Êtes-vous créatif? Aimez-vous partager vos connaissances et élargir vos horizons? Si oui, People & Ideas est là pour vous: soyez simplement un lecteur ou franchissez une étape de plus et participez en devenant un curateur de contenu ou un créateur de contenu. Vous ferez ainsi l’expérience du lifelong learning au bénéfice de tout en chacun!

(ΕΛ) Ο σπόρος (Πίκρα νο.2)

Désolé, cet article est seulement disponible en Grec.

On en discute?

  • Η συρρίκνωση του λεξιλογίου μας είναι πραγματικά πολύ δυσάρεστο φαινόμενο. Εκείνο που με ενοχλεί περισσότερο είναι η επανάληψη αυτών των αγαπημένων (πετυχημένων ή όχι) εκφράσεων από όλους και για όλες τις περιπτώσεις. Λες και ταιριάζουν παντού. Μερικές φορές πάντως σκέφτομαι ότι αυτή η κατάσταση είναι και αποτέλεσμα της φτώχειας των συζητήσεών μας – αδιάφορες σκέψεις που δεν χρειάζεται να διατυπωθούν προσεκτικά. Πως δεν αρκεί να μαθαίνουμε τη γλώσσα μας (το σπόρο) δηλαδή, πρέπει και να την καλλιεργούμε.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Σίγουρα είναι ένα σύνολο, η έλλειψη ενδιαφερόντων και η φτώχεια της γλώσσας.

  • Κι αλλοίμονο ! Κοιτάζουν κι ακούν με έκπληξη κάποιον που μιλάει αυτά τα « ζουμερά,όμορφα και μυρωδάτα » ελληνικά και τον θεωρούν γραφικό και παλιάς κοπής!!!
    Στην Γαλλία επιμένουν και λένε « Bonsoir » μετά τις 19.00.

  • Προσωπικά έχω δύο οάσεις ακροάσεων.
    Πρώτον, όταν παρακολουθώ όρθρους,εσπερινούς και αγρυπνίες, κυρίως στο Όρος που πηγαίνω, « ….ραντιείς με υσσώπω καί καθαρισθήσομαι πλυνείς με καί υπέρ χιόνα λευκανθήσομαι….. » (Ψαλμός 50, Εσπερινός)
    και δεύτερον, όταν τύχει να βρω κανέναν γνήσιο Πόντιο, από τους παλιούς, που μιλάν στην ουσία μια ανεξέλικτη Ιωνική διάλεκτο. Έναν δηλαδή από τους επονομαζόμενους Ρωσοπόντιους, που ουσιαστικά έχουν ρίζες στην αρχαία γλώσσα, βαθύτερες από τις δικές μας. Χρησιμοποιούν ασυνίζητους τύπους (τα παιδία, η λαλία), τα φωνηεντικά συμπλέγματα ια, που προφέρονται κάτι μεταξύ α και ε (οσπίταε=σπίτια), διατηρούν την αρχαία προφορά του ω ως ο, όπου εμείς βάζουμε ου(ζωμίν αντί για ζουμί), διατήρησαν το παχύ σ (sh) είτε για το σ ή για το χ, και άλλα πολλά.
    Μπράβο Λητώ, που θίγεις ξανά ένα κομμάτι Παιδείας κι όχι μόρφωσης ή εκπαιδευτικού προγράμματος, όπως συχνά νομίζουμε.
    Υ.Σ. Δεν ανέφερες τη χρήση αρχαίων με λάθος τρόπο. Το πασίγνωστο ίδωμεν (ή οψόμεθα;) ή ακόμα κάτι « σκοτωμένες » δοτικές…..

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Αγαπητέ μου Mak. ήξερα ότι κάτι καλό θα είχες να προσθέσεις πάλι. Όπως λες για τα ποντιακά, έτσι κι εγώ πιάνω τον εαυτό μου, όχι με ακροάσεις αλλά με διαβάσματα, να ρίχνω μια ματιά στα κυπριακά μπλογκ για τον ίδιο λόγο. Η εκκλησία και τα μοναστήρια, φυσικά, είναι κιβωτός της γλώσσας όπως και κάποιες ακριτικές περιοχές της χώρας σαν τα Δωδεκάνησα. Το θέμα είναι ανεξάντλητο όπως ανεξάντλητη είναι και η αδιαφορία του Έλληνα προς κάθε τι όμορφο έχει να του προσφέρει ο πολιτισμός του.

  • Φαίδρα Σίμιτσεκ

    Λητώ,

    Με την ευκαιρία των δυο διαφωτιστικών άρθρων σου για την ελληνική γλώσσα, μετέφρασα πρόχειρα μια ανοικτή επιστολή μιας Γαλλίδας φοιτήτριας προς την Ελληνίστρια και Ακαδημαϊκό Jacqueline de Romilly, που πέθανε στις 18 Δεκεμβρίου του 2010. Είναι ένα πανέμορφο γράμμα που νομίζω αξίζει να το διαβάσετε.

    Κυρία,

    Έμαθα για τον θάνατό σας όταν ξύπνησα και θα προτιμούσα να είχαν κάνει λάθος. Για μερικούς θα είναι ίσως το τέλος μιας εποχής όταν διδάσκονταν περίεργες ξένες γλώσσες πεθαμένες. Και σήμερα είναι σαν ορφανοί που θα πρέπει να τους βγάλουμε απ’την πλάνη. Αλλά, μπορεί να μην έχουμε πια πρότυπο, διατηρούμε όμως την ελληνική γλώσσα και σ’αυτήν θα αφιερώσουμε τη ζωή μας. Θέλω να μπορώ να σηκώνομαι με την ανάμνηση του τι καταφέρατε και να κρατήσω την ελπίδα για ό,τι καταφέρουμε εμείς στα δικά μας μέτρα. Μπορεί πολλοί να προτιμούν τα παιχνίδια στις κονσόλες των υπολογιστών ή το να κοιμηθούν μπροστά στην τηλεόραση παρά να κάνουν την προσπάθεια προς τα ελληνικά, ακόμα και αν οι πολιτικοί μας άνδρες δεν παλεύουν για μια διδασκαλία που θεωρούν άχρηστη, ακόμα και αν οι περισσότεροι Γάλλοι δεν ξέρουν τι είναι τα ελληνικά και τι αντιπροσωπεύουν. […] Σας το είπα, Madame, η σημερινή εκπαίδευση με τρόμαζε. Χάρη στα έργα σας και το πάθος σας, έκανα την επιλογή να διαδώσω την ομορφιά της ελληνικής γλώσσας όλη τη ζωή μου, σε όσους θέλουν να την ακούσουν. Είπαν ότι είναι η μεγαλύτερη τιμή που θα μπορούσαν να σας κάνουν. Νομίζω πως είναι το ελάχιστο. Θα επιμείνουμε, εις ανάμνηση του πάθους σας που είναι και δικό μας. Ας φύγετε με αυτή τη βεβαιότητα»

  • chrisanthe

    Αχ, αχ, αχ πόσο δίκιο έχεις…βουνό…
    Χθες το απόγευμα διάβάζαμε με το μικρό μου γιο στο μάθημα της ιστορίας του για τον Πελοποννησιακό πόλεμο, ο οποιος κατά τα όσα έγραφε το βιβλίο της δ’ δημοτικού έλειξε με τη « Νικίεια » Ειρήνη. Μουρμούρισα αρκετά διαβάζοντας το και του είπα πως το σωστό ειναι « Νικίειος ». Σήμερα που γυρισε απ’ το σχολείο, μου μετέφερε τα λόγια της δασκάλας του, ότι « Νικίεια » και « Νικίειος » είναι το ίδιο και είναι και τα δυο σωστα. Ενίσταμαι. Δεν είναι το ίδιο, και δεν είναι αμφότερα σωστά!!!
    Και κάτι ακόμα, που θα σκάσω αν δεν το πω. Τελευταίως, έτυχε μήπως να σας επικοινωνήσουν τίποτα; Εμένα πάντως έχουν προσπαθησει επανηλειμμένως να « μου επικοινωνήσουν » διάφορα. Θα υποθέσω ότι μεταφραζεται να μου μεταδώσουν ή να μου δώσουν να καταλάβω κάτι…
    Θυμάμαι στο σεμιναριο εισαγωγικής εκπαίδευσης τον καθηγητη να μας ρωτάει: « Μα πως αλοιώς να σας το επικοινωνήσω; » και με πιάνει ανατριχίλα… Με καταλαβαίνεις; ή μηπως να σου το επικοινωνήσω διαφορετικά;

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Μην ανησυχείς. Μου το « επικοινώνησες » πολύ καλά, Χρυσάνθη. Θα μπορούσες να γράψεις μια δική σου « Πίκρα » με όλα αυτά.
    Για δώρο σας έχω σήμερα ένα φρέσκο newspeak του Όργουελ από εφημερίδα: « Στην τροπολογία η λαθρεπιβίβαση στις αστικές συγκοινωνίες χαρακτηρίζεται ως πράξη με «ιδιαίτερα μεγάλη ηθική απαξία» που «θέτει υπό σοβαρή διακινδύνευση την οικονομική και λειτουργική βιωσιμότητα του συστήματος», καθώς και «παραβατικότητα επηρεάζει εν τέλει και έχει αρνητικό αντίκτυπο στο σύνολο των πολιτών και της κοινωνίας».
    Όποιος το καταλαβαίνει, ας το μεταφράσει και για μας τους υπόλοιπους. Πώς σας φαίνεται η απαξία, η διακινδύνευση, η βιωσιμότητα, η παραβατικότητα; Ωραίες δεν είναι;

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Υστερόγραφο στον « Σπόρο » (Πίκρα νο2): Διαβάζω σε ηλεκτρονική εφημερίδα: « … ύστερα και από την παρέμβαση της νέας Δημοτικής Αρχής του Αιγάλεω προς την Αττικό Μετρό » και θυμάμαι ότι παρέλειψα αυτή την καινούρια μάστιγα. Τις εταιρίες που έγιναν όλες θηλυκές και χωρίς πτώσεις. Το « Μετρό » έγινε η Μετρό, ο « Προαστιακός » έγινε η Προαστιακός (Καλώς ήλθατε στην Προαστιακός, μας λένε μόλις μπούμε στα βαγόνια τους -όταν δεν έχουν απεργία), ο « Γερμανός » έγινε η Γερμανός και ούτω καθ’εξής. Τι διαστροφή είν’αυτή, βοήθεια! Θυμάστε παλιότερα να λέγαμε « η Παπαστράτος προσλαμβάνει κόσμο; » Όχι, λέγαμε ο Παπαστράτος γιατί ήταν ανδρικό όνομα. Φυσικά όλοι ξέραμε πως ήταν και εταιρία. Στο τέλος, όμως, επικράτησε η απόλυτη παράνοια και όλοι έγιναν θηλυκοί.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    « …την επιτομή αντί του άκρου αώτου ». Για την ίδια έννοια υπάρχει βέβαια και το απόγειο.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Μερικά φρέσκα μαργαριτάρια που μόλις βγήκαν από τις ελληνικές εφημερίδες (αν και γραμμένα απ’ευθείας στα ελληνικά μοιάζουν σαν να έχουν μεταφραστεί από τα αγγλικά):

    Οι επιχειρήσεις που λαμβάνουν τόπο από τους συμμάχους στη Λιβύη: εκ του take place –το «λαμβάνουν χώρα» δεν τους έκανε. Μια πιο σωστή ελληνική πρόταση θα είχε ως εξής: οι επιχειρήσεις των συμμάχων που λαμβάνουν χώρα στη Λιβύη. Αλλά όπως είπαμε εξέλιπε δυστυχώς η γενική.
    Δεύτερες σκέψεις έχει η Ρωσία για την κατασκευή του αγωγού: εκ του second thoughts –εννοούν ότι το ξανασκέφτεται.
    « Η γενική συνέλευση στις εγκαταστάσεις του « Έθνους » έγινε σε κλίμα έντονης έντασης. » Μάλιστα, και έντονη και ένταση!

  • Λητώ Σεϊζάνη

    1.Τον βόρβορο λάσπης τον ξέρετε; Είναι καινούριο, μόλις το ψάρεψα μέσα απ’τη λάσπη! Βόρβορος και λάσπη είναι το ίδιο οπότε βόρβορος λάσπης θα πρέπει να είναι μια λάσπη φτιαγμένη από λάσπη.
    2.Τώρα τελευταία βλέπω συχνά την οικία,το σπίτι γραμμένο « οικεία » (αγαπητή).
    3.Ένα λάθος που επισημοποιήθηκε στα καινούρια λεξικά είναι το « έδεσμα », το οποίο σημαίνει κανονικά κάτι που τρώγεται, κάτι φαγώσιμο αλλά το πέρασαν ως απολαυστικό φαγώσιμο.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Συνεχίζουμε… »Κουλτουριάρα » Ελληνίδα ηθοποιός λέει σε συνέντευξή της προς ελληνική εφημερίδα:
    « …λάτρευα να μυρίζω το χώμα ». Μεταφράζει προφανώς από τα αγγλικά ενώ κανονικά θα έπρεπε να πει: « λάτρευα » ή μάλλον « αγαπούσα » ή ακόμα καλύτερα « μου άρεσε πάρα πολύ η μυρωδιά του χώματος ».

  • Θυμήθηκα το κείμενό σου, Λητώ καθώς, ψάχνοντας πληροφορίες περί καλλιέργειας της γης, βρέθηκα να διαβάζω το ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΣΠΟΡΩΝ σε αυτήν εδώ τη διεύθυνση: http://www.peliti.gr/ – το βρίσκει κανείς με λίγο scroll down
    Σκεφτόμουν ότι η ομογενοποίηση είναι μια συνταγή για ό,τι βάζουμε στο στόμα μας μα και για ό,τι βγάζουμε από αυτό και η ποικιλία τείνει, πράγματι, να εξολοθρεύεται. Αυτό συμβαίνει σε όλον τον κόσμο και σε πολλά πεδία. Φαίνεται ότι μια τάση για κόπιες επιβάλλεται σταδιακά και σταθερά – δε θα πω: αργά και σταθερά. Μάλλον πρέπει να έχουμε το νου μας γιατί «στο μυαλό είναι ο στόχος» όπως έγραφε η Κατερίνα Γώγου.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Πολύ ενδιαφέρον το pdf Αίγλη, πιστεύω ότι πρέπει ν’απασχολήσει όλους, όχι μόνο αγρότες ή βιολόγους. Αυτός ήταν εξ αρχής ο παραλληλισμός που είχα στο μυαλό μου για τη γλώσσα.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Οι προβλέψεις που κάνει θα πραγματοποιηθούν πολύ πιο γρήγορα. Φυσικά η αμάθεια δεν έχει καμμία σχέση με την « επαναστατικότητα » που αναφέρει η προφητεία. Πάντως έχουν ήδη αρχίσει να υπάρχουν αντιδράσεις. Άνθρωποι που δεν διδάχτηκαν ποτέ αρχαία στο σχολείο, το ελληνικό σχολείο εννοώ, τρέχουν τώρα να τα μάθουν σαν ξένη γλώσσα γιατί θέλουν να διαβάσουν τα αρχαία κείμενα στο πρωτότυπο. Αυτό που δεν αναφέρει η προφητεία είναι πώς με την κατάργηση των τόνων χάθηκε η προσωδία, και σήμερα όλοι μιλάνε τραγουδιστά σαν επτανήσιοι αλλά χωρίς την ωραία μελωδία εκείνων. Επίσης καταργήθηκαν εντελώς τα ντ, μπ, γκ, με το ευφωνικό νι που περιείχαν και ακούγονται πλέον όλα σαν τα βαρβαρικά d, b, g. Ας προσέχαμε…Η πολλή « επαναστατικότητα » μας έφαγε.

  • Μια και συλλέγετε μαργαριτάρια, ορίστε ένα χθεσινό από τηλεοπτικό σταθμό. Ξέρετε την φιλαρμονική εταιρεία Μάνταλος; Πρόκειται μάλλον για τον καϋμένο τον Μάντζαρο που μελοποίησε τον εθνικό μας ύμνο!

  • Pingback: Πίκρα (ή Pikra αν σας αρέσει περισσότερο) — People & Ideas

  • Pingback: Χάριν ευφωνίας — People & Ideas

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Από το διαδίκτυο: η μελέτη και κατασκευή επτά νέων πεζογεφυρών σε επικίνδυνα, για τους πεζούς εντάχθηκε στο επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ενίσχυση της Προσπελασιμότητας»

    Τι παρατηρεί κανείς εδώ; Κατ’αρχήν ότι λείπει η λέξη « σημεία ». Ότι βαριόμαστε να γράψουμε « γέφυρα για πεζούς » και γράφουμε « πεζογέφυρα ». Και ότι μετά την προσβασιμότητα, εφηύραμε μια νέα λέξη, το ίδιο κακόηχη και μακροσκελή, την « προσπελασιμότητα ». Η προσπέλαση που σημαίνει την πρόσβαση, την δυνατότητα πρόσβασης, δεν μας έκανε…

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Μια όμορφη περιοχή όπως η Σκωτία γίνεται τόσο άσχημη όταν την γράφουν με όμικρον. Αφήστε που σκοτία σημαίνει σκοτάδι.

  • Λητώ Σεϊζάνη

    Μερικοί διεστραμμένοι νόες εφηύραν τον όρο « ιστορική ορθογραφία » για να περιγράψουν την κανονική ορθογραφία της γλώσσας μας, δηλαδή με όλα της τα φωνήεντα, με όλα τα σύμφωνα, τα πνεύματα και τους τόνους. Μ’αυτό τον τρόπο θέλησαν να της δώσουν κάτι μουσειακό και απαρχαιωμένο που θα την κάνει πιο δυσάρεστη στις νεότερες γενιές. Ε λοιπόν όχι, δεν υπάρχει ιστορική ορθογραφία, μία είναι η ελληνική ορθογραφία κι εδώ τελειώνει η συζήτηση.

  • Διαβάζω σήμερα « αυτοβιογραφικό » σημείωμα νέας ποιήτριας στο ίντερνετ:

    « Το ίδιο έτος εισήχθη στο Αριστοτέλειο Παντεπιστήμιο »

    μιλάει για τον εαυτό της και εννοεί « εισήχθην » και « Πανεπιστήμιο »

    « με διδάσκων την πρώην καθηγήτρια »

    εννοεί « με διδάσκουσα »

    Αν δεν το κάνει για να κοροϊδέψει την καθαρεύουσα, όπως συνηθίζεται τελευταία και θεωρείται μεγάλη « μαγκιά » που κατά τη γνώμη μου καλύπτει απλώς την άγνοια, τότε έχει πράγματι πλήρη άγνοια. Και στις δύο περιπτώσεις κρίμα γιατί τα ποιήματά της σε γενικές γραμμές δεν είναι άσχημα.

  • « ο 48χρονος που κατηγορούταν » από ειδησεογραφικό σάϊτ αυτό, το ψάρεψα σήμερα. Πώς σας φαίνεται αυτός ο ρηματικός τύπος; Το « κατηγορείτο » προφανώς, δεν μας κάνει πια, είναι πολύ καθαρευουσιάνικο, οπότε αυθαιρέτως βάζουμε αυτό το άσχετο « κατηγορούταν » που μοιάζει να έρχεται από κάποια γλώσσα της Αφρικής ή της Ασίας! Πολύ εξωτικό.

  • σήμερα διαβάζω στο σάϊτ του ιν.gr ότι ο Σπίλμπεργκ σύμφωνα με λίστα του Φορμπς θεωρείται ένας από τους πιο « επιδραστικούς » ανθρώπους στον κόσμο! Τι θέλει να πει ο ποιητής; Μεταφράζει την λέξη influential (ο έχων επιρροή ) κατ’αυτόν τον τρόπο…

  • Μπαχαλοποίηση, φτωχοποίηση, αυστηροποίηση είναι λέξεις που μπορούν να φέρουν…εμετοποίηση.

  • Ποιός φωστήρας να εφηύρε άραγε τον όρο « Ιβοριανοί » -εκ του γαλλικού ivoire- για να περιγράψει τους παίκτες της Ακτής Ελεφαντόδοντος, τους οποίους νίκησε η Εθνική μας στο Μουντιάλ;

    • Με την ίδια λογική, οι κάτοικοι του Ισημερινού μπορούν να λέγονται στο εξής Εκουαδοριανοί και μετά…ό,τι του φανεί του λωλο-Στεφανή…

      • Καθιερώθηκε επίσης το να γράφουμε «βδομάδα» αντί για «εβδομάδα». Όσο πιο κακόηχο, τόσο το καλύτερο, λοιπόν.
        Κι ένα άλλο που διάβασα τώρα τελευταία «η ξεχωριστότητα»…Περαστικά μας.

  • Καταργήθηκαν επίσης οι αναφορικές αντωνυμίες, ο οποίος, η οποία κ.ο.κ. Πάει, τις χάσαμε κι αυτές. Θαυμάστε:

    « Η επιτροπή θα επεξεργαστεί τα συμπεράσματα του πορίσματος που είχαν καταλήξει τα μέλη της πριν τις εκλογές. »

    Με ένα που ξεμπερδεύουμε…Ό,τι νά’ναι που λένε, στην κυριολεξία…

    • Δεν έχει τελειωμό η καταστροφή της ελλ.γλώσσας. Μια τράπεζα διαφημίζει « ανέπαφες » συναλλαγές. Τι εννοεί άραγε; Ανέπαφο είναι κάτι ανέγγιχτο, ακέραιο, που δεν το έχει αγγίξει κανείς. Όποιος καταλαβαίνει ας εξηγήσει και σε μας. Ποιός ξέρει πώς ερμηνεύουν τη γλώσσα αυτή που την έχουν μάθει ελλιπώς και από αμόρφωτους δασκάλους. Κάπου αλλού διάβασα « ο γραφών ». Προφανώς ακούγοντας « ο παθών » θεώρησε ο γράφων ότι όλες οι μετοχές τονίζονται στη λήγουσα.

Laissez un commentaire

Cet article vous a plu? Dites-nous ce que vous en pensez.