Διδυμιώτης, έθεσαν σαν στόχο η ταινία να αποτελέσει παραγωγή αποκλειστικά των σπουδαστών, οι οποίοι έτσι θα εξερευνούσαν, θα εξασκούσαν και θα επέκτειναν τις γνώσεις που απέκτησαν στα μαθήματα. Η τοπική Αρχαιολογική Υπηρεσία, οι κάτοικοι του χωριού και οι εργαζόμενοι στην αποκατάσταση αγκάλιασαν το πρότζεκτ με μεγάλο ενθουσιασμό… .

Το Ακραίφνιο έκανε καλή εντύπωση σε Γάλλους και Γερμανούς, τουλάχιστον αυτοί ήρθαν και μου μίλησαν. Οι ερωτήσεις που έγιναν σχετίζονταν με τη διαδικασία της αποτοίχισης των τοιχογραφιών της βυζαντινής εκκλησίας (γιατί και πώς και πού βρίσκονται τώρα) και τα θετικά σχόλια τις επόμενες μέρες ήταν επειδή αγγίζαμε την ουσία του θέματος που είναι ο τρόπος προσέγγισης του μνημείου από τους εμπλεκόμενους. Μάλιστα γνωρίζουν το δικό μας φεστιβάλ, τον «Αγώνα» και γνώριζαν ότι τις ίδιες μέρες με το Σπλιτ θα προβάλλονταν ταινίες από προηγούμενα φεστιβάλ του.

Το πρωί της επόμενης μέρας, βγήκαμε για ξενάγηση στην πόλη του Σπλιτ με έξι από τους Γάλλους συμμετέχοντες. Είχαμε γνωριστεί σε ένα αμήχανο δείπνο στο μουσείο, όπου είχα μια εκτενή κουβέντα με έναν Γερμανό σκηνοθέτη, τον Rasmus Gerlach, ο οποίος μου περιέγραφε την ταινία του. Ο Γερμανός δεν ήθελε να ξεναγηθεί, οπότε ακολούθησα τους Γαλλους, με μια ξεναγό που όταν είδε τον πανικό στα μάτια των Γάλλων, άφησε τα Αγγλικά και ευγενικά με ρώτησε αν μπορούσε να συνεχίσει στη γλώσσα τους. Ζητούσε συγγνώμη που ο καιρός δεν ήταν καλός. Πήγα να της πω πως στην Ελλάδα είναι χειρότερα, πως είναι ευλογημένη πόλη το Σπλιτ, με το νοτιά του, τα φοινικόδεντρα και τις βουκαμβίλιες του, πως μου θυμίζει μάλλον Επτάνησα.

Ήταν όμως πολύ απασχολημένη να μας λέει για τον Διοκλητιανό, το παλάτι του, τις βενετσιάνικες πλατείες, τους Ρωμανικούς ναούς, και το ένδοξο Σλαβικό μεσαιωνικό παρελθόν της χώρας της. Το απόγευμα, αφού είδαμε τις υπόλοιπες ταινίες και ψηφίσαμε για το βραβείο του κοινού, ήρθε η ώρα της βράβευσης. Το άγχος των μη Κροατών διαγωνιζομένων ήταν μεγάλο, καθώς στη διοργάνωση τα Αγγλικά ή τα Γαλλικά ήταν ανύπαρκτα και ο καθένας μας περίμενε να ακούσει το όνομά του ανάμεσα σε Κροατικές φράσεις.

Το βραβείο του κοινού το πήρε μια 5λεπτη ταινία ενός Κροάτη σπουδαστή, στην οποία παρουσιαζόταν σε animation η λάξευση ενός θωρακίου με γεωμετρική διακόσμηση. Ο στόχος ήταν να υπολογίσει ακριβώς τον χρόνο που χρειαζόταν ένας τεχνίτης να κάνει αυτή τη δουλειά. [Ήταν το πιο βαρετό πεντάλεπτο της ζωής μου]. Από όσο κατάλαβα οι Κροάτες έχουν «κόλλημα» με τον συγκεκριμένο διάκοσμο και τα συγκεκριμένα μεσαιωνικά γλυπτά -είναι κάτι σαν σύμβολο της παράδοσής τους. Επίσης δεν κατάλαβα ακόμα μια εμμονή περίεργη οι διοργανωτές να μη μιλάνε Αγγλικά ή Γαλλικά κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ στις ανακοινώσεις από μικροφώνου, ούτε καν κατά την διάρκεια της απονομής. Αυτοί που πήραν το πρώτο βραβείο με το ζόρι κατάλαβαν τα ονόματά τους και σηκώθηκαν!

Το τρίτο βραβείο πήρε μια ταινία από το Ιράν, το ”The Enamel Dome” του Mohammad Ehsani, που ασχολείται με τα graffiti στα μνημεία του περσικού πολιτισμού. Δεν θα έλεγα πως έκανε καλή εντύπωση σε κανέναν που γνώρισα εκεί, ήταν μια γκρίνια άνευ περιεχομένου, κάποιες στιγμές σκέφτηκα ότι ο σκηνοθέτης δεν εμβάθυνε στο θέμα του Περσικού πολιτισμού, τον οποίο βλέπει η κοινωνία στο Ιράν με φόβο.

Το δεύτερο βραβείο το πήρε η Γαλλική παραγωγή «Bagarre au barrage» «Riot at the Dam»  του Jean Luc Bouvret, που αφορούσε σε ένα μεγάλο φράγμα στην Πορτογαλία, το οποίο αν γινόταν θα πλημμύριζε τις προϊστορικές βραχογραφίες που αποκαλύφθηκαν στην περιοχή :

Σκιαγραφεί όλο τον αγώνα που έγινε, κυρίως από νεαρά παιδιά, για να μην πραγματοποιηθεί το έργο, που άγγιξε ακόμα και τον διεθνή τύπο, προσεγγίζει και την αντίπαλη πλευρά (εργολάβο, δήμαρχο, πρώην υπουργό, μερίδα των κατοίκων) και το αποτέλεσμα που είναι τελικά η διατήρηση των τοιχογραφιών.

Το πρώτο βραβείο δόθηκε σε Γαλλική πάλι παραγωγή «Une Dame, des pierres, des hommes» «A Lady, the Stones, the People …»

των «δικών μου» συμπαθέστατων Γάλλων που γνώρισα στην ξενάγηση και στα πρωϊνά του ξενοδοχείου, Paul Rambaud και Claude Delhaye για την «κόρη της Elche» ένα γνωστό γλυπτό που αποτελεί σύμβολο για τους Ισπανούς. Ασχολείται με το αίνιγμα της προέλευσης του γλυπτού και παρακολουθεί την έρευνα στα λατομεία μέχρι το σημείο όπου αποδεικνύεται η τοπική προέλευση του μαρμάρου. Είναι μια όμορφη ταινία στην οποία μιλάει σε πρώτο πρόσωπο η «κόρη της Echelle» και δείχνει πετυχημένα και με ευαισθησία την επιρροή που έχει το άγαλμα στους κατοίκους μέσα από συνεντεύξεις.

Αρκετές ταινίες είχαν μεγάλο budget και θύμιζαν discovery channel αλλά -προς τιμήν του φεστιβάλ κατά τη γνώμη μου- δεν επιλέχθηκαν για βραβεία.

Πολύ όμορφη και ενδιαφέρουσα ήταν η σειρά μικρών ταινιών animation από το Μουσείο της Μασσαλίας «The Museum of European and Mediterranean Civilizations, MuCEM»,

που υλοποίησαν 8 ομάδες 5-6 φοιτητών η κάθε μία, με θέμα τα 7 θαύματα του κόσμου. Υπήρχε μεγάλη δόση φαντασίας, χιούμορ και δημιουργικότητας, και ο Frederic Mougenot που εκπροσωπεί το μουσείο μου είπε πως είναι ανοιχτοί σε οποιεσδήποτε πρωτοποριακές ιδέες για εκθέσεις ή άλλες δημιουργίες από φορείς ή άτομα που προέρχονται από όλες τις χώρες της Μεσογείου.

Ενδιαφέρον σαν θέμα ήταν και το Γερμανικό ντοκιμαντέρ αυτό που δεν είδα, αξίζει όμως να μεταφέρω την περιγραφή της ταινίας που μου δόθηκε από τον σκηνοθέτη και από τον κατάλογο του φεστιβάλ.. ‘Das Große Spiel: Archäologie und Politik’ «The Great Game: Archaeology and Politics at the Time of Colonialism» Η ταινία πλαισίωνε σχετική έκθεση στο Αμβούργο και παρουσιάζει τον ανταγωνισμό των μουσείων, τη σχέση της αρχαιολογίας με την πολιτική και τις μυστικές υπηρεσίες. Όλο αυτό το παρουσιάζει με πλασματικές δίκες γνωστών αρχαιολόγων του 19ου αιώνα που έφεραν αρχαιότητες της Μέσης Ανατολής στην Ευρώπη. Μου φάνηκε περίεργο πώς ο συνεργάτης του στην δημιουργία της ταινίας, έχασε τη δουλειά του επειδή δεν είχε επιτυχία η έκθεση στο μουσείο του Αμβούργου. Υποσχέθηκε πως θα μου στείλει ταχυδρομικά αντίγραφο της ταινίας. Με όσους συζήτησα που την είδαν δεν αποκόμισαν και τις καλύτερες  εντυπώσεις, του είπαν πως μάλλον τους κούρασε και ότι η ταινία ήταν σαν μια διαρκή εναλλαγή φωτογραφιών.

Τέλος, ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε η Αμερικανική παραγωγή The Fuentidueña Apse: A Journey from Castile to New York,

Christopher Noey, SAD. Είναι καλογυρισμένη και ουσιαστικά διαφημίζει το Metropolitan Museum of New York αλλά αφορά το μακροχρόνιο δανεισμό ενός τεράστιου ιερού από ένα ναό του 12ου αι. από επιβλητικό και καίριο ισπανικό αρχαιολογικό χώρο. Περιγράφει όλη τη διαδικασία που ξεκίνησε από τη δεκαετία του ’50 και ουσιαστικά δεν προβάλλει κανένα προβληματισμό για τη μεταφορά τέτοιων μνημείων. Η αιτιολόγηση της κίνησης ότι αντιμετώπιζε το ιερό θέματα ασφαλείας είναι γελοία! Το συζήτησα με τους Γάλλους (κυρίως Γάλλοι ήταν οι ξένοι παρόντες) και μου είπαν με φυσικότητα -αν και με κάποια δυσαρέσκεια- πως το συγκεκριμένο μουσείο έχει πάρει άλλους δύο ναούς από τη Γαλλία!

Το τελευταίο πρωινό μου στο Σπλιτ κατάφερα να ανέβω στο ψηλό καμπαναριό της πόλης με δυσκολία -πραγματικά κόντευε να με πάρει ο αέρας- και έριξα μια τελευταία ματιά στο μέρος που διάλεξε ο Διοκλητιανός, ο μoναδικός ρωμαίος αυτοκράτορας που οικειοθελώς αποσύρθηκε από το αξίωμα.

Πιστεύω δεν πήγε εκεί τυχαία να περάσει τα τελευταία του χρόνια.

Σχολιάστε το άρθρο

Αφήστε ένα σχόλιο

Σας άρεσε το άρθρο; Πείτε μας τη γνώμη σας.