Is your thinking creative? Do you enjoy sharing your knowledge and widening your horizons? If yes, People & Ideas is for you. Simply be a reader or make one step further: participate and become a content curator or a content creator. With P&I, you follow, edit, create, experience and broadcast lifelong learning for everyone’s benefit.

(ΕΛ) Πίκρα (ή Pikra αν σας αρέσει περισσότερο)

Sorry, this entry is only available in Greek.

Post a comment

  • Φαίδρα Σίμιτσεκ

    Μπράβο σου Λητώ, που λες τα πράγματα με τ’όνομά τους.
    Χωρίς σωστές βάσεις στη γνώση της μητρικής γλώσσας, χωρίς λεξιλόγιο, δεν υπάρχει σκέψη…ούτε στα ελληνικά, ούτε στα αγγλικά…

    Να προσθέσω δε σ’ αυτά που λες ότι ο πιο μαθητοκεντρικός τρόπος με τον οποίο διδάσκεται η γλώσσα στο δημοτικό, όπου ευνοείται ο μαθητής να ανακαλύπτει κατά κάποιο τρόπο μόνος του τους κανόνες γραμματικής, κάνει εύκολα τα παιδιά αναλφάβητα. Αυτή η προσέγγιση ακολουθήθηκε στη Γαλλία π.χ., με τεράστια αποτυχία (αύξηση του αναλφαβητισμού) και απορρίφθηκε, με επιστροφή σε πιο παραδοσιακό τρόπο διδασκαλίας (δασκαλοκεντρικό).

  • Μου κακοφαίνεται πολύ ο χαρακτηρισμός της αγγλικής ως γλώσσας for dummies. Ακόμα κι αν η γραμματική ή το συντακτικό της είναι απλά, το λεξιλόγιό της είναι πλουσιότατο, ευφάνταστο, παραστατικό, έχει οικονομία και είναι ικανό να εκφράσει από περισπούδαστες έννοιες ως χαριτωμένα λογοπαίγνια. Εγώ τουλάχιστον περισσότερη σχέση βρίσκω να έχει η απλότητα με τη σοφία παρά με τη βλακεία.

    Κατά τα άλλα πιστεύω ότι η αγλωσσία και η αμορφωσιά είναι παγκόσμιο φαινόμενο και όχι μόνο δικό μας. Ούτε θεωρώ ότι οι Έλληνες που ξέρουν να συνεννοούνται στα αγγλικά κατέχουν τη γλώσσα. Δεν έχω καλύτερο παράδειγμα γι αυτό από τον εαυτό μου που τσαλαβουτάει στα λογοτεχνικά κείμενα με χίλια βάσανα και αναγκάζεται να επιστρέψει αφού κατανοήσει την έννοια της φράσης για να γευτεί τη μουσική και την ομορφιά της. Για να κάνω όμως τον δικηγόρο του διαβόλου λίγο ακόμα, θα επιχειρηματολογήσω για τη νέα γενιά που επιλέγει να βάλει τα αγγλικά όλο και περισσότερο στην καθημερινότητά της: Πού είναι η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία ώστε να απολαύσει τη γλώσσα; Πού είναι ο ωραίος καθημερινός λόγος που εκφράζει την επικαιρότητα; Πού είναι η ενημερωμένη σύγχρονη επιστήμη; Πού έχει κρυφτεί ο Ελληνικός πολιτισμός και δεν τον βλέπουν για να τους ελκύσει;

    Συμφωνώ απόλυτα με ότι η γλώσσα μας είναι μέρος της ταυτότητάς μας και αν δεν την μαθαίνουμε χάνουμε ένα κομμάτι του εαυτού μας. Έχοντας πρόσφατα εμπειρία με άγλωσσα άτομα (που δεν μιλούν σωστά τη μητρική τους) διαπίστωσα και έμπρακτα ότι τους είναι πολύ δύσκολο να μάθουν οποιαδήποτε άλλη γλώσσα, να κατανοήσουν έννοιες και να εκφραστούν. Σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ ότι η γενιά που δεν καταφέρνει να διαβάσει τον Παπαδιαμάντη είναι στην ίδια μοίρα. Όοσ κι αν με εκνευρίζει η “πίκρα”που έχει αντικαταστήσει δεκάδες εκφράσεις με διαβαθμίσεις και αποχρώσεις της έννοιας που απεικονίζει, δεν παύω να θαυμάζω την ευρηματικότητα και την οικονομία της. Πώς το λένε βρε αδερφέ, ταμάμ στην ουσία, bullseye!
    Δεν ανησυχώ ιδιαίτερα για τα ελληνικά, όπως αφομοίωσαν τόσους και τόσους γαλλισμούς, όπως κατάπιανε τόσες τουρκικές λέξεις σε βαθμό που χάσαμε τα ίχνη της προέλευσής τους, έτσι ως ζωντανός οργανισμός θα ρουφήξουν από τα αγγλικά ό,τι τους χρειάζεται για να ζήσουν. Όσο για τα υπόλοιπα, πιστεύω ότι είναι θέμα γενικής παιδίας περισσότερο παρά γλωσσικής.

    Χίλια συγνώμη για το σεντόνι και πάντα φιλικά

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Πολύ σας ευχαριστώ για το καλογραμμένο σχόλιό σας. Πίκρανα κι άλλον χθες με αυτό το for dummies. Στην πραγματικότητα αναφέρθηκα σε μια αμερικάνικη έκφραση που παραπέμπει σε εύπεπτες έννοιες, σε μασημένο φαγητό. Σίγουρα η γλώσσα του Σαίξπηρ και του Τόμας Χάρντυ έχει δώσει πολλά λογοτεχνικά αριστουργήματα. Εξ άλλου αν κάνετε τον κόπο να διαβάσετε και το κείμενό μου για τους Γκίλμπερτ και Σάλλιβαν θα καταλάβετε ότι κι εγώ αγαπώ την αγγλική γλώσσα.
    Ρωτάτε «πού είναι η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία» που θα προσελκύσει τους νέους να διαβάσουν; «Πού είναι η ενημερωμένη σύγχρονη επιστήμη»; Μα αυτό ακριβώς προσπαθώ να πω, ότι ο ελληνικός πολιτισμός πάει πια, σαρώθηκε από την ξένη γλώσσα που κυριάρχησε και δεν παράγει τίποτα πρωτότυπο. Ή για να μην παρεξηγηθώ και πάλι, σχεδόν τίποτα.
    Τελειώνοντας να σας υπενθυμίσω ότι το κύριο πρόβλημά μου ήταν τα greeklish και όχι τα english.

  • Πολύ πολύ καθυστερημένα διάβασα το άρθρο για την δυείσδυση των greeklish στην καθημερινή ομιλία μας και για την υποβάθμιση της γλώσσας μας.Πολύ καλό.
    Αμόρφωτοι υπήρχαν πάντα, αλλά με επιγνωση της αμορφωσιάς τους-π.χ οι υπηρέτριες των ελληνικών ταινιών προσπαθούσαν , με κωμικά αποτελέσματα, να μιλήσουν καθαρευουσιάνικα. Στο όναμα μιας δήθεν απλοποίησης της γλώσσας, την στραμπουλήξαμε, την αποδομήσαμε, την εκλαικεύσαμε στο έπακρο, όπως άλλωστε κάναμε και σε όλο τον κοινωνικό ιστό.

  • Μίνα Καραγιάννη

    Αγαπητή Λητώ το θέμα αυτό μας πονάει όλους και σκεφτόμαστε πιο πολύ τα παιδιά μας και τις επιπτώσεις του.
    Μου ήρθε στο μυαλό η ομιλία του Ξ. Ζολώτα με τις ελληνικές λέξεις και σας τη στέλνω.
    Ευχαριστώ
    http://www.cis.aueb.gr/Besides%20Security/TALKS/%CE%96%CE%BF%CE%BB%CF%8E%CF%84%CE%B1%CF%82-%CE%9F%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1.pdf

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Μίνα, ευχαριστούμε που μας θύμισες αυτή την ομιλία. Είναι ακριβώς ό,τι λέω στην αρχή του άρθρου. Οι ξένοι είχαν μεταγράψει τις λέξεις μας με τρόπο που θα ήταν όσο το δυνατόν πιο κοντινός προς την ελληνική γραφή, δηλ. με ένα h στην αρχή αν η λέξη άρχιζε με δασεία, π.χ.Hestia, κρατώντας τα διπλά σύμφωνα όπου υπήρχαν, στα γαλλικά υπάρχει ακόμα και γράμμα που λέγεται ελληνικό y. Εμείς απλοποιήσαμε τη γραφή όσο δεν πάει άλλο γιατί έτσι μας αρέσει περισσότερο. Η γνωστή ελληνική μαγκιά της ημιμάθειας. Και το τελευταίο που άκουσα για γέλια και για κλάμματα: “απολωλά πρόβατα”. Θα λωλαθούμε τελείως!

  • Μίνα Καραγιάννη

    Θυμάσαι την καταπληκτική ατάκα “πως λέμε ο μουγγός του μουγγού, έ ο Ουγκό του Ουγκού”…έτσι κλίνεται και το “απολωλός”…

  • elgavrilis

    kykloforouse sti 10etia tou 60 ena anekdoto-enigma gia tous asfalites pou sinithos kynhgagane kommounistes..
    “Giati oi asfalites pane sto dromo dyo-dyo;”
    “Giati o enas gnorizei anagnosh ke o allos grafi”!!
    Etsi katafernan ke synergazontan apsoga….

    Η κατάργηση της καθαρεύουσας ήταν προοδευτικό μέτρο, διότι ιστορικά το γλωωσικό ζήτημα στην πατρίδα μας πέρασε από πολλές περιπέτειες, και υπέκρυπτε κοινωνικά και ταξικά ζητήματα. Είχαμε φτάσει στο σημείο όπου άλλη γλώσσα μίλαγε ο λαός, και άλλη η νομενκλατούρα..
    Το να απλοποιείς όμως τα σύμβολα της γλώσσας, αυτό απόκλείεται να σε κάνει πιο έξυπνο.. Μάλλον θα σε κάνει πιο χαζό και τα αποτελέσματα τα βιώνουμε σήμερα.
    Το να καταργείς τα Αρχαία και να πιστεύεις ότι τα νοήματά τους θα συλληφθούν “δίκην πεταλούδας” χωρίς το μορφικό υπόβαθρο του Αρχαίου Λόγου αυτό είναι έγκλημα.. Τα απότελέσματα του εγκλήματος τα βιώνουμε επίσης.
    Ας επιστρέψουμε με σύγχρονο τρόπο σε δοκιμασμένα πράγματα:
    ΑΝΑΓΝΩΣΗ – ΓΡΑΦΗ – ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ (Ένα παιδί όσο περνάν τα χρόνια πρέπει να μαθαίνει όλο και περισσότερα Μαθηματικά) ΕΥΚΛΕΙΔΙΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ (Άλλο έγκλημα η υποβάθμισή της).
    Όποιο παιδί έχει υπόβαθρο Γλώσσας και Μαθηματικών, τα άλλα θα τα βρεί..ΔΕΝ ΧΑΝΕΤΑΙ..
    Αυτά.. Αν δε θέλουμε τα παιδιά μας να πάνε στο δρόμο δύο-δύο από τον πολύ καταμερισμό….

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Κατά τη γνώμη μου η γλώσσα έχει μια συνέχεια, είναι ένα σύνολο, τίποτα δεν χρειάζεται να το πετάμε στην πυρά με ακραίο τρόπο. Όλα έχουν τη χρησιμότητά τους. Στα λογοτεχνικά κείμενα βρίσκω ποίηση είτε είναι στην καθαρεύουσα είτε στη δημοτική είτε στην αρχαία. Αλλά το να αντικαθιστούμε το αλφάβητό μας με το λατινικό μου φαίνεται τρομερή διαστροφή!

  • elgavrilis

    Συμφωνώ απόλυτα.. Η καθαρεύουσα δεν είναι για πέταμα, αρκεί να θυμηθούμε τον Παπαδιαμάντη που σήμερα μεταφράζεται… Εμείς οστόσο μεγαλώσαμε με αυτήν. Σήμερα που έχει καταργηθεί είναι σα να έχει κοπεί το νήμα. Χωρίς το υπόβαθρο του Αρχαίου λόγου ένα παιδί δεν μπορεί να καταλάβει καθαρεύουσα.. Κάτι πρέπει να γίνει γι’ αυτό και η απάντηση που βρίσκω είναι στη διδασκαλία των Αρχαίων…
    Με τα περισσότερα που λες συμφωνώ.. και για τα greklish…
    Ας μην πανικοβαλλόμαστε όμως …Είναι κι ένας τρόπος έκφρασης της νεολαίας που θέλει προσωρινά να διαφοροποιηθεί.. Σε 10 χρόνια αυτά θα είναι στην παραγωγική δραστηριότητα και θα γράφουν αλλοιώς. Τι θα χει μείνει όμως τότε;

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Να σου πω την αλήθεια με τα greeklish έχω πανικοβληθεί, δεν βλέπω φως στην υπόθεση. Μέσα στις ελληνικές εταιρείες τα στελέχη μιλάνε αγγλικά μεταξύ τους. Χαίρομαι, πάντως, που άλλοι είναι πιο αισιόδοξοι από μένα.

  • Καλησπέρα!
    Θα σου ‘λεγα να ησυχάσεις. Η κόρη μου γράφει έτσι για να επικοινωνεί με συνομήλικους… Εγώ όμως δεν ανησυχώ γιατί βλέπω το πως χειρίζεται την Ελληνική γλώσσα και δεν τη φοβάμαι γιατί ξέρει να διαβάζει Παπαδιαμάντη (Ο μεγαλύτρος Έλληνας λογοτέχνης κατά τη γνώμη μου).
    Τα στελέχη των εταιρειών Λητώ δεν είναι δείγμα τυπικόν για το μέλλον αυτού του τόπου. Έχω και ‘γω τέτοιους φίλους και συγγενείς. Ξέρω ότι στο Εταιρικό περιβάλλον κυριαρχεί η ορολογία του management (ξέρεις ..brand name …leader κλπ)… Αυτό όμως είναι ξενόφερτο.. Αν αυτοί οι άνθρωποι δεν μιλήσουν αυτή τη γλώσσα κινδυνεύουν να απολυθούν αύριο… Άσε που το καθημερινό περιβάλλον σ’ αυτούς τους εργασιακούς χώρους χορεύει μόνο στο χορό του χρήματος… Πάντως και αυτοί αν τους πετύχεις εκτός εργασιακού περιβάλλοντος … έχουν λογοτεχνικά ενδιαφέροντα…Μόνο που διαρκούν λίγο…Διότι Ο ΧΡΟΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΡΙΜΑ !!
    Keep Walking !!! (Κάποια το είπε στο GAP..προφανώς στέλεχος εταιρείας!!)…Καλό Ε!!

  • Φαίδρα Σίμιτσεκ

    Και οι Βρετανοί έχουν ανάλογα προβλήματα όπως είχε επισημάνει μια φορά η Λητώ με αυτό το βίντεο.

  • Δεν πρόλαβα να μάθω την καθαρεύουσα. “Έμαθα” τη δημοτική. Και αυτή όμως όπως διδάσκεται στα σχολεία μου φάνηκε αρκετά δύσκολη. Έχοντας ως δικαιολογία πως τα πρώτα τέσσερα χρόνια του Δημοτικού τα πέρασα στο εξωτερικό, δεν γνωρίζω ούτε Γραμματική μα ούτε και ορθογραφία καλή. Όσο αφορά το λεξιλόγιό μου, δε το συζητάω, είναι φτωχό. Ακόμα και τώρα που έχω τελειώσει το σχολείο και δουλεύω (είμαι 28) προσπαθώ να μάθω να μιλάω και να γράφω πιο σωστά. Τα παιδιά της γενιάς μου αλλά και αυτά που ακολούθησαν δεν ξέρουμε τα απλά Ελληνικά. Πώς να μαθαίναμε και καθαρεύουσα..

    Όσο αφορά τα greeklish είναι μια συνήθεια άσχημη που έχουμε αποκτήσει όλοι.. Είναι ο μοντέρνος τρόπος γραφής. Πλέον επικρατεί και το τυφλό σύστημα γραφής των greeklish. Είχα ξεκινήσει να γράφω και εγώ έτσι μέχρι που συνειδητοποίησα ότι μας βολεύει η γραφή αυτή γιατί μπορεί να παίζει κρυφτό! Κρύβει την έλλειψη ορθογραφίας και επιλογής λεξιλογίου. Το θεωρούμε και “μαγκιά” να γράφουμε γρήγορα. Με τη δικαιολογία αυτή χρησιμοποιούμε συντομογραφίες των greeklish… Ποιά είναι η μαύρη αλήθεια; Αρχίσαμε να βολευόμαστε με την ψευτογραφή των ελληνικών. Χρειαζόταν όμως να ξέρουμε και κάποια αγγλικά για να γίνει σωστά. Να όμως που ούτε αυτά τα γνωρίζουμε καλά… Έτσι φτάσαμε στις λέξεις όπως lol , ok, tnx και δεν ξέρω και εγώ πόσες άλλες έχουμε πλάσει! Ό, τι βολεύει δημιουργούμε μήπως και καταφέρουμε να συνεννοηθούμε γιατί και από αυτό πάσχουμε.
    Παρόλαυτά όμως για τα greeklish δεν αγχώνομαι γιατί όταν θα έρθει η ώρα του κάθε παιδιού να γράψει ελληνικά στον υπολογιστή και δεν θα ξέρει που βρίσκεται το “ξ” τότε θα αναγκαστεί να τα αφήσει στην άκρη.
    Αυτό που με φοβίζει είναι η αμάθειά μας…
    Είναι η πρώτη φορά που γράφω και θέλω να ζητήσω εκ των πτοταίρων συγγνώμη για τα όποια ορθογραφικά λάθη και την διατύπωσή μου. αλλά όπως σας είπα ακόμα μαθαίνω… Να με συγχωρέσετε και αν έγραψα κάτι που δεν έπρεπε.

    • Φαίδρα Σίμιτσεκ

      Weniox,
      Η Λητώ θα σου απαντήσει αλλά επειδή διάβασα ότι απολογείσαι για τα ελληνικά σου (δεν πρέπει) πράγμα που με θλίβει, με συγκινεί και με εξοργίζει ακόμα περισσότερο που καταντήσαμε έτσι, ήθελα να σου πω το εξής: από την πείρα μου, την οποία δεν θα εκθέσω εδώ, ξέρω ό,τι μπορείς να κάνεις θαύματα αν το θέλεις και προσπαθείς. Είναι βέβαια αλήθεια ό,τι αυτό που μαθαίνουμε στο σχολείο (γραμματική, σύνταξη, έκφραση, ανάγνωση) είναι η βάση που σου επιτρέπει να «λειτουργήσεις» σε οποιαδήποτε γλώσσα και τα τότε κενά σε κυνηγάνε μια ζωή αλλά και πάλι μπορείς πολλά αν το θέλεις και σε οποιαδήποτε ηλικία. Να γράφεις λοιπόν σχόλια εδώ χωρίς δισταγμούς :).

  • Ευχαριστώ για το ζεστό καλωσόρισμα…

  • Λητώ Σεϊζάνη

    weniox ευχαριστώ για το σχόλιο, έχεις απόλυτο δίκιο σ’αυτά που γράφεις για τα γκρίκλις. Με εξοργίζει η ιδέα ότι χάσαμε το αλφάβητό μας. Παρεμπιπτόντως γράφεις πολύ καλύτερα από άλλους που δεν έκαναν Δημοτικό στο εξωτερικό.

  • Διαβάζω σήμερα: Η Jolie δηλώνει πως ο Pitt ήταν απίστευτα υποστηρικτικός κατά την διάρκεια της αγχωτικής παραγωγής της ταινίας.
    Να υποθέσω ότι μεταφράζει ο συντάκτης της ηλεκτρονικής εφημερίδας τις τετριμμένες λέξεις supportive και stressful; Πάντως υποστηρικτικός και αγχωτική δεν είναι ελληνικά…

  • Το σχόλιο μου είναι καθυστερημένο αλλά θα το δημοσιεύσω σαν τροφή για σκέψη. Παραθέτω τα ακόλουθα τα οποία πρόσφατα διάβασα σε ένα από τα ημερολόγια του Γιώργου Σεφέρη που κυκλοροφούν με τον τίτλο Μέρες.

    Το κείμενο που ακολουθεί έχει ημερομηνία 1949. ( αντιγράφω αυτά που σχετίζονται με το θέμα ).

    “[…] ολόκληρη η ελληνική ιστορία είναι φτιαγμένη από ταξίδια, γνωριμίες , ριζώματα και διαλόγους σε μακρυνούς τόπους, που καταλήγουν πάντα σ’ ένα συμπέρασμα σφραγισμένο μ’ αυτή την ιδιότυπη σφραγίδα που την αναγνωρίζουμε αμέσως και που λέγεται ελληνισμός.

    Με την πορεία που πήρε ο κόσμος μετατοπιστήκαμε ξαφνικά από μία θέση τοπικού ενδιαφέροντος σε μία θέση ενδιαφέροντος γενικού και είμαστε ένα από τα επίκεντρα της παγκόσμιας κρίσης […]

    Είναι σχεδόν βέβαιο πως η απότομη αυτή μεταβολή υποχρεώνει το λαό μας ν’ απορροφά αλλότριες επιδράσεις σε βαθμό μεγαλύτερο από ότι θα έπρεπε , και με τρόπο υπερβολικά βιαστικό […] αν αυτό γίνεται, γίνεται με καταστρεπτικά αποτελέσματα σε περιοχές που δεν έχουν άμεση σχέση με την λογοτεχνία και την τέχνη: ας συλλογιστούμε το πλήθος των ανθρώπων που τρέφονται μόνο με τον κινηματογράφο, το ραδιόφωνο και το εβδομαδιαίο […]

    Το δίλημμα είναι αμείλικτο: είτε θα αντικρίσουμε το δυτικό πολιτισμό, που είναι κατά μέγα μέρος και δικός μας, μελετώντας με λογισμό τις ζωντανές πηγές του -και αυτό δεν βλέπω πως μπορεί να γίνει αν δεν αντλήσουμε τη δύναμη από τις δικές μας ρίζες και χωρίς ένα συστηματικό μόχθο για τη δική μας παράδοση- είτε θα του γυρίσουμε τις πλάτες και θα τον αγνοήσουμε, αφήνοντας τον να μας υπερφαλαγγίσει, με κάποιον τρόπο από τα κάτω, με τη βιομηχανοποιημένη, την αγοραία, τη χειρότερη μορφή της επίδρασής του. ”

    Εγώ ρωτώ: Ήταν εμφανές το που οδεύαμε. Τουλάχιστον στον πνευματικό κόσμο της χώρας μας. Και είναι προφανές ότι αυτός ο πνευματικός κόσμος αγνοήθηκε συστηματικά.
    Ο Γιώργος Σεφέρης δεν επισημαίνει απλά το πρόβλημα, 63 χρόνια πριν, αλλά προτείνει σαφείς τρόπους δράσης.

    Ας το σκεφτούμε λίγο …

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Ευχαριστώ για το σχόλιο, είναι όντως ενδιαφέρον και ιδιαίτερα καθώς πηγάζει από τον Σεφέρη, έναν από τους πιο σοβαρούς και αξιόλογους λογοτέχνες μας. Αν μπορώ να το συνδέσω με την άλλη συζήτηση για την απόδοση ξένων λέξεων στα ελληνικά, θα έλεγα ότι αν θέλαμε να διασώσουμε κάπως τη γλώσσα μας, θα ήταν καλό τόσα χρόνια να είχαμε εξελληνίσει περισσότερο ξένους όρους αντί να υιοθετούμε ατόφιο κάθε τι ξένο. Αλλά τώρα το κακό έγινε και βέβαια για να μη μας πούνε συντηρητικούς, καθαρευουσιάνους και πολυτονιστές, για να μη μας κοροϊδέψουν ότι είμαστε “ψώνια” και “γραφικοί”, καταλήξαμε στο έκτρωμα των greeklish.

  • Καλησπέρα Λητώ
    Ο Σεφέρης αναφέρει σαφέστατα ότι ο δρόμος προς την αφομοίωση ενός οποιουδήποτε άλλου πολιτισμού, είναι αλληλένδετος και έπεται της βαθιάς γνώσης του δικού μας. Συμφωνώ μαζί του. Το να εξελληνίσουμε όρους και λέξεις ή συμπεριφορές δεν αλλάζει τον αντίκτυπο που έχουν όλα αυτά όταν λειτουργούν στην καθημερινότητα μας. Θα είναι και θα παραμένουν εισαγώμενα “προιόντα” ενός άλλου τρόπου ζωής, που έχουν λίγη, καθόλου ή καμμιά φορά και άμεση σχέση, με το πολιτιστικό μας υπόβαθρο.
    Αυτό που πρότεινε ο Σεφέρης, ήταν να γνωρίσουμε καλά τον δικό μας πολιτισμό, ώστε να έχουμε το απαραίτητο κριτήριο για να επιλέξουμε τι από αυτά που έρχονται απ’ έξω ταιριάζουν με την δική μας ψυχοσύνθεση και τον δικό μας τρόπο ζωής.

    Δυστυχώς και όπως όλοι γνωρίζουμε αυτό δεν έγινε. Χάνοντας την δική μας ταυτότητα, και κατεβάζοντας εσκεμμένα το πολιτιστικό επίπεδο του λαού μας, (όχι το μορφωτικό.. υπάρχει διαφορά μεταξύ γνώσης, που πολλές φορές μπορεί να είναι και συσσωρευμένη πληροφορία, και καλλιέργειας, η οποία εμπεριέχει τον παράγοντα κριτήριο ), απορροφήσαμε και υιοθετήσαμε τα χειρότερα που είχαν να προτείνουν οι άλλοι πολιτισμοί.

    Για αυτά που αναφέρεις ως προς το θέμα της γλώσσας διαφωνώ. Η γλώσσα που πρέπει να διδάσκεται οφείλει να είναι η γλώσσα που μιλάει κάποιος στην καθημερινότητα του. Γιατί μόνον έτσι μπορεί να υπάρξει πολιτιστική συνέχεια. Σε καμία, μα καμία χώρα που ανέπτυξε κάποιον σοβαρό πολιτισμό, δεν υπήρξε ποτέ το φαινόμενο που γινόταν εδώ μέχρι το 1974. Δηλαδή άλλος τύπος γλώσσας να μιλιέται στον δρόμο και σε άλλη γλώσσα να διδάσκονται οι μαθητές στα σχολεία. ( γιατί μιλάμε πάντα για την ελληνική γλώσσα. Η Ελλάδα δεν είχε ποτέ δύο επίσημες γλώσσες όπως έχει π.χ ο Καναδάς όπου διδάσκονται και Αγγλικά και Γαλλικά στα σχολεία).

    Θα μπορούσαν φυσικά τα μαθήματα της ελληνικής γλώσσας να εμβαθύνουν πιο πολύ στο γιατί και στο πως χρησιμοποιούνται οι διάφορες εκφράσεις, στην ετυμολογία των λέξεων κτλ. Να συμπεριλαμβάνονται και τα αρχαία στην πρωτότυπη μορφή τους σαν μάθημα επιλογής για τους μαθητές..εν γένη πολλά θα μπορούσαν να γίνουν για να ανέβει το πολιτιστικό επίπεδο των Ελλήνων. Δεν έγιναν όμως και πιστεύω ότι δεν έγιναν καθώς αυτό εξυπηρετούσε συγκεκριμένους στόχους.

    Δεν θα επεκταθώ όμως σε αυτό το θέμα καθώς ο περιορισμένος χώρος των σχολίων δεν μου το επιτρέπει και είναι άλλωστε και ένα θέμα που σηκώνει δική του συζήτηση και δικά του σχόλια. Επιφυλλάσομαι να ανοίξω ένα θέμα… ( λίγο πιο μετά όταν διαβάσω περισσότερες από τις δημοσιεύσεις σας).

    Ευχαριστώ για την απάντηση σου. 🙂

  • Λητώ Σεϊζάνη

    “Ο Σεφέρης αναφέρει σαφέστατα ότι ο δρόμος προς την αφομοίωση ενός οποιουδήποτε άλλου πολιτισμού, είναι αλληλένδετος και έπεται της βαθιάς γνώσης του δικού μας.”
    Ακριβώς αγαπητή Μαριαλένα. Βαθιά γνώση του πολιτισμού μας είναι βαθιά γνώση της γλώσσας μας. Πρώτα πρέπει να τη μάθουμε πολύ καλά, με όλη της την ιστορία, αρχαία, καθαρευουσιάνικη, πολυτονική, μονοτονική, δημοτική και…αγγλική, για να μπορέσουμε να απορρίψουμε ή να δεχτούμε κάτι. Όντως, όπως λες, το θέμα είναι πολύ ευρύ και θα χαρώ να το συζητήσουμε ακόμα πιο διεξοδικά. Το κυριότερο, πάντως, για μένα είναι να μάθουμε τις ρίζες της γλώσσας μας ώστε να ξέρουμε γιατί μια λέξη γράφεται έτσι και μια άλλη αλλοιώς και να μην έχουμε απορίες.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Σημερινό από εφημερίδα:”Το ασυνήθιστο φυσικό φαινόμενο έτυχε να συμπίψει με την 26η επέτειο της πυρηνικής καταστροφής στο Τσερνόμπιλ.”
    Συμπίψει; Θα…πίψει ράβδος!

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Θυμάστε τους 29 κατασκευαστές πλυντηρίων που συνιστούσαν “σκιπ”; Δείτε σήμερα τα νέα από το διαδίκτυο:

    “Eκατόν σαράντα καθηγητές πανεπιστημίου, εξειδικευμένοι στην ελληνική γλώσσα, υπογράφουν κείμενο για το θόρυβο που έχει ξεσηκωθεί σχετικά με τους φθόγγους και τα φωνήεντα της γλώσσας μας, με αφορμή το βιβλίο της Γραμματικής της Ε’ και ΣΤ’ τάξης του δημοτικού.

    Οι ειδικοί επιστήμονες, αναφέρονται στις απόψεις που διατυπώνονται στο άρθρο δασκάλας δημοτικού σχολείου της Ραφήνας, το οποίο αποτέλεσε έναυσμα για αυτήν την ιδιότυπη διαμάχη, χαρακτηρίζοντάς τις αποτέλεσμα παρανόησης βασικών κανόνων της γραμματικής της Νέας Ελληνικής Γλώσσας και το όλο ζήτημα ανησυχητικό διότι, όπως λένε, αποπροσανατολίζει δασκάλους γονείς και μαθητές.”

  • Pingback: Χάριν ευφωνίας — People & Ideas

  • Σοφία Σαββοπούλου

    Σας θυμήθηκα, Λητώ, σήμερα, που αντίκρυσα σε γραπτά μαθητών Λυκείου (μεταξύ πολλών άλλων): “υστρογόνα” και “ωοριξία”. Αλίμονο, πώς έχασαν αυτόματα το περιεχόμενό τους οι δυο ωραίες μας λέξεις! Παρότι ακατάλληλη, δεν άντεξα να μην αφιερώσω λίγα λεπτά για να μιλήσω στην τάξη για τον οίστρο και την Ιώ.
    Αν μπορώ να προσθέσω κάτι στις παρατηρήσεις σας, είναι η …πίκρα και η ενόχλησή μου για την περιφρόνηση των κανόνων στίξης. Λεπτομέρειες, θα μου πείτε…

    • Λητώ Σεϊζάνη

      Αγαπητή Σοφία, ευχαριστώ για το σχόλιο. Ναι, λεπτομέρειες η στίξη, αυτό λέω κι εγώ. Μπροστά σε όλα τα άλλα τερατώδη που βλέπουμε. Πάλι καλά, όμως, που σας δόθηκε η αφορμή να εξηγήσετε κάτι ενδιαφέρον στα παιδιά. Το πρόβλημα, όπως δεν βαριέμαι ποτέ να τονίζω, είναι ότι δεν ξέρουν πλέον ετυμολογία οι μαθητές. Δεν υπάρχει σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν. Σήμερα προσπαθούσα κι εγώ να εξηγήσω σε κάποιους αλλοδαπούς που τους κάνω μάθημα ελληνικών, γιατί λέμε εφημεριδοπώλη αυτόν που πουλάει εφημερίδες και τους είπα ότι για κάθε λέξη της δημοτικής -πουλάω- πρέπει να μαθαίνουν και την προέλευσή της -πωλώ. Και καλά αυτοί είναι ξένοι, δικαιολογημένα μπερδεύονται. Οι δικοί μας όμως;

  • Σοφία Σαββοπούλου

    Τώρα που το ξαναβλέπω: Ποιους άραγε να “στοχοποιήσουμε” με την ωοριξία;

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Μ’αρέσει το χιούμορ ακόμα και όταν είναι πικρό…

  • Καινούρια φρούτα από τις εκλογές: ενσωμάτωση -όποιος κατάλαβε ας μου εξηγήσει παρακαλώ τι σχέση έχει αυτή η λέξη με τα αποτελέσματα των εκλογών. Επίσης οι δημοτικές εκλογές έγιναν αυτοδιοικητικές.

  • Ευτυχώς υπάρχουν και οι τούρκικες σειρές κι έτσι αρχίσαμε εκτός από αμερικάνικες εκφράσεις να υιοθετούμε και μερικές από την γείτονα χώρα. Όχι ότι δεν είχαμε ήδη αρκετές από τα 400 χρόνια σκλαβιάς. Χάρη λοιπόν στην τηλεόραση, μπήκε στην καθημερινότητά μας η έκφραση “καλή ευκολία” την οποία δεν λέγαμε ποτέ αλλά μας την σέρβιρε κάποιος μεταφραστής των τούρκικων. Κανονικά λέγαμε “καλό κουράγιο, καλή τύχη, καλή επιτυχία”.

  • Τι σας λέει ο “ο προτιμητέος προσφοροδότης”; Το διάβασα σε κυπριακό tweet σήμερα. Προφανώς εννοεί τον πλειοδότη σε διαγωνισμό. Αχ και πάλι αχ!

  • Υστερόγραφο 6 χρόνια μετά. Έγραψα αυτό το άρθρο το 2010, σήμερα έχουμε 2016 και ο κύριος Μπαμπινιώτης αντελήφθη μόλις τώρα ότι “οι νέοι θα πληρώσουν ακριβά τα greeklish”.

  • Με αφορμή μια συζήτηση στα κοινωνικά δίκτυα, θα ήθελα να πω κάτι για τον κύριο Μπαμπινιώτη, τον οποίο δεν γνωρίζω προσωπικά αλλά ξέρω ότι κάποιοι τον επαινούν. Κατ’αρχήν σαν άνθρωπος δείχνει συμπαθητικός. Μια κυρία που δεν γνωρίζω επίσης έγραψε στο ίντερνετ ότι ήταν πολύ προσιτός και ευγενής άνθρωπος. Δεν αμφιβάλλω. Αυτό που λέω είναι ότι αν εγώ ήμουν πρύτανης σε μια σχολή που θέλει να ονομάζεται φιλοσοφική, να έχει σχέση δηλαδή με την φιλοσοφία και το ανώτερο πνεύμα του ανθρώπου, θα φρόντιζα να έχουν πρώτα φώτα, σαπούνι και χαρτί τουαλέτας οι τουαλέτες αυτής της σχολής, όπου πρυτανεύω. Γιατί ο πολιτισμός ξεκινάει από εκεί. Στα δυο χρόνια που έκανα μεταπτυχιακό εκεί μέσα, δεν υπήρχε τίποτα απ’όλ’αυτά και τα παράπονά μου σε επιστάτη και καθαρίστριες δεν ακούστηκαν ποτέ. Έπρεπε να κάνω την ανάγκη μου στα τυφλά μέσα στο σκοτάδι και να φέρνω χαρτί και σαπούνι από το σπίτι μου.
    Αυτό που έχω να προσάψω στον κύριο Μπαμπινιώτη είναι ότι στο λεξικό του, εκτός από τα γνωστά αφτί, βρομιά, αβγό, τα οποία προσπαθεί να μας επιβάλει ως σωστά, τεκμηριώνοντάς τα κατά τη γνώμη μου πολύ ελλιπώς, και ενώ επιχειρεί να μας εντυπωσιάσει δίνοντας ετυμολογικά στοιχεία από αραβικά, περσικά, σανσκριτικά για διάφορες λέξεις, ξεχνάει ή αποφεύγει μετά βδελυγμίας, περίπου σαν να έχουν λέπρα, την κανονική και παραδεδεγμένη και σωστή γραφή κάποιων λέξεων γιατί προφανώς τις θεωρεί καθαρευουσιάνικες. Για παράδειγμα την γερμανική πόλη Λειψία που όλοι έτσι την ξέραμε ανέκαθεν, γιατί προέρχεται από το γερμανικό Leipzig, ο κύριος πρύτανης την γράφει Λιψία και πουθενά δεν υπάρχει η άλλη της γραφή. Και μας επιβάλλει μια άσχετη δική του αυθαίρετη τεκμηρίωση. Αν δεν μας αρέσει, ας αγοράσουμε άλλο λεξικό, είναι σαν να μας λέει. Το ίδιο κάνει και με την Λισσαβώνα, την οποία γράφει μόνο Λισαβόνα.
    Το επιφώνημα οχ επικρατεί σε διάφορα παραδείγματα που φέρνει, και ευτυχώς στο γράμμα ωμέγα το βρίσκουμε κι αυτό αλλά με παραπομπή στο οχ φυσικά.
    Υπάρχει στο λεξικό η λέξη αγροτοπατερισμός –πρώτη φορά την άκουσα, είναι και γλωσσοπλάστης φαίνεται ο Μπαμπινιώτης- αλλά δεν υπάρχει η Αδελαϊς της Αυστραλίας, παρά μόνον η Αδελαϊδα.

  • Παίρνω αγκαλιά, αγκαλιάζω, λέγαμε κάποτε, αλλά φαίνεται ότι το give me a hug μας ενέπνευσε να αλλάξουμε και αυτή την έκφραση. Έτσι τώρα λέμε “κάνε μου μια αγκαλιά”. Βάλαμε και το μια για να συμβαδίσουμε με το a hug. Όλα σε μετάφραση πλέον, τίποτα δικό μας, αυθεντικό.