Is your thinking creative? Do you enjoy sharing your knowledge and widening your horizons? If yes, People & Ideas is for you. Simply be a reader or make one step further: participate and become a content curator or a content creator. With P&I, you follow, edit, create, experience and broadcast lifelong learning for everyone’s benefit.

Post a comment

  • Pingback: Άρνηση (Γιώργος Σεφέρης & Μίκης Θεοδωράκης) « Κώστας Παπαδόπουλος

  • Pingback: Άρνηση (Γιώργος Σεφέρης & Μίκης Θεοδωράκης) « Κώστας Παπαδόπουλος

  • Ευχαριστώ πολύ γι αυτές τις πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες.
    Το ποίημα αυτό είναι ένα από τα αγαπημένα μου! Το διάβασα πρόσφατα σε μια εκδήλωση στην αφιερωμένη σε ξένα ποίηματα που είχαν σαν θέμα την παιδική ηλικία… Ξέρω πως ίσως δεν είναι η ερμηνεία που του έδινε ο ποιητής αλλά εμένα με μεταφέρει σε όμορφες και ξέγνοιαστες στιγμές που ζούσα παιδί στην παραλία! Και αυτός ο λάθος δρόμος που πήραμε με κάνουν και σκέφτομαι όλες τις αποφάσεις που πρέπει να παίρνεις σαν ενήλικας και που δεν σε αφορούσαν όταν ήσουν παιδί… Ο λάθος δρόμος που πήραμε μαζί είναι σίγουρα και συλλογικός και σε τέτοια εποχή που ζούμε σίγουρα μπορεί να διαβαστεί και σε κοινωνικό επίπεδο! Η παιδική μας ηλικία, αυτός ο ουτοπικός χρόνος και τόπος είναι σαν το περιγυάλι το κρυφό που όλοι έχουμε μέσα μας, αυτό που μας δίνει την δύναμη να μας κάνει να προχωράμε, να ελπίζουμε σε κάτι καλύτερο…

    Βεβαίως είναι κι αυτή η απίστευτη ερωτικότητα που κρύβεται σε αυτούς τους στοίχους, αυτές οι απαλές κινήσεις πάνω στην άμμου που μπλέκονται με την ίδια την ποιητική πράξη. Μια πέννα που γράφει ή ένα χέρι που περιπλανιέται πάνω στην αμμουδιά, πάνω στην μουγγή απαλότητα των κορμιών που δεν ζητάνε τίποτα άλλο παρά να ζήσουν…

  • Pingback: Καρπαθος παραλια Πουντα.Το περιγιαλι το κρυφο « Οικολογική Εναλλακτική Πρωτοβουλία Ερμιονίδας

  • Κυριάκος Δαμουλιάνος

    Παρακαλώ, για την σωστή κατανόηση και ερμηνεία του ποιήματος να διορθώσετε τον προτελευταίο στίχο ως εξής:
    “πήραμε τη ζωή μας• λάθος!
    κι αλλάξαμε ζωή.”

    Ευχαριστώ

    • Phaedra Simitsek

      Ευχαριστούμε για την επισήμανση. Η διόρθωση έγινε.

  • Pingback: Άρνηση (Γιώργος Σεφέρης & Μίκης Θεοδωράκης) | Κώστας Παπαδόπουλος

  • Pingback: Άρνηση (Γιώργος Σεφέρης & Μίκης Θεοδωράκης) | Κώστας Παπαδόπουλος [Kostas Papadopoulos]

  • Σιμος Ποταμιανος

    Γεια σας
    Εχω την εντυπωση οτι εδω ο ποιητης μιλαει για την συμφωνια της Βαρκιζας…..Απο περιγιαλια ειμαστε αλλο τιποτα …..αυτο ειναι μονο ενα-

  • Pingback: Καρπαθος παραλια Πουντα.Το περιγιαλι το κρυφο | Οικολογική Εναλλακτική Πρωτοβουλία Ερμιονίδας

  • Παπαδακης Αντωνης

    Πραγματικα καταπληκτικο.Ιδιαιτερα μου αρεσε η πολυσημια της ποιησης που πολυ σωστα διαπιστωσατε.

  • Ola einai apsoga legmena sto arthro kai sigxaritiria gia ton tropo pou akrivologeis.
    Se ena mono den tha simfoniso. Sto oti i melopoiisi tou poiimatos einai thavmasia. Theoro oti distixos o theodorakis den eixe pote talento san mousikos. To poiima auto adikithike para poli apo tin melopoiisi tou. I mousiki den ekfrazei ton melagxoliko kai adieksodo yfos tou poiimatos kai distixos o Theodorakis den eixe pote tin ikanotita tou tragoudopoiou. Kapote prepei na leme ta pragmata me to onoma tous

    • Γιώργος

      Συμφωνώ απόλυτα. Ο Θεοδωράκης είναι για … εμβατήρια (Το Μίκης είναι για παραλλαγή όπως ομολόγησε ο ίδιος διότι το Μιχαήλ παραπέμπει σε πολεμιστή άγγελο).

  • Νέλσων Νεοκλέους

    Πολύ καλό το άρθρο σας. Συγχαρητήρια! Έστειλα πριν από λίγο τη “διεύθυνσή” του σε Facebook group.

  • Νέλσων Νεοκλέους

    Λείπουν ένα-δυο Ν, όπως “τηΝ ξανθή” και “που φύσηξεΝ ο μπάτης”, σύμφωνα με απαγγελία του ίδιου του Σεφέρη, που άκουσα πριν από λίγο.
    (Δε χρειάζεται να το δημοσιεύσετε αυτό.)

    • Phaedra Simitsek

      Ευχαριστούμε και για την επισήμανση.
      Πρόσθεσα τα δυο ν που αναφέρετε. Καλό σας βράδυ.

  • Τρύφων Ευαγγελίδης

    Δυστυχώς όλες πι εκτελέσεις της μελοποιημένης “Άρνησης”, πλην μιας με τον Γιώργο Μουτσιο, αγνοούν την άνω τελεία στην οποία αναφέρθηκε ο κ. Δαμουλιανος, αλλοιώνοντας έτσι το νόημα του ποιήματος. Το γεγονός αυτό είχε ενοχλήσει πολύ τον ποιητή.

  • Δημήτρης Μολύβδης

    Μια εκδοχή : Κάθε στροφή περιλαμβάνει 3 στοιχεία με την ίδια σειρά :

    1. Ευτυχία (περιγιάλι κρυφό – στην άμμο την ξανθή – καρδιά πνοή, πόθοι, πάθος),
    2. Πρόβλημα (Διψάσαμε – φύσηξε ο μπάτης – λάθος),
    3. Απογοήτευση ή αλλαγή (το νερό γλυφό – σβήστηκε η γραφή – αλλάξαμε ζωή).

    Το θέμα και η ιδέα του ποιήματος δεν υπονοεί υποχρεωτικά ερωτική σχέση του ποιητή με γυναίκα. Είναι και στις περιπτώσεις γένους θηλυκού (τ΄όνομά της), άρα ίσως είναι πόλη (Σμύρνη) ή ιδέα (Ελευθερία). Το ποίημα γράφτηκε μόλις μια δεκαετία μετά την καταστροφή που σημάδεψε τον Σμυρνιό Σεφέρη σ΄όλη του τη ζωή.

    Ευχαριστώ για τη δημοσίευση.

    • πολύ ενδιαφέρουσα ανάλυση, κύριε Μολύβδη – σας ευχαριστώ

    • Γρηγορίου Ντ.

      Το όνομά της: Ελευθερία, Ελπίδα, Ειρήνη, Δημοκρατία, Δικαιοσύνη…
      Ο πρωτος πληθυντικος που χρησιμοποιειται στο ποίημα προσδίδει τη δυνατοτητα στον αναγνωστη να οικειοποιηθεί αυτο το ονομα που σβήστηκε, να σκεφτεί ο,τι πιο αγαπημένο. Η μαγεια της ποίησης να αγγίζει τους ανθρωπους καθε στιγμη με διαφορετικο τροπο!

  • Ηλίας Σπανουδάκης

    Η τρίτη στροφή δείχνει την εγκαταλειψη -άρνηση της συναισθηματικής αντίληψης της ζωής . Καρδιά, πνοή, πόθοι, πάθος όλα ευγενικά ψυχικά αισθήματα ήταν μια λάθος επιλογή . Γιατί; Ισως το ιστορικό πλαίσιο που γράφτηκε το ποίημα θαμπορούσε να δωσει μια απάντηση.
    Υ.Γ. Ανήκω στον βαρετό κόσμο των ασχολούμενων με αριθμόυς. Θα εκτιμούσα κάποιο σχολιασμό της άποψης μου.

  • Αρίμνηστος

    Εν πολλοίς, το θέμα δεν είναι τι θέλει να πει ο ποιητής, αλλά τι θέλουμε να πούμε εμείς με οποιοδήποτε ποίημα σ΄ αυτόν (ή αυτούς) που απευθυνόμαστε.

  • Μου άρεσε πολύ η συζήτηση εδώ κι έμαθα πολλά σπουδαία πράγματα. Χαίρομαι που βρήκα τη σελίδα αυτή. Αύριο θα κηδέψουμε ένα φίλο του οποίου πριν 50 χρόνια του άρεσε πολύ αυτό το ποίημα/τραγούδι χωρίς να το καταλάβει (δεν ήξερε ελληνικά). Πριν 10 χρόνια τον έπιασε η άνοια, όμως ακόμα κατάφερνε να το τραγουδήσει. Μόνο τώρα βλέπω ότι οι στίχοι είχαν μεγάλη σχέση με τη ζωή του…

  • Παρασκευή Μαμα

    Διάβασα όλα τα σχόλια με προσοχή. Το τραγούδησα ψιθυριστά. Αγγίζει πολύ τη ψυχή μου τη ψυχή της σημερινής κοινωνίας της πτώσης .Ομως μου δίνει και ένα ανέβασμα μια γλυκειά αρμονία και φως για το αύριο

  • Ηλίας Ράπτης,πρώην σχολικός σύμβουλος ΠΕ

    Σμυρνιος αστός ο ίδιος ο Σεφέρης με πόνο ψυχής αρνείται – ήδη το 1924 – τη φούσκα της Μεγάλης Ιδέας, αμέσως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή(1922).Όλα τα άλλα είναι λόγια του αέρα, Με ποιους προσωπικούς συνειρμούς συνδέει και ποια ερμηνεία δίνει ο καθένας από κει και πέρα τα λόγια του ποιήματος είναι έτερον εκάτερον….

    “… πάνω στη άμμο την ξανθή,
    γράψαμε τ’ όνομά της…(της Μεγάλης Ελλάδας = των τριών ηπείρων και των πέντε θαλασσών).

  • Νικολαος Κουναδης

    Τα διάφορα σχόλια πάνω στο ποίημα μου κέντρισαν την περιέργεια κι έτσι πήγα και άκουσα το ηχητικό απόσπασμα με τον ίδιο τον Σεφέρη να διαβάζει το ποίημά του. Η τελευταία στροφή νομίζω είναι τρομερά ενδιαφέρουσα. Δεν λέει ότι πήραμε λάθος τη ζωή μας (δεν θα έβγαζε και συντακτικό νόημα) και ότι αλλάξαμε ζωή και τη γεμίσαμε με πόθους και πάθος. Δεν λέει αυτό αλλά το αντίθετο. Ότι πήραμε τη ζωή μας με πόθους και πάθος, αλλά όπως κι ο μπάτης έσβησε τη γραφή, όπως το νερό αποδείχτηκε γλυφό, έτσι κι εμείς “θεωρήσαμε” ότι ο τρόπος που πήραμε τη ζωή μας (δηλαδή με πόθους και πάθος) ήταν ένα λάθος (ακόμα κι αν δεν ήταν έτσι) και αποφασίσαμε να αλλάξουμε τη ζωή μας και να συμβιβαστούμε. Ακούστε και τις τρεις στροφές πως τις διαβάζει. Και οι τρεις στροφές αρχίζουν με ελπίδα και τη φωνή του να ανεβαίνει, και τελειώνουν με την απογοήτευση. Διακρίνω δε μια ειρωνία ή μια παραίτηση και απελπισία στην ανάγνωση της λέξης “λάθος”
    Εδώ λοιπόν ο Σεφέρης δεν γράφει ότι αποφασίσαμε να αλλάξουμε ζωή επειδή είχαμε διαλέξει έναν “μοιραίο λανθασμένο δρόμο”. Λέει το αντίθετο, ότι τελικά συμβιβαστήκαμε με μια ζωή μακριά από αυτό που θα έπρεπε να είναι. Συμβιβαστήκαμε με μια ζωή χωρίς πόθους και πάθος. Δεχτήκαμε το μοιραίο μοτίβο που έρχεται και από τις δυο πρώτες στροφές. Προσπαθεί να μας ξυπνήσει και να μας πει ότι έχουμε παραδοθεί σε αυτόν τον συμβιβασμό και έχουμε θεωρήσει λάθος το να ζήσουμε με πόθους και πάθος. Η λέξη λάθος εδώ λοιπόν είναι μια ειρωνία. Αν δεν είναι (που δεν θα ήθελα να το πιστεύω αλλά δεν αποκλείεται), τότε είναι μια έκφραση απόλυτης απελπισίας, συμβιβασμού και αποδοχής της μοίρας που απαιτεί να ζήσουμε τη ζωή μας χωρίς πόθους και πάθος. Ίσως η βίωση αυτής της απελπισίας να είναι εξίσου δυνατό αν όχι δυνατότερο “καμπανάκι” και από την ίδια την ειρωνία, που αν το ερμηνέψουμε δημιουργικά και όχι πεσιμιστικά, θέλει κι αυτό να μας χτυπήσει εκεί που πονάμε, να μας θυμίσει όλα τα όνειρα από τα οποία παραιτηθήκαμε, τα οποία κάπου στην πορεία μας ξέφυγαν.

  • Γιάννης Κεφάλας

    Ο καθένας ας νομίζει ότι θέλει.ΈΤΣΙ είναι όλοι οι μεγάλοι ποιητές,ζωγραφοι κλπ.Ο Όμηρος ας πούμε δεν περιγράφει πως ήταν η ωραία Ελένη ,αφήνει τον αναγνώστη να την φανταστεί όπως του αρέσει.

Share your thoughts

You like this article? Tell us your opinion.